Rus Otomobil Üreticisi Lada’nın Tarihi

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

Lada, bir Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler birliği projesi kapsamında yapılmış ve sonrasında dünyanın birçok noktasına ihraç edilmiş bir Rus aracıdır. Lada, Sovyet Rusya’nın en önemli makine sanayi ürünlerinden biri kabul edilmekteydi. O dönem dünyayı kasıp kavuran başta Alman arabaları olmak üzere İngiliz ve Amerikan üretimi araçlara rakip olarak tasarlanmıştır. 1966 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nde kurulmuş olan Lada fabrikası, Avtovaz firması adı altında üretime başlamıştır. Likya dilinde dişi anlamına gelen Lada, Rus halkının yerli otomobili olmayı başarmıştır. 27 Temmuz 1966 tarihinde kurulmuş olan Lada fabrikası, yılda yaklaşık olarak 650 bin adet araç üretebiliyordu. 1960’lı yılları deneme yanılma yöntemi ile geride bırakan Lada, bu dönemde iç pazarda Ciguli (Zhiguli) adı altında araç üretmeye başlamıştı. Bu araç aslında bir İtalyan markası olan ve asıl adı Fabbrica İtaliana Automobili Torino olan ”FIAT” esas alınarak dizayn edilmiştir. Hatta aracın şasisi dahi aynı şekilde dizayn edilmiştir. 1970’li yıllara gelindiğinde araç üretiminde ciddi bir yol almayı başaran Rus şirket, artık iç pazar dışında dış pazara da araç üretir ve ihraç eder olmuştur.

Başta günümüzde halen de görebileceğiniz Lada Niva ve Vega modelleri, Sovyetler Birliği iç pazarında yerini alsa da Sovyetler Birliği etkisi altında olan başta Yugoslavya olmak üzere doğu Avrupa ülkelerinin en çok tercih ettiği araçlar arasına dahil olmuştur. Yaklaşık olarak 30 yıl süren bu ihracat sonucunda özellikle de Yugoslavya ülkelerinden Sırbistan, Karadağ, Kosova, Makedonya ve Hırvatistan gibi ülkelere binlerce araç ihraç edilmiştir. Bu araçları halen eski Yugoslavya ülkelerinin yollarında görmeniz mümkündür. Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla beraber, araç üretimine ara vermeyerek devam eden yeni Rus devleti, bu sefer de eski Sovyet ülkelerine araçları satar olmuş ve bunun yanı sıra, Güney Amerika ülkeleri de yeni pazarda yerlerini almıştır. Öyle ki, Lada ihracatı 80’li yılların sonlarına doğru Türkiye’ye de ulaşmayı başarmıştır. Bu dönemde Türkiye en çok Lada Niva ihraç eder olmuştur. Bu araç 4 çeker olup genellikle kırsal yerler için daha uygun olarak tasarlanmıştır. Türkiye coğrafyasının Rus coğrafyasına göre daha elverişli olması aracın buradaki performansını da artırmış ve Türkler arasında ciddi bir popülarite elde etmiştir.

Lada halen Rusya’nın önde gelen ticari markaları arasında yer almakla beraber, üretimini de artırmıştır. Şirket Fransızların dünyaca ünlü otomobil üreticisi Renault ile bir ortaklık kurmuştur. Bu ortaklık kısmı bir ortaklıktır. Ancak Rus pazarı Avrupa pazarında özellikle de doğu Avrupa pazarındaki gücüne bu ülkelerin Avrupa Birliği üyesi olmaları ve olmayanların da Avrupa Birliği ile ticari ilişkilere daha fazla önem vermesi hasebiyle ciddi bir yara almıştır. Artık bu ülkelerde genel olarak Alman ve Fransız araçları daha fazla görülmektedir.

Yazar: Emir Karasu