Mehmetçik Şehitler Abidesi – Çanakkale

3594_can3

Yeryüzünde insan eliyle yapılmış yani beşeri bazı yapılar, oldukça büyük değerler ve anlamlar ifade edebilmektedir. Belki de insanoğlunun yapabileceği en iyi şey niteliğinde dahi olabilen bu tür yapılardan bir tanesi de, Türkiye tarihi açısından oldukça değerli ve kıymetli olan ve Çanakkale’de bulunan Mehmetçik Şehitler Abidesidir.

İçerisinde barındırdığı özellikler ve yapılış nedeni bakımından bir yapıdan çok daha fazla olan bu abide, aslında Türkiye’nin geçmişte yaşamış olduğu hem acıların hem de kahramanlıkların en önemli örneklerinden birisini teşkil etmektedir. Vatan sevgisi ve de iman gücünün birleştiği yer olan Çanakkale Savaşları, beraberinde getirmiş olduğu hem acıları, hem de kahramanlıklarıyla bu abidenin yapılmasına neden olmuştur.

Çanakkale Mehmetçik Şehitler Abidesi, Çanakkale il sınırı içerisinde bulunan Gelibolu Yarımadası’nda yer almaktadır. Bu eşsiz abidenin tasarımı İsmail Utkular, Feridun Kip ve de Doğan Erginbaş’a aittir. Bu değerli abidenin fikir babası ise Emin Nihat Sözeri’dir. Bu kişi abidenin fikir babalığını üstlenmekle kalmamış, ayrıca abidenin yapımı için gerekli olan paranın toplanmasını da sağlamıştır. Ayrıca bu kişi, Mustafa Kemal Atatürk’ün de silah arkadaşlarındandır. Türkiye açısından önemi oldukça fazla olan bu abide, 1.Dünya Savaşı sırasında yaşanmış olan ve 1915 yılında gerçekleşen Çanakkale Savaşları’nda vatanı uğruna hayatını kaybetmiş olan tam 253 bin Türk askerinin anısına yapılmış bulunmaktadır.
Abidenin yapılmasına karar verme emrini veren kurum, Şehitlikleri İmar Cemiyeti karar vermiştir. Verilen kararın ardından, abidenin yapılması için bağış kampanyası başlatılmıştır.

3594_an1

Çanakkale Savaşı’nın üzerinden geçen 39 yıldan sonra bağışlarla toplanan paralarla, 1954 senesinde Çanakkale’de bulunan bu şehitlikler abidesinin inşasına başlanmıştır. Ancak yapımına başladıktan sonra bazı aksilikler yaşanmış ve inşaat tamamlamadan yarıda bırakılmak zorunda kalınmıştır. Bunun üzerinde ikinci defa 1958 yılında yardım kampanyası düzenlenmiş ve de Çanakkale Şehitlikler Abidesi inşasına devam edilmiştir. Abidenin tamamlanması ise, inşasının başlamasından 6 yıl sonra yani 1960 yılında olmuştur. Şehitlikler Abidesi, mekan bakımından tam olarak Çanakkale Boğazı’nın girişi ile Morto Limanı arasında kalmaktadır. Bunun dışında abidenin yakınlarında birçok değerli eser de bulunur. Bu eseler ise, Savaş Eserleri Müzesi, Türk Şehitliği ve de Mehmetçik Anıtı gibi Türkiye tarihi açısından değeri tartışılamayacak kadar büyük olan eserlerdir.

Şehitlikler abidesinin boyutları incelendiği takdirde, yapının yüksekliğinin 41.7 metre olduğu gözükmektedir. Yapıt, her biri 7.5 metre genişliğinde olan 10 metre aralıklarla inşa edilmiştir ve de 4 sütun üzerine oturtulmuştur. Buradaki 4 sütunun bir anlamı vardır. Bu sütunlar, Türkiye’nin sağlam temeller üzerine kurulduğunu ve de yıkılamaz olduğunu simgelemektedir. Eğer bu abideye uzaktan bakılırsa, abide M harfini anımsatmaktadır ve bu harf Mehmetçiğin M’si olarak nitelendirilmektedir.

3594_can4

Abide, 1960 yılında yapılmış olsa da tam olarak 1999 yılında tamamlanmıştır. Bu yılda abidenin sütunları üzerine 8 adet rölyef eklenmiştir ve bu rölyeflerin ebatları 3×45 metredir. Bu 8 adet rölyeflerden 4 tanesi denize 4 tanesi ise karaya bakmaktadır. Denize bakan rölyefler, Çanakkale Savaşlarında yaşanan deniz savaşlarını, karaya bakan rölyefleri ise deniz savaşlarını simgelemektedir. Anıtın içerisine 25 metre boyunda bronz bayrak direği bulunur. Bu bronz bayrak direğinin bir eşi ise, Anıtkabir’de bulunmaktadır. Anıtın yer aldığı alan ise, 62,5 metrekarelik bir alandır.

1999 yılında yerleştirilen rölyeflerde bazı fotoğraflar bulunmaktadır. Bu rölyeflerde,

*Yurtta Sulh, Cihanda Sulh

*Çanakkale’de Mustafa Kemal ve Arkadaşları

*Savaş siperlerinde Atatürk Mehmetçiklerle

*Çanakkale Savaşlarında Düşman Gemilerinin Denize Batırılışı

*Nusrat Mayın Gemisi

*Topçu Bataryaları

Gibi görüntüler yer almaktadır. Abideye 2004 yılında bir Türk bayrağı yerleştirilmiştir. Bu bayrak abidenin tavanına mat cam seramiğinden yapılmıştır. Abide son halini ise, çevre düzenlemeleri ile birlikte 2007 yılında almıştır.

Yazar: Erdoğan Gül