Mistisizm Nedir, Mistik Kimdir?

Mistisizm, Yunanca ‘gözlerini kapamak’ anlamındaki ‘myein’ teriminden türemiş olup, mantık veya akıl yolu ile erişilemeyen ilahi veya doğaüstü durumları sezgi yolu ile arama şeklinde tanımlanabilir.

Mistisizm’in kaynağı din olmakla birlikte aslında dinin metafizik tarafına yönelir. İslami felsefede mistisizm sufilik ve tasavvuf içerisinde düşünülse bile aslında sufilik barındırdığı düşünceler sebebi ile Batı ve Hint mistisizmden farklılıklar gösterir.

Mistisizm için ne bir inanç, ne bir iman, ne bir ilke veya ne de bir dogma diyemeyiz. Kolay bir tanımı yani düz bir anlamı olmaması sebebi ile anlamca çok karıştırılır.

Mistisizm’de dış dünyadan tecrit olarak, akıl ve mantık ile ulaşılamayan kavramlara, bilinmeyene, sonsuzluğa, Tanrı’ya metafiziksel bir sezgi ile ulaşmak vardır. Burada temel nokta dış dünya etkilerinden sıyrılarak trans halinde olmaktır.

Mistik, dış dünya (maddi dünya) ile ilişkilerini kopararak girdiği trans hali ile yüksek bir şuura erişmeyi yani aydınlanmayı hedefler. Ancak bu aydınlanma uzun bir süreci içerir.

Mistik Nedir?

Bir mistik olmak için;

1.Kişisel deneyimler, dayatılmış doktrinlerden daha önemlidir. Mistiklerin asıl hedefi aydınlanma yani nirvanadır.
2.Mistikler meraklıdır ve sürekli ruhani dünyayı araştırır. Evrenin nasıl çalıştığını anlamak isterler. Arayışlarında maddi dünyanın altındaki görünmeyeni bulmak vardır.
3.Bir mistiğin kesin yargıları yoktur. Farklı düşünceler sadece yeni keşifleri için başlangıç noktası olur.
4.Kendi sezgilerine ve başkalarının sezgilerine değer verir. Dil, akıl ve fiziksel duygular yanında farklı bilgi ve kavrayışları da deneyimler. Özellikle sezgisel algılamalar, arayışının en önemli parçasıdır.
5.Mistikler için dinin ruhani asileridir de diyebiliriz. Dini statükoyu sorgularlar.
6.Mistikler ruhsal bir gücü memnun etmek adına değil aydınlanma için çalışırlar.
7.Mistikler, evrenin sonsuz ve gizemlerle dolu olduğuna inanarak daha büyük bir yükselişe ulaşacağına inanırlar.

Mistisizm ve Felsefe

Mistisizm, genellikle deneyimsel olması ve mistik deneyimlerinde kolay ifade edilememesi sebebi ile modern felsefeden ayrılır. Modern felsefe içerisinde yer alan analitik yapı mistik felsefe içerisinde yer almaz. Ancak Mistisizm ve antik felsefi düşünce birbirleri ile yakın ilişki içerisinde idiler. Platon, Sokrates veya Pisagor öğretilerinde mistik etkiler bulmak mümkündü.

Mistisizm, panteizm ve panenteizm şeklinde iki ayrı düşünceye ayrılır. Panteizm; evreni tanrı veya tanrıyı evren olarak görür ve kişisel bir tanrı yoktur derken Panenteizm ise evreni tanrıda görerek evreni tanrının bir parçası şeklinde ifade eder. Panteizm’de doğa ile bütünleşme savunulurken Panenteizm de ise doğa tanrının bir eseri denmektedir. Mistisizm bu iki düşünce içerisinde farklı algı ve kavrayışları barındırır.

Musevilik içerisinde Kabala, İslamiyet içerisinde Tasavvuf, Gnostizm de Hristiyanlık içerisindeki mistik kollar olarak kabul edilir. Budizm içerisinde Vajrayana, Hinduizm içerisinde ise Vedanta bu dinlerin Mistisizm ile ilgili kolları kabul edilir.
Kaynakça:
mommymystic.wordpress.com/2009/02/18/are-you-a-mystic-10-ways-to-know/
en.wikipedia.org/wiki/Mysticism

Yazar: Funda Ergenekon