Orhan Kemal Kimdir?

5415_images_(2)Gerçek adı Mehmet Raşit Öğütçü olan yazar, 1914’te Adana’da doğdu. Birinci TBMM’de milletvekilliği ve adliye bakanlığı yapmış olan hukukçu Abdülkadir Kemali’nin oğludur. 1930’’larda Adana’da kurduğu Ahali Cumhuriyet Fırkası hükümetçe kapatılınca, Suriye’ye geçmek zorunluğunu duyan baba, ailesini de yanına aldırınca Orhan Kemal çocukluk yıllarını orada geçirdi. Ortaokul son sınıfa kadar izleyebildiği öğrenimi bu yüzden eksik kaldı. 1932’’de Adana’ya dönünce yaşamını kazanmak için en küçük işlerden başlayarak bulduğu her olanağı kullandı. Delikanlı dileklerine uygun eğilimlerle futbola bağlandı, ilk özyaşam romanlarına konu yaptığı bu dönemin izlenimlerini kendisi dile getirdi. Askerliği sırasındaki özgür konuşmalar nedeniyle yabancı rejimler yararına propaganda yaptığı suçlamasıyla yargılandı. Beş yıl hapisle cezalandırıldı.

Bursa cezaevindeyken eserlerine hayranlık duyduğu, Nazım Hikmet ile arkadaşlık yapmak olanağına kavuştu. (1940-1943) Hapisten çıktıktan sonra bu etkiyle yazma işine bağlandı. İşsiz kaldığı dönemde ailesiyle İstanbul’a yerleşmek niyetini bütün olanaksızlıklara karşın gerçekleştirdi. Ölümüne kadar çok bilinçli bir inatla kaleminden başka hiçbir kaynaktan umar beklemedi. Bulgar Yazarlar Birliğinin davetlisi olarak gittiği ülkede, eski hastalıklarının iyileştirilmez bileşkesi yüzünden beklenmedik bir anda öldü, yurda getirilen cenazesi,hiçbir resmî ilgi olmadığı halde en büyük halk katılışıyla Zincirlikuyu’ya kaldırıldı. Öykü ve roman ustası Orhan Kemal, yayımlanan ilk ürünlerinden başlayarak toplumcu bir bilinçle konularını seçerken bile öncü davrandı,özyaşamsal doğrular taşıyan dizisini yürütürkende aynı gerçekçi tutumu uyguladı.Gözlem gücü, kişilerini canlandırma yetisi, büyük konuşturma ustalığı, ödün vermez ülkücülüğü ve sorunsal konuları aydınlık bir yorumla sergileyen sorumluluğuyla 20.yy’daki roman gelişiminin en belirgin yönlerinden birini gerçekleştirdi;halktan yana, halk için, halkı yaşatarak canlı bir dünya getirdi edebiyatımıza. Raşit Kemal imzasıyla çıkan ilk şiirleri, hemen bütün yazarlarımızda görülen gençlik yanılgısının örnekleridir.Nazım Hikmet’in bu konudaki uyarılarını bile bir sanatçılık kıskançlığıyla yorumlayan o dönemdeki duygularını yine kendisi belirtti.

Öyküleri kısalığı oranında güçlü, özlü ve etkili, kendinden kurtulmuş bir yazarın toplumunu tarama dikkatinden doğan özgün örnekler derlemesidir,

Başlıca Öyküleri:

-Ekmek Kavgası (1949),
-Sarhoşlar(1951),
-Çamaşırcının Kızı(1952),
-72.Koğuş(1954),
-Grev(1954),
-Arka Sokak(1956),
-Kardeş Payı(1957),
-Sait Faik Abasıyanık Hikaye Armağanı(1966),
-Babil Kulesi(1957),
-Harp Vardı(1963),
-İşsiz(1966),
-İkinci kez Sait Faik Abasıyanık Hikaye Armağanı(1969)
-TDK Hikaye Ödülü(1969),
-İnci’nin Maceraları(1971-1976)

Sürekli basımı süren,tükendikçe yenilenen romanları ise; uçarı delikanlıların gençlik rüzgarlarından başlayarak ekmek yolunda olmadık düzenlere başvuran sapmış kişilerin portrelerine, inanılmaz bir güçle canlandırdığı görev adanışlarından genç kız düşlerine, ırgatlık nasibine giden köy yolcularının yazgılarından işçi sorunlarına, toprak ağalarının tutkulu isteklerinden, namus kavgacılarına kadar her konudan Türkiye’nin insanlarını getirdi,vaktinde okuttu,okuyucusunu da eğitip öğretmek sorumluluğunu yüklendi.

Başlıcaları:
-Murtaza(1952),
-Bereketli Topraklar Üzerinde(1954),
-Suçlu(1957),
-Devlet Kuşu(1958)
-Vukuat Var(1959),
-Gavurun(1959)
-Küçücük(1960),
-El Kızı(1960),
-Hanımın Çiftliği(1961),
-Eskici ve Oğullan(1962 sonraki basımlarda: Eskici Dükkanı),
-Gurbet Kuşları(1962),
-Sokakların Çocuğu(1963),
-Mahalle Kavgası(1963),
-Kanlı Topraklar(1963),
-Müfettişler Müfettişi(1966),
-Yalancı Dünya(1966),
-Evlerden Biri(1966),
-Arkadaş Islıkları(1968),
-Sokaklardan Bir Kız(1968),
-Üç Kağıtçı(1969),
-Kötü Yol(1969),
-Kaçak(1970).
-Küçükler ve Büyükler (öyküler)1971,
-Aslan Tomson (1976),
-İstanbul’dan Çizgiler(1971).
-Orhan Kemal’in İkbal Kahvesi,
-Arkadaşım Orhan Kemal ve Mektupları (1975),
-Arkadaş Anılarında Orhan Kemal (1984).

Ailesinin örgütlediği Orhan Kemal Roman Ödülü,1971’’den bu yana aksamadan sürmekte, roman dalındaki en iyi eseri belirlemeyi amaçlamaktadır.

Kaynakça:
http://www.idefix.com/kitap/orhan-kemal/urun_liste.asp?kid=3853

Yazar: Ceylan Gençay