Obezite ciddi bir sağlık sorunu ve bazı ülkeler diğerlerinden daha büyük bir obez nüfus oranına sahip. Bir insanın vücut kitle indeksi 30’un üzerinde ise obez olarak kabul edilmektedir ve her yıl yaklaşık 3,4 milyon yetişkin, obez veya aşırı kilolu olması nedeniyle ölmektedir. Obezite, dünya çapında sürekli olarak artmaktadır. Bu artış, son yapılan araştırmaların sonuçlarına bakıldığında, milyarlarca obez insan anlamına gelmektedir. Ve günümüzde ne yazık ki, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) açıklamalarına göre, obezite yirmi yıl önceki oranın neredeyse iki katına ulaşmış bir “salgın” durumundadır.

Obezitenin Ekonomi İle Korelasyonu:

Dünyadaki en obez ülkeler, mutlaka en zengin veya en gelişmiş ülkeler değiller. Sırasıyla 12. ve 36. sırada olan ABD ve İngiltere, obezite ile bir ülkenin ekonomik zenginliği arasında doğrudan bir ilişki olmadığını göstermektedir. Listede, Marshall Adaları, Kuveyt, Samoa, Palau ve Nauru gibi daha küçük ekonomileri olan ülkeler ilk 10 sırayı paylaşmaktalar. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, toplumların dengeli ve sağlıklı beslenmesi, örneğin Venezuela gibi azgelişmiş ülkelerde, gıda kıtlığı ve artan fiyatlarla bağlantılıdır. Ekonomik açıdan zorlanan bu insanlar için beslenme, sağlıksız yüksek kalorili hazır yiyecekler anlamına gelmektedir.

Dünya Obezite Oranları:

ABD dünyanın en obez ülkesi olmasa da, Kuzey Amerika hala grafiklerin üst sıralarında görünmeye devam ediyor. Listenin en üstünde yer alan ülkelerin çoğunluğu küçük ve seyrek nüfuslu ülkelerdir. Nüfusunun yüzde 36.2’si, 30’un üzerinde bir vücut kitle indeksine sahip olan Amerika Birleşik Devletleri, Kuzey Amerika’daki en obez ülkedir. ABD’de yaklaşık 78 milyon yetişkin ve 13 milyon çocuk obezitenin sağlıklarına yaptığı ciddi etkilerle uğraşmaktadır. Hastalıkları kontrol etme ve önleme merkezi CDC’ye göre, ortalama bir ABD’li yetişkin 1950’li yıllara göre tam 26 kilo daha ağırdır.

Meksika’nın, yüzde 28.9’u obez olan popülasyonunun ardındaki temel nedenler ise, kolayca temin edilebilen, kalori açısından zengin işlenmiş yiyecekler ve toplumun beslenme konusunda çok az eğitime sahip olması. Ülkenin obezite sorunları 1980’lerde sebzelerin ve bol kepekli tahılların işlenmiş gıdalarla yer değiştirmesiyle başladı. Meksika, son 5 yılda obezite oranını azaltmak için bazı programlar başlattı ve şimdilik Kuzey Amerika’nın en obez ülkesi görünümünden biraz olsun kurtuldu.

Listenin en üstündeki, Samoa, Tonga ve Kiribati gibi küçük Pasifik ada ülkelerinin, yaklaşık olarak her beş vatandaşından dördü obez veya aşırı kiloludur. Bunun nedeni, bu ada uluslarının neredeyse tüm yiyeceklerini ithal etmeleri ve sağlıklı beslenmenin çok pahalı olması nedeniyle, beslenmelerinde fast-food zincirlerinin sunduğu ucuz alternatiflerin ağırlık kazanmış olmasıdır.

Kuveyt, Katar, Libya, Suudi Arabistan ve Mısır gibi bir dizi Orta Doğu ülkesine bakıldığında ise, bu ülkelerin nüfusunun yüzde 75’i aşırı kilolu ve üçte birinden fazlası obez. 40 dereceyi aşan kavurucu hava sıcaklıklarında, yürüyüş gibi düzenli “doğal” egzersizlerin yapılamadığı bu ülkelerde, son yıllarda yaygınlaşan batı tipi fast-food restoranları da önemli bir etken. Ayrıca, kalabalık sofra geleneği gibi alışkanlıklar da kişisel günlük yiyecek miktarı hesaplanmasını olanaksız kılmaktadır.

Yaş Ve Cinsiyete Göre Obezite:

İngiltere, ABD, Avustralya ve Kanada gibi ülkelerde, obezite 18 yaş ve üzeri erkeklerin yüzde 25’ini etkiliyor.
Güney-Doğu Asya, Afrika ve Doğu Akdeniz bölgelerinde, kadınlardaki obezite, erkeklerdeki obezite prevalansının neredeyse iki katı. Kadınlar ve erkekler arasındaki vücut yağ dağılımı bu durumun nedenlerinden biri olsa da, çalışmalar ekonomik ve sosyal faktörlerin daha önemli rol oynadığını göstermektedir. Kadınların daha çok evleriyle sınırlı yaşamaları bu faktörlerin başında geliyor.

En Yüksek Obezite Prevalansına Sahip Ülkeler:

01 Nauru % 61.0
02 Cook Adaları % 55.9
03 Palau % 55.3
04 Marshall Adaları % 52.9
05 Tuvalu % 51.6
06 Niue % 50.0
07 Tonga % 48.2
08 Samoa % 47.3
09 Kiribati % 46.0
10 Mikronezya % 45.8
11 Kuveyt % 37.9
12 A.B.D. % 36.2
13 Ürdün % 35.5
14 Suudi Arabistan % 35.4
15 Katar % 35.1
16 Libya % 32.5
17 Türkiye % 32.1
18 Mısır % 32.0
19 Lübnan % 32.0
20 B.A.Emirlikleri % 31.7
21 Bahamalar % 31.6
22 Yeni Zelanda % 30.8
23 Irak % 30.4
24 Fiji % 30.2
25 Bahreyn % 29.8

Kaynakça:
– Zoe Harcombe, “The Obesity Epidemic: What caused it? How can we stop it?”, Columbus Publishing Ltd, (2015).
– WHO, World health statistics, ISBN 9789241564885, http://www.who.int/gho/publications.

Yazar: Oben Güney Saraçoğlu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here