Kronik Yorgunluğun Sinsi Sebebi: Haşimoto Hastalığı

Okuma Süresi: 2 Dakika  | Yazdır

Boğazda yemek borusunun iki yanına yayılmış halde bulunan küçük bir organ olan tiroit bezi, hayati öneme sahip bir organdır. Sürekli olarak salgıladığı hormonlar ile vücudun çalışma hızını gerektiği şekilde değiştirir. Tiroit bezini etkileyerek vücut işleyişini bozan birçok hastalık vardır. Bunlardan bir tanesi de Haşimoto hastalığıdır.

Belirtileri Nelerdir?
Uzun süren halsizlik, bitkinlik, el ve yüzde şişme ve ses kalınlaşması ve boğaz çevresinde küçük bir şişlikle kendini gösteren Haşimoto hastalığı (Hashimoto’s thyroiditis), tiroit bezlerini etkileyerek kandaki tiroit hormonu seviyesinin düşmesine neden olan bir hastalıktır. Kanda yetersiz tiroit hormonu bulunması da vücut işleyişini yavaşlatarak sürekli yorgunluk ve bitkinliğe neden olur. Çoğu hastada hiçbir belirti görülmez ancak belirtiler hastanın yaşı ilerledikçe ortaya çıkmaya başlar.

Nasıl Hasta Eder?
Sağlıklı bir insanın vücudunda yabancı maddelere, bakteri ve virüslere karşı savaşçı hücreler ve proteinler üreten bağışıklık sistemi, Haşimoto hastalarında tiroit bezinin ürettiği iyotlu hormonları yabancı madde olarak görür ve bu hormon moleküllerine saldırır. Bu durum vücuda yetersiz hormon iletilmesine neden olmakla kalmaz, bu molekülleri parçalamak için üretimin kaynağına yani tiroit bezine sızan bağışıklık hücreleri, tiroit bezinin tahrip olmasına neden olur. Bu da zamanla tiroit bezinin işlevini göremez hale gelmesine ve tiroit hormonu yetersizliğinin iyice artmasına neden olur.

Kimlerde Görülür?
Dünya’da her yüz 100 kişiden ikisinde görülen bu hastalık genelde kadınlarda görülür. Hastaların %90’dan fazlası kadındır. Hastalığın sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte en büyük sebebinin genetik faktörler olduğu düşünülmektedir. Ailesinde Haşimoto hastalığı olanlar büyük risk altındadır ve düzenli olarak tiroit hormonlarını kontrol ettirmelidir. Bunun dışında, aşırı iyot tüketimi ve radyasyona maruz kalma da Haşimoto hastalığına neden olabilir.

Tedavisi Nasıl Olur?
Tiroit bezlerindeki tahribatı ve iltihabı engelleyecek bir tedavi yoktur. Hastalar hayatları boyunca düzenli olarak tiroit hormonu takviyesi alarak hayatlarını normal olarak devam ettirebilirler. Düzenli ilaç kullanan bazı hastalarda hastalık kendi kendine iyileşebilir ancak hastanın tiroit bezlerinde ileri düzeyde tahribat ve küçülme varsa iyileşmesi mümkün değildir.

Kaynakça:
http://www.guatrcenter.com
http://en.wikipedia.org/wiki/Hashimoto’s_thyroiditis
Eric P. Widmaier, Human Physiology, ISBN13: 9780073122861

Yazar:Aykut Özkurt