Popüler Kültür Nedir? Sosyal Hayattaki Rolü Nasıldır?

5804_popculture-748340Popüler Kültür ya da Pop Kültürü, özellikle 20. yüzyılda etkisini gösteren ve toplumsal modernleşmenin yan etkileri arasında sayılabilecek bir kavramdır. Nispeten eski halk kültürü olarak literatürde tartışılsa da, aslında toplumsal kültürün ve günlük yaşamdaki değişken alışkanlıkların biçimsel anlamda farklılaşması ve yaygınlaşması olarak anlatılabilir. Türk Dil Kurumu ise, popüler kültür kavramını, “belli bir dönem için geçerli olan, hızlı üretilen ve hızlı tüketilen kültürel ögelerin bütünü” olarak tanımlamaktadır.

Türk Dil Kurumu’nun tanımından da anlaşılabileceği üzere, popüler kültürün genel manası, dönemlik meşhur olan davranış biçimleri, müzikal eserler, kitaplar, kıyafetler gibi unsurların o dönem içinde yaygınlaşması ve tüketilmesi hali durumudur. Yani, üretkenliğin sınırlı kaldığı, kalıcı olamayacak ancak yaşandığı döneme etki edebilecek unsurların bütünüdür. Zaten, sırf bu özelliği nedeni ile de, bir çok entelektüel ve bilinçli çevrede, popüler kültür alışkanlıkları ağır şekilde eleştirilmektedir.

5804_sosyal-medyaSosyal hayattaki popüler kültür etmenleri, kitleleri peşinde koşturacak ve herkesi birbirine benzetebilecek kadar güçlü durumdadır. Dönemin popüler kıyafeti ne ise, neredeyse tüm gençler benzer şekilde giyinebilmektedir. Yine dönemin popüler şarkılarından neler varsa, insanların çoğu o müziği dinleyecek ya da bulunduğu ortamlarda dinlemek zorunda kalacaktır. Aynı şekilde, sinema ya da televizyon yapımları, dönemin popüler konularını ele alarak yapılmışsa, muhtemelen 20 yıl sonra kimse o yapımları hatırlamayacaktır. Çünkü popüler kültür, tüketim toplumlarınca hızlı şekilde sindirilir ve bitirilir.

5804_entertainmentAslında popüler kültür etmenleri, yaratıcılığı yavaşlatmakta, yaratıcı olanlara da marjinal damgasını vurulmasını kolaylaştırmaktadır. Örneğin bir genç, döneminin popüler kültür öğelerini inkar etmiş, onlara göre yaşamamış, daha aykırı düşünmüş ve topluma göre nispeten daha aykırı yaşamış ise, toplumun o genç üzerindeki bakışı farklı olmaktadır. Oysa ki o genç, toplumun baskısına baş kaldırmış, kendi arzuları ve isteklerine göre giyinmiş, davranmış, yemiş, içmiş ve düşünmüştür. Popüler kültürden sıyrılabildiğini anlayan zihin, kendini özgür hissetmiştir.Toplumsal hayattaki pek çok kural, dönemlerin sosyal düşüncelerini baz alarak hazırlanmakta ya da düzenlenmektedir. Farklılıklar genel olarak popüler olan kavramların içinde yer almasa da, kimi zaman da farklı olanlar popüler olmuş ve bu nedenle de farklılıklarını zaman içinde yitirmişlerdir.

Her ne kadar fikirsel anlamda eleştirilse de, kitleleri peşinde koşturan popüler kültür etmenleri bu anlamda başarılı sayılabilirler. Çünkü binlerce, hatta milyonlarca bireyi takipçi haline getirebilmek, Paris’te giyilen bir eteği Bükreş’te giydirebilmek ya da Varşova’da dinlenilen bir müziği Ankara’da bir gece kulübünde dinletebilmek, büyük bir çaba ve etki gücü gerektirmektedir.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Pop%C3%BCler_k%C3%BClt%C3%BCr

Yazar: Baran Akçok