Marifetname Nedir?

Okuma Süresi: 2 Dakika  | Yazdır

Marifetname, Erzurumlu İbrahim Hakkı tarafından yazılmış, fen bilimleri hakkında oldukça geniş bilgiler kapsayan ve ansiklopedik özellikler taşıyan bir eserdir. 1757 yılında yazılan Marifetname, ortalama 600 sayfadan oluşur. Eserde 1 önsöz, 3 büyük bölüm ve 1 sonsöz kısmı bulunmaktadır.

Birinci bölüm Fenn-i Evvel olarak adlandırılmıştır. Tasavvufi özellikler taşıyan, Allah’ın varlığını ve birliğini anlattıktan sonra cisimleri, madenleri, bitkileri ve insan doğasını anlatan bu bölüm, geometri, astronomi ve takvim konularına değinerek devam eder. Yüzden fazla şehrin hangi enlem ve boylamda bulunduğuna dair bilgiler de barındıran Fenn-i Evvel bölümü, Fenn-i Sami olarak adlandırılmış olan ikinci bölüme geçer.

İkinci bölümde anatomi esas konulardan biridir. Erzurumlu İbrahim Hakkı, insan vücudunu hem anatomik hem estetik bakımdan incelemiş ve beyitler ile birleştirmiştir. Kişinin vücut yapısı ve karakter yapısı arasındaki ilişki şiirlerle dile getirilmiştir. Ayrıca Fenn-i Sami bölümünde sağlığa, ruha ve ölüme dair bilgiler verilmiştir.

Üçüncü bölüm olan Fenn-i Salis ise tamamen dini ve ilahi bir özellik taşımaktadır. Din felsefesine değinilerek kaleme alınılmış olan bu bölümü, son bölüm takip eder.

Son bölüm ortalama 40 sayfa tutar ve bu bölümde ana babaya saygı ve sevgi, karı koca arasındaki ilişkilerin nasıl olması gerektiği ve çocuklara karşı görevleri gibi törebilim konuları aydınlatılır.

Erzurumlu İbrahim Hakkı tarafından yazılan ve orijinal el yazmaları halen yazarın torunları tarafından saklanan Marifetname, 400 kitaptan faydalanarak yazılmış, Arapça ve Farsça’ya çevrilmiştir.

Marifetname’nin en önemli özelliklerinden biri de güneş sisteminden ilk defa bir bilgin tarafından bahsediliyor oluşudur.

Yazar:Ayşegül Güngör