Machiavelli Kimdir?

Machiavelli, Makyevelizm kavramını kurucusudur. Temellendirmesi ise, ”amaca ulaşmak için her yol mübahtır.” Machiavelli’yi eseri ”Hükümdar” veya başka bir değişle ”Prens” ile anlatmak mümkündür. Bu sayede onun düşüncelerini daha da somutlaştırmak daha da kolaylaşır. İtalya’nın siyasi birlikten uzak olduğu dönemde Machiavelli’nin temel kaygısı İtalya’da siyasi birliğin sağlanamamasıdır. O dönemde Avrupa’daki devletlerin üzerinde etkili olan papalık ve onun uzantılarına karşı oldukça sert bir duruş sergilemektedir. Öyle ki eseri Prens’te Papa’ya savaş açtığını belirtmeliyiz. Papalık ve onun her türlü görüşüne karşı açtığı savaş, Machiavelli’nin siyasette dini devre dışı bıraktığına işarettir. Ortaçağ’da tüm siyasi iktidarların meşruluk kaynağının tanrı yani yaratıcı olduğu yönündeki olgu Machiavelli ile değişmiş ve seküler bir anlayışın ürünü olan laik bir devlet anlayışı onun tarafından benimsenmiştir. Diğer bir değişle tanrı ile meşruiyet bağı kesilmiştir.

Niccolò-Machiavelli

Machiavelli siyasi bir kurum olarak dine ve Papalık’a kesinlikle yer vermez. Ancak dikkat edilmelidir ki bu düşünce onun dine tamamen karşı olduğu anlamına gelmez. O devlet işleri ile din işlerinin birbirinden kesin suretle ayrılması gerektiğini savunur. Bu şekilde bir düşünce yapısı ile devlet dinden bağımsız olarak hareket etmeli ve her iki konu da ayrı bir şekilde konumlandırılmalıdır. Machiavelli’ye göre din siyasetten başka bir alanda kullanılması gereken bir konudur ve ayrıca da oldukça kıymetlidir. Bu denli mukaddes başka bir ifadeyle kıymetli bir şeyin kesinlikle siyasete malzeme edilmemesini savunur.

Laik devlet düzenini benimseyen Machiavelli, iktidarın da kime ait olacağının devletin gelişmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi bakımından oldukça önemli bir konu olduğuna değinmiştir. Hükümdar / Prens adlı eserinde hükümdar olan kişi halkın arasından sıradan bir kişidir der. Babadan oğula geçen veya aynı sınıf içinde el değiştiren bir yönetme yetkisine karşı bir duruş sergiler. Ayrıca sıradan bir insanın iktidarı nasıl elde edebileceğinden de bahseder. Ona göre bir yönetici, aslan kadar güçlü, bir tilki kadar da kurnaz olmalıdır. Ona göre mühim olan sonuca ulaşmaktır kiminle ne şekilde ulaşıldığı değil. Bu yüzden ahde vefanın ihlalini de meşru görür. Machiavelli’nin ifade ettiği iktidar ve yönetme yetkisi yani gücü hiçbir zaman sınırlandırılamaz. Bir mutlaklık söz konusudur. Yönetme yetkisi tek kişinin elinde olduğundan iktidar bölünmezdir. Machiavelli, hükümdarın halk tarafından hem sevilir hem de korkulur olmasını öngörür. Hatta bunu öğütler. Ancak bu iki his arasında tercih yapılacaksa halkın yöneticiden korkması gerektiği görüşünü savunur.

Kaynakça:
Ortaçağ Dúşünürleri I

Yazar: Emir Karasu