Ortaçağda Protestanlığın Ortaya Çıkışı

Rönesans, reform ve aydınlanma, bu dönemde gerçekleşmiştir. Bunların yanı sıra Fransız ve İngiliz devrimlerinin de bu dönemde gerçekleşmesi önem arz etmektedir. Rönesans dünyevi, reform ise uhrevi anlamda yenilikler içeren bir akım olarak tanımlanmaktadır. Bunun sebebi yaklaşık 1000 yıllık durağan bir süreçten sonra yeniden antik Yunan eserlerine değer verilmiş ve araştırılmaya konulmuştur. Rönesans’ta antik Yunandaki gibi insan evrenin merkezine konulur. Akla önem verilir yani sekülerizm ağır basar. Her şeyi dünyevileştirme yoluna gidildiği için nesnelere uhrevi anlam vermek bir kenara bırakılır. Reformun Almanya ve Fransa olmak üzere iki dayanağı vardır. Almanya’da Luther desteklenirken Fransa’da Calwin desteklenmiştir. Luther’in düşüncesi protestanlık düşüncesinin ortaya çıkmasını sağlar. Luther’in katolik kilisesine karşı protestosunun yanında burjuvazinin hem ekonomik hem de siyasi anlamda etkili olması diğer bir katkı sağlayan unsur olarak kabul edilir. Luther’in katolik kilisesine yönelik saldırısını din ve vicdan özgürlüğü olarak kabul edebiliriz.

49

15. yüzyılda dinsel alanda görülen reform hareketi mülkiyet ve gelirde kilise aleyhine el değiştirme ve yeni paylaşım sürecini başlatmıştır. Bunların yansıması olarak, kişiler çeşitli hak ve özgürlükler elde etmişlerdir. Rönesans’taki dünyevi otoriteden ve görüşten uzaklaşan uhrevi hayata dair dönem başlamıştır. Ancak her ne kadar dünyevi otoriteden düşünsel ve inançsal olarak uzaklaşılsa da dünyevi otorite yine mevcuttur. Protestanlığın yayılmasıyla beraber inanç özgürlüğünün yavaş yavaş tezahür etmeye başladığını belirtmeliyiz. Prenslere kendi seçtiği dini halkına kabul ettirme hakkı tanınmıştır. Yani halk prensin dinine doğrudan doğruya dahil olur. Ancak halktan bir kişi prensin seçtiği dini benimsemek istemiyorsa kendi seçeceği dinin kabul ülkeye gitmeliydi.

1685 tarihli Nantes fermanı bu bakımdan önem taşımaktadır. Çünkü bu fermanla protestanlar ile katoliklere eşit haklar tanınmıştır. Onlara parlamentoya girme yolu dahi açılmıştır. Ancak protestanların talepleri yine de bitmek bilmeyince yayınlanan bu ferman geri alınmıştır. Ayrıca protestan kilisesi ve protestan temelli okulları kapatılmıştır. Protestanlık aynı zaman da mezhepsel olarak da yasaklanmıştır.

Kaynakça:
Middleage CL.

Yazar: Emir Karasu