Sağlıksız Yiyecekler Neden Lezzetlidir?

4244_tuz

Hiç merak ettiniz mi neden en lezzetli yiyecekler sağlıksız olarak adlandırılıyor? Brokoli, lahana, ıspanak, brüksel lahanası sağlıklı kabul ediliyor çünkü vitaminler, mineraller, lifler ve bunların kombinasyonlarıyla dolu olduklarından adeta bir diyetisyenin rüyası gibiler. Öbür yandan sevdiğimiz yiyecekler hamburger, patates kızartması, tatlılar ve hatta kırmızı et sağlıksız kabul ediliyor.

Diyetisyenlerin “abur cubur” olarak adlandırdıkları bu gıdaları çok aşırıya kaçmadan, haftada birden fazla tüketilmemeleri gerekmektedir. Eminim sizde bunun nedenini merak ediyorsunuzdur? Bunun cevabı lezzetli yiyeceklerin yağ, tuz ve şekerden zengin olmalarıdır ve bizim damak tadımızın onları sevmesinin nedeni onları sevmek için gelişmiş olmasıdır. Atalarımız bizim yaşadığımız gibi refah içinde yaşamıyordu ve bu üç şey çok bol değildi. Bu yüzden tarih öncesi insanlar bu tadların değerini biliyorlardı.

4244_yag*Yağdan zengin yiyecekler: Patates kızartması, hamburgerler, milkshake, salam, dondurma, pizza, sucuk gibi yağ açısından zengin yiyecekler koca bir liste olur ve biz bunların hepsini çok severiz. Bu yiyecekler enerji depolarlar. Yağlı yiyecekler kaloriden zengindir, karbonhidratların iki katı enerji içerirler. Sindirimleri uzun sürdüğü için vücudumuz onları yeterli yiyecek olmadığı zamanlar için saklamayı seviyor. Atalarımızın beslenme düzenleri çok düzensizdi. Örneğin bir mamut avladıklarında bir kaç gün bütün kabileye yetecek yiyecekleri oluyordu. Ancak bu çok nadir olurdu bu nedenle atalarımız gıda sıkıntısı olduğu dönemlerde yağ depolayarak ellerinden geldiği kadar enerji sağlayabilmek için geliştiler. Atalarımızın vücudu enerji depolayabilmek için ne kadar geliştiyse evrimsel olarak o kadar hayatta kalabiliyordu dolayısıyla beyinlerimiz ve damak tadımız yağlı yiyecekleri seviyor.

4244_eker*Şekerli yiyecekler: Pastalar, kurabiyeler, çikolatalar, dondurma, reçeller, kremalı bisküviler, şekerler gibi pek çok yiyecek şekerden zengindir. Vücudumuz için şeker, enerji demektir. Atalarımız olgun meyvelerin daha tatlı ve sindirimi kolay olduklarını keşfetti ve tatlı gıdaları saptamada birer uzman oldular. Pek çok bilim adamı tatlı tadın, zenginliğin bir işareti olduğunu düşünüyor. Bundan dolayı tatlı birşey yediğimizde beynimizdeki zevk reseptörleri aktif hale geçip , dopamin salgılamaya başlıyor hatta şekerin uyuşturucu benzeri bir etkisi olduğu düşünülüyor.

*Tuzlu yiyecekler: Cipsler, tuzlu krakerler, turşu, zeytin, peynir, salam, patlamış mısır, konserve etler ve paketlenmiş gıdalar aşırı miktarda tuz içerir. Etiketlerini okursanız tatlı tadı olan pek çok şeyde bir miktar da tuz olduğunu görürsünüz. Tuzun eskiden elde edilmesi şimdi olduğu gibi kolay değildi. Tuz kasların ve sinir hücrelerinin çalışmalarını sağlayan sodyumun en önemli kaynağıdır. Sodyum sofra tuzu hariç, yumurta ve ette de çok az bir miktarda bulunur. Bazı bilim adamları tuzun da şeker gibi vücudumuzda dopamini arttırdığını düşünmektedir bu yüzden tuzlu tatları seviyor olabiliriz. Tadı ne kadar lezzetli olsa da böbreklerimiz için çok zararlı olduğunu unutmamalıyız.

4244_sebzeÇocukken hepimiz uslu olursak şekerli veya yağlı yiyeceklerle ödüllendirildik. Bu beynimize sürekli öğretildi böylece beynimiz şekerli ve yağlı gıdaları ödülle ilişkilendirdi. Yetişkin olduğumuzda da bu devam ediyor ne zaman stresli veya duygusal olarak sıkıntılı olsak vücudumuzu tatlılar veya yağlı gıdalarla rahatlatmaya çalışıyoruz. Brokoli, brüksel lahanası, ıspanak gibi bir çok yeşil sebzenin acımsı keskin tatları vardır. Tarihte bir çok zehirli bitki acıdır ve evrimsel olarak atalarımız bu tatları sevmemeyi öğrenmiştir. Bu nedenle bizim için çok faydalı olsa da yeşil sebzeleri sevmiyoruz.

Bunlardan başka işlenmiş gıdalar, katkı maddeleriyle zenginleştirilmiş yiyecekler de var üreticiler yiyeceklere lezzet katmak, ürün ömrünü uzatmak için bunları yapsa da bunlar yiyecekleri sağlıksız hale getiriyor ve kansere neden oluyorlar. Sağlıksız gıdalar aynı zamanda gerekli besin maddelerini de içeriyor olabilir örneğin tuzun sodyum içermesi gibi. Ancak bunların aşırı miktarda tüketilmesi faydalarından çok zarar getirdiğinden sağlıksız gıdalar sayılıyorlar.

Kaynakça:
http://www.buzzle.com/articles/why-does-unhealthy-food-taste-so-good.html

Yazar: Tülay Arsoy