Müzik Dosyalarında Hangi Format Tecrih Edilmeli?

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

Bilgisayarlarımızda, cep telefonlarımızda, medya oynatıcılarımızda dinlediğimiz bütün ses dosyaları belirli bir formata sahiptir. Çoğu kişinin aşina olduğu MP3 (MPEG Layer 3) bu formatlar arasında günümüzde en yaygın olanıdır. Ama bilinmeyen tarafta MP3 formatına alternatif olabilecek onlarca seçenek var. Gelin bunların en popüler olanlarını artı ve eksi yönleri ile karşılaştıralım.

MP3: Kökü 1992 yılına dayanan ve açılımı “MPEG Layer 3” olan bu format günümüzde en popüler olanı. Bu formattaki ses dosyaları “.mp3” uzantısı alırlar. Temelde sıkıştırma mantığı, sıkıştırmasız ses verisinden insan kulağının duyamayacağı frekanstaki sesleri eleyerek boyut küçültmektir. Bu teknik sayesinde müzik verisinin boyutu yaklaşık 1/10 oranında küçülür. Ses kalitesi 96, 128, 192, 320 gibi “Kilobit” değerleriyle birlikte değişiklik gösterir. Günümüzde bir .mp3 dosyası standart olarak 128 Kilobit/sn’lik veri akışına sahiptir ve 3-4 dakikalık bir parça yaklaşık 3,5 Megabyte yer kaplar. En büyük dezavantajı ses kalitesi olarak “kayıplı” sınıfında olmasıdır. Hemen hemen tüm medya oynatıcı cihazlar tarafından desteklenir.

WMA: Açılımı “Windows Media Audio” olan format, Microsoft tarafından 2000 yılında MP3 formatına rakip olarak çıkartılmıştır. Bu formattaki ses dosyaları “.wma” uzantısını alır. Amacını tam anlamıyla gerçekleştirememiş olsa da günümüzde her yerde bu formatta ses verilerine rastlayabiliriz. Sıkıştırmasız bir ses verisi WMA formatıyla 1/3 oranında küçültülebilir. Diğer formatlardan en büyük farkı ise telif hakkı ile korunan şarkıların yasa dışı yollardan dağıtılmasını engellemek için DRM (Digital Rights Management) özelliğine sahip olmasıdır.

WAVE: Bu formata ait dosyalar “.wav” uzantısını alır. CD/DVD’lerde standart olan bu sıkıştırmasız format sayesinde alabileceğimiz en yüksek ses kalitesini alırız fakat buna paralel olarak dosya boyutları aşırı derecede artar. 5 dakikalık bir ses verisi 50 Megabyte boyutlarına ulaşır. Tercih edilecek ise yanlızca çok yüksek ses kalitesi istenen durumlarda edilmelidir.

OGG Vorbis: Genel karşılaştırmada diğerlerine oranla en ideal formattır. Tamamen açık kaynak olup her zaman geliştirilmeye açık bir yöntemdir. OGG Vorbis formatına sahip ses verileri “.ogg” uzantısı alırlar. MP3 gibi değişik Kilobit değerlerinde veri saklayabilirler fakat aynı Kilobit değerindeki ses kalitesi MP3 formatına göre çok daha fazla olacaktır. Üstelik dosya boyutunun da azaldığı görülecektir. Tüm bunların yanında tamamen özgür kullanım haklarına sahiptir. Tek dezavantajı düşük boyutlarda yüksek kalitede ses depolayabildiği için diğerlerine oranla daha fazla işlem gücüne ihtiyaç duymasıdır. Hemen hemen tüm medya oynatıcılarda desteklenmektedir.

FLAC: Açık kaynaklı bir format olup kayıpsız sıkıştırma yapabilmektedir. Bu formattaki dosyalar “.flac” uzantısını alır. Ses kalitesi 1000 Kilobit/sn değerine kadar çıktığı için ses kalitesi çok çok yüksektir. Fakat buna bağlı olarak boyutu aynı uzunluktaki bir MP3 verisinden 5-6 kat fazla olur. Stüdyo ortamlarında kullanmak için en ideal ses formatı olacaktır.

Yazar: Gökberk Konuralp