Mevsim Geçişlerinde Dengeli Beslenmeye Dikkat

Mevsim geçişlerinde sıkça rastlanan dönemsel hastalıklardan korunmak için beslenme alışkanlıklarımızda dikkat etmemiz gereken şeyler vardır. Normal zamanlarda da et, süt, sebze ve tahıl gıdalar arasında bir denge oluşturmak ve hepsinden gerekli miktarda tüketmek gerekirken mevsimsel geçişlerde buna çok daha fazla dikkat etmek gerekir. Daha detaylı bilgiyi aşağıda başlıklar halinde açıkladık.

Hayvansal Protein Tüketmek

8701_mevsimProtein bitkisel kaynaklardan da alınabilir. Ama et tüketildiğinde protein almanın yanında sadece hayvansal ürünlerde bulunan başka mineral ve vitaminlerde alınır. Dolayısı ile et tüketimi besin zincirimizde çok fazla önem arz eder. Haftada 3-4 gün sabahları 1 adet yumurta tüketmek önemlidir. Peynir mutlaka tüketilmesi gereken bir kaynaktır. Bunun dışında her akşam mutlaka bir hayvansal protein kaynağı tüketilmelidir. Kırmızı et, balık ve tavuk arasında bir denge oluşturulmalıdır. Hayvansal protein tüketiminde haftada en az 1 kere balık tüketmek gerekir. İdeal olanı haftada 2 defa deniz ürünü tüketmektir. Bunun dışında haftada 2 ya da 3 defa tavuk ve 2-3 defa da kırmızı et tüketmek en sağlıklı olanıdır. Elbette olabiliyorsa kırmızı et tüketirken en azından bir akşam tercihin kuzu eti olarak tercih edilmesi çok daha sağlıklı olacaktır. Kuz eti ile dana eti arasında da birbirlerinde olmayan besin değerleri vardır.

Yukarıdan da anlaşılacağı gibi protein kaynaklarını çeşitlendirerek haftanın yedi gününe paylaştırmak gerekmektedir.

Tahıl Ve Baklagiller Tüketmek

Bu besin ürünleri yaşamımız için olmazsa olmazlarımızdır. Tahıl ve baklagiller tüketimini de haftanın günlerine dengeli oranda dağıtmak gerekir. Bir gün pirinç pilavı tükettiğiniz zaman ertesi gün bulgur pilavını tercih etmelisiniz. Bunun dışında mercimek, fasulye, nohut gibi baklagillerin mutlaka tüketilmesi gerekir ve bunları yiyeceğiniz et ürünlerine uygun şekilde uydurmanız gerekir. Mesela balık yiyeceğiniz zaman pirinç ve bulgur pilavı tüketemeyeceğiniz için tercihinizi baklagillerden seçebilir ve barbunya pilaki yiyebilirsiniz. Böylece hem baklagil tüketmiş olur ve hem de balıktan ve bir baklagil olan barbunyadan iki farklı protein almış olursunuz.

Et tüketeceğiniz zaman ise tavukla bulgur pilavı tercih ettiyseniz, kırmızı et tüketeceğiniz akşam ise pirinç pilavı tercih etmelisiniz. Ya da tam tersini de deneyebilisiniz. Önemli olan artarda iki akşam aynı pilavı tüketmemektir. Bu arada yapacağınız pilavların mutlaka tereyağı ve biraz da sızma zeytinyağı katılarak yapılmasına dikkat etmeniz gerekmektedir. Margarin asla tercih edilmemelidir.

Sebze Tüketmek

Sebze kolesterol değerlerinin düşürülmesi açısından oldukça önemlidir. Özellikle kırmızı et tüketileceği zaman yanında mutlak bol yeşillik tüketmek gereklidir. C vitamini açısından yaprağı yeşil olan her sebze ve yeşillik çok ama çok belirgin yararlar sağlar. Bu açıdan mevsimine göre sofralarımızdan roka, marul, maydanoz, dereotu, tere, yeşil soğan, yeşil biber, salatalık, pazı, ıspanak, prasa, brokoli, kabak, brüksel lahanası, yeşil fasulye ve karalahana gibi birçok sebze ve yeşillik sofralarımızdan eksik olmamalıdır. Gerek çiğ ve gerekse yemeğini yaparak bu sebzeler mutlaka sofralarımızda olmalıdır.

Bunun dışında elbette, patates, patlıcan, havuç, bamya, kereviz, karnabahar ve enginar gibi sebzeleri de mutlaka beslenme alışkanlıklarınıza dahil etmelisiniz.

Bazı sebzeleri sevmesek dahi en azından bir tabak bile olsa bu sebzelerden tüketmenin sağlayacağı faydaları unutmamalısınız. Brokoli ve brüksel lahanası çok fazla tercih edilen ve ülkemizin genel damak tadına uymayan sebzelerdir. Ama bu sebzeleri de mutlaka bir tabak dahi olsa haftada bir ya da on günde bir tüketmek faydalı oacaktır.

8701_mevsim2Tüm bunların dışında elbette olabildiğince doğal ve işlenmemiş gıda tüketmeye özen göstermek gerekir. Margarinden artık uzak durmak ve mutfağımızın baş köşesine tereyağını koymamız gerekmektedir. Tereyağını kahvaltıda mutlaka tüketmeli ve yaptığınız tüm sulu yemeklere bu yağı katmalısınız. Elbette yaptığınız yemeğin kaldırabileceği oranda. Bunun yanında sızma zeytinyağını da tereyağı kadar baş köşemizde tutmalıyız. Salatalara mutlaka zeytinyağını katmalıyız. Sulu yemek yaparken dahi tereyağın yanında zeytinyağını da kullanmanız faydalı olacaktır. İki yağı aynı anda aynı yemekte kullanmanın hiçbir sakıncası yoktur.

Çorba Tüketmek

Sofralarımızdan çorbayı asla eksik etmemeliyiz. Sebzeli çorbaların mutlaka tüketilmesi gerekir ve et suyu kullanılarak yapılan çorbaların daha lezzetli ve besleyici ve koruyucu olduğunu da akıldan çıkarmamak gerekir. Kendi çorbalarınızı yapmaya özen göstermeli ve çorbalarınızı et suyu ile yapmalısınız. Çorbalarınızda olabildiğince sebze kullanmayı ihmal etmeyin. Havuç, patates, kabak, pırasa gibi sebzeleri çorbalarınıza katmaktan çekinmemelisiniz. Bu tarz çorbalar hem lezzet ve hem de vitamin zenginliği anlamına gelecektir. Özellikle çocuklara çorba içme alışkanlığının kazandırılması gerekir ve çorbaları çeşitlendirmek, olabildiğince farklı çorbalar içmek gerekmektedir.

Yukarıda sıralananları uygulamak çok zor olmayacaktır. Olabildiğince sofralarımızı sebze ve et açısından çeşitlendirmek gerekmektedir. Hayvansal ürün ağırlıklı ya da bitkisel ağırlıklı beslenmek yerine her iki besin kaynaklarından eşit oranda yararlanmak gerekirken ve bunun bir yaşam biçimi haline getirmenin çok önemli olduğunun da unutulmaması gerekir. Zaten dengeli beslenmekten kasıt, tüm besin kaynaklarından gerekli miktarda yararlanmak ve olabildiğince farklı besin ürünlerinin tüketilmesi kastedilmektedir.

Yazar: Ensar Türkoğlu