Pitot Tüpü Nedir?

pitPitot tüpü, adını Fransız Uçak Mühendisi Henri Pitot’dan alır. Henri Pitot, bu parçayı uçağın hareket yönüne paralel yerleştirmiştir ve uçağın hareketi esnasında tüpe giren havanın başka bir ifadeyle, akışkanın basıncının ölçülmesini ve bu sayede hızın hesaplanmasını sağlamıştır.

Pitot tüpü, uçakların en önemli parçalarından biridir. Pitot tüpleri, uçakların karada ve havada iken ne süratte seyrettiklerinin hesaplanmasını sağlarlar. Cihazın çalışma mekanizması oldukça karmaşıktır. Akışkanın, tüpün içinde meydana getirdiği basınç neticesinde hız ölçümü yapılır. Ticari yolcu uçaklarının genellikle, burun kısmında yer alır. Pitot tüpleri uçakların burun kısmının her iki yanına yerleştirilmiştir. Bu sayede iki hız göstergesine (Kaptan Pilot ve Yardımcı Pilot ait hız ölçelere) ayrı ayrı pitot tüplerinden veri akımı gerçekleşir. Pitot tüpü o kadar hayati öneme sahip parçalardan biridir ki arızalanması uçağın düşmesine sebep olabilir. Bir pitot tüpü düzgün çalışmıyor ise pilotlara doğru verileri veremez bu da pilotları çok zor durumda bırakır.

pit3Son 20 yılda, pitot tüpü arızası sebebiyle birçok uçak kazası gerçekleşmiştir. Bu kazalardan kurtulan olmamıştır. Bu sebeple pitot tüpleri, çok iyi şekilde bakımdan geçmelidirler. Uçakların bakımı sırasında pitot tüpleri, koruyucu kılıfla kaplanır bunun sebebi herhangi bir şeyin tüpleri tıkamasına mahal vermemektir. Öyleki 1996’da Birgen

Havayolları’na ait bir Boeing 757’nin pitot tüplerinden biri, bakım esnasında kapatılmadığından tıkanmış ve pilotları yanıltacak veriler aktarmiştir bu nedeniyle pilotları hataya düşürmüş ve uçak Atlas okyanusuna çakılmıştır. Bu kaza sonrası pitot tüplerinin veri aktarımındaki farklıkları ele alınmış ve o güne kadar uçaklarda pitot tüpü veri farkı uyarısı olmadığı farkedilmiş ve köklü bir değişikliğe gidilerek uyarı sistemi geliştirilmiştir.

Kaynakça:
Aeronautical Science

Yazar: Rahman Karasu