Muskat Nedir? Nasıl ve Ne Kadar Kullanılmalıdır?

Okuma Süresi: 6 Dakika  | Yazdır

Yemeklerin lezzet artırıcısı olan baharatlar en fazla Hint mutfağında kullanılsa da biz Türkler için de önemlidir. Mutfaklarımızda en sık kullanılan baharatlar içinde karabiber, kırmızı toz biber, pul biber, köftelerin vazgeçilmezi kimyon, köfte baharı, yeni bahar, kekik, nane, muskat, zerdeçal, kişniş, sütlü tatlılar için tarçın bulunmaktadır. Adını burada saymadığımız daha pek çok baharat yemek dünyasında yerini almakta ve lezzet avcılarını mutlu etmektedir. Baharatlar bazı ağaç ya da bitkilerin çiçeğinden, yaprağından, gövdesini saran kabuğundan, yumru köklerinden, tohumlarından elde edilmektedir. Baharat kullanmaya alışık olanlar çok sevdikleri bir yemeğin baharatsız pişirilmiş halini yediğinde farkı hemen anlayabilmektedir. Misafir gidilen bir ortamda bile kadınlar ikram edilen kurabiye, kek veya poğaçaların içine hangi baharatın girmiş olduğunu tadından ve kokusundan anlamaya çalışmaktadır. Lezzet artırıcı baharatlardan biri de muskat olup tropik bir bitkiden elde edilir.

Muskat Nedir?

Türk ve dünya mutfağında kullanılan baharatlar sadece yiyeceklerin lezzetini artırmaz. Çeşitli baharatlar mikrobial üremeyi engelleme, iştah açma ve şifa verme amacıyla da baharat kullanılmaktadır. Tropik bir bitkinin meyvesinden çıkan çekirdek olan muskat da çeşitli yiyecek ve içeceklere lezzet katmakla birlikte sağlık bakımından da yararları bulunan bir baharattır. Muskatın bilimsel adı Myristica fragrans’tır. İngilizcede nutmeg olarak adlandırılan, yapraklarını dökmeyen, her zaman yeşil görünen muskat bitkisi Karayip Adaları ve bir ada ülkesi olan Grenada’da yetiştirilmektedir. Bu adalar ülkesi baharatlar bakımından zengin olduğundan Baharat Adası adıyla bilinmektedir.

Muskat Ve Besbasenin Değeri

Muskata küçük Hindistan cevizi denilmiş olsa da onunla bir ilgisi bulunmamaktadır. Ağacın uçuk sarı renkli çiçeklerinden oluşan meyveler olgunlaştığında içindeki ceviz benzeri oval tohumlar çıkarılır ve sert olduğu için rendelenerek kullanılır. Zeytin tanesinden az daha büyük olan çekirdekler yani tohumlar önceleri ince bir zarla (besbase veya macis adı da verilir) sarılıdır. Bu zar parlak kırmızı bir renkte iken zamanla kuruyup kahverengiye dönüşür. Güçlü bir kokusu olan, uçucu yağlar içeren besbase yakıcı bir tada sahiptir. Muskatın kendisinden daha yüksek bir fiyatla satılan ve yakıcı olsa da hoş bir tada sahip olan besbaseyi geleneksel Çin tıbbı 6. Yüzyılda bile kullanmaktaydı. Orta Çağ döneminde bir adet muskat arabaların çekilmesinde kullanılan 6 adet öküze karşılık gelmekte ve takas edilmekteydi. İşte geçmişte bu kadar değer gören, İştahı açmak, idrar söktürmek, kabızlığı gidermek, vücudu kuvvetlendirmek, bağırsaktaki kurtları düşürmek ve balgam sökmek gibi sayısız faydaları olan besbase adlı zar kurutularak kullanılmaktadır.

Muskatın Kullanım Alanları

Hint mutfaklarından çıkarak bizim mutfaklarımıza kadar girmiş olan muskat geniş bir kullanım alanına sahiptir. Türkiye’de de popüler olmaya başlayan muskatın az miktarda kullanılması gerekir. Ülkemizde taze halde bulunmayan ancak toz halinde satılan muskat çeşitli yiyeceklere ve içeceklere lezzet katmak için kullanılır. Çekirdek kısmı daha çok kullanılmaktaysa da anavatanında muskat meyvesinin etli kısımlarıyla tatlılar ve reçeller yapılmaktadır. Avrupa ülkelerinde muskat genellikle et ve patates yemeklerinde kullanılmaktadır. Hamur işleri ve çorbalarda da kullanılabilen bu baharat çeşidi Hollanda’da çalı fasulyesi, karnabahar ve Brüksel lahanası gibi sebzelerle yapılan yemeklerde çok tercih edilmektedir. Yunanistan ve Kıbrıs’ta tuzlulara, Japonya’da köri sosuna ilave edilerek tüketilen muskat Karayipler’de içeceklerin içine minik bir tutam atılmaktadır

Muskatın Tıbbi Yararları

Muskatın baharat olarak ağız tadını artırmaktan başka bazı tıbbi yararları da bulunmaktadır. Bu küçük ceviz adeta sihirli bir güce sahiptir.
*Muskat antibakteriel özelliğinden dolayı ağız ve diş eti sorunlarında kullanılmakta, bazı organik diş macunlarının ve ağız çalkalama sularının bileşiminde yer almaktadır. Muskat ağız kokusu (Halitosis) ile de savaşmaktadır.
*Yüksek magnezyum içeriğiyle sinirleri yatıştırmakta, serotonin hormonu ( mutluluk hormonu) salgılanmasını uyarmaktadır.
*Doğal bir uyku ilacıdır. Çok az alınması koşuluyla kronik uykusuzluk çekenler ya da stres kökenli uykusuzluk yaşayanlar faydalanabilir.
* Gastrit ve ülser sorunlarına iyi gelmekte, hazımsızlığı gidermektedir.
*Afrodizyak etkisi de olan muskat cinsel arzu ve gücü artırmaktadır.
*Yemeklere azıcık muskat eklenmesi yiyenlerin iştahını artırmakta, yemek seçenleri bile etkilemeyi başarmaktadır.
*Antiseptik özelliğe sahip olan muskatı düzenli kullananlar kış aylarında soğuk algınlığı, grip gibi hastalıklara kolay kolay yakalanmamakta, vücut mikroplarla savaş bakımından güç kazanmaktadır.
* Bu baharatın kullanılması kusma ve bulantı şikâyetlerini de hafifletmektedir.

Muskat Yararlı Ama Masum Mu?

Çok bilinen ve kullanılan her bitki, her tohum veya baharat, her gıda takviyesi kapsamında satılan, eczanelerde bol bol bulunabilen haplar sanıldığı kadar yararlı olmayabilir. Diğer birçok baharat veya tedavi amaçlı kullanılan bitkiler gibi muskat da masum olmayıp gereken miktarın üzerinde alınırsa zarar verebilmekte, uyuşturucu bir etki yapabilmektedir. Alınması gereken dozun aşılması durumunda ciddi sağlık problemlerine yol açabilen muskat süte ilave edilerek alınırsa bayılmak, halüsinasyon görmek, kalp hastalıkların ortaya çıkmasına, sıvı olarak damara verilirse zehirlenmeye neden olabilmektedir. Ayrıca sindirim sisteminde aşırı gaz oluşmakta ardından geğirme ve yoğun terleme görülebilmektedir.
Muskatın fazla alınmasıyla ortaya çıkabilecek diğer durumlar aşağıdadır.
*Mide bulantısı gibi rahatsızlıklar
*Baş dönmesi
*Yüzde kızarıklık
*Ağızda kuruma
*Panik gibi ruhsal bozukluklar
*Kalp atışlarında düzensizlik
*İdrar yapmada zorluk hatta yapamama
*Geçici bir süre için kabızlık
*Beyinde hasar
Belirtilen yan etkiler muskatın fazla alınmasından sonraki altı saat içinde ortaya çıkmakta, 16–18 saat içinde etkileri maksimuma ulaşmakta ve üç gün kadar devam edebilmektedir.

Muskat Ne Kadar Kullanılmalı?

Yukarıdakilere benzer yan etkiler oluşmaması ve tüketenlere zarar vermemesi için çorbalar ve içeceklerle kullanılacaksa ilave edilecek muskat miktarının çok az olması gerekmektedir. Muskat tohumları rezin adlı bir madde, uçucu ve sabit yağlar içermektedir. Bir kişinin bilerek veya hata ile 7 veya 8 gram alması muskatta bulunan myristizin adlı bir maddeden dolayı halüsinasyon görmesine, mide bulantısı ve ağrısı yaşamasına, kusmasına, kalp çarpıntılarına neden olacaktır. Daha fazlası ölüme bile neden olabilen muskat çok eskilerde geleneksek tıpta kullanılmasına rağmen ciddi yan etkileri nedeniyle daha dar bir alanda kullanılmaya başlanmıştır. Her türlü tatlıda, sıcak içecekte ve yemeklerde kullanılabilen rendelenmiş ya da toz halindeki muskatın alınması gereken günlük miktarı ¼ çay kaşığıdır.

Kullananlar Nelere Dikkat Etmeli?

Besinlerin sindirimini kolaylaştıran muskat iştahı da açmaktadır. Kolay yemek yiyemeyenler, iştahını artırmak ve kilo almak isteyenlere uygun olsa da diyet yapanların muskat kullanımından uzak kalması veya diyetisyenlerine danışması gerekmektedir. Tüm baharatlar gibi muskat da serin karanlık ve kuru bir ortamda saklanmalıdır. Havayla temas etmesi durumunda büyük marketlerde ve aktarlarda bulunabilen muskatın tadı değişmekte, kekremsi bir tat kazanmaktadır.

Kimler Muskat Tüketmemeli?

Emzikli veya hamile bayanlar muskat da dahil tüm baharatları dikkatli kullanmalıdır. Özellikle muskat kadınlarda doğum sancılarının ve doğumun başlamasından sorumlu olan prostaglandin adındaki bir çeşit hormonun azalmasına sebep olarak düşük, anormal doğum gibi bazı sorunlar ortaya çıkarabilmektedir. 2 yaşından daha küçük olan bebeklere de muskat verilmemelidir. İlaç kullanmakta olan, kronik hastalıklara sahip, tedavileri süren kişilerin de muskat tüketmemesi ya da doktorlarının görüşünü alması gerekir.

Kaynakça:
https://www.kadinlarkulubu.com/forum/threads/muskata-dikkatt-cok-onemli.329115/
http://www.sabah.com.tr/yazarlar/cumartesi/ors/2015/06/20/kucuk-hindistan-cevizi-muskat
http://www.faydalarizararlari.com/muskatin-faydalari-nelerdir/
https://mutfaksirlari.com/muskat-hint-cevizi-nedir-nerelerde-kullanilir.html

Yazar: Müşerref Özdaş

 

Editör : Suna Korkmaz