Satranç Eğitimlerinde Teknolojinin Rolü

5702_chess-flash-game“Kralların oyunu” olarak bilinen satranç, kendine özgü bir literatüre, turnuva geçmişine, şampiyonlarına ve efsanelerine sahiptir. Bu dünyanın içinde kalıcı olarak yer almaya çalışan her sporcu, çocukluk ve gençlik yıllarında kendini bu alanda eğitmeye adamaktadır. Gerektiğinde özel hocalar ile, gerektiğinde ise kendi başına oyununu geliştirmek isteyen satranç sporcuları, teknolojinin de gelişmesi ile bir takım pratik uygulamalara kavuşmuşlardır.

Bilgisayarlı sistemlere geçilmeden önce, önceki yıllara ait satranç karşılaşmalarının notasyonlarının elde edilmesi ve hızlıca analizinin gerçekleştirilmesi, oldukça zor ve meşakkatli bir uygulamaydı. Şöyle ki, 1940 yılındaki bir şampiyonada oynanan maçın notasyonu, bazı dökümanlardan bulunmaktaydı. Ancak, günümüzde istenildiği kadar geri bir tarihe gidilerek çeşitli veri tabanlarından, istenilen karşılaşmaların notasyon bilgileri bulunabilmektedir. Bu sayede, önemli maçların teknik açıdan değerlendirilmesi, stratejik anlamda farklı yaklaşımların analiz edilmesi gibi uygulamalar teknoloji destekli çalışmalarla oldukça pratik hale gelmiştir.

5702_kasparov_chessSadece veri tabanlarından yararlanmak sureti ile değil, aynı zamanda, bilgisayar programları yardımı ile kullanılan sanal satranç tahtaları üzerinde, incelenen oyunun istenildiği şekilde devam ettirilmesi ya da geri alınabilmesi de sağlanabilmektedir. Bu sayede, tekrar tekrar taşları dizmek için harcanan zaman ortadan kalkmakta, bilgisayar hafızasından hamlelerin ileri ve geri alınması işlemleri yapıldığı için yanlış ya da hatalı oynamalar da söz konusu olmamaktadır. Oyuncu ve antrenör, incelenen oyunlar üzerinde istedikleri varyantları denemekte özgürdürler. Buradan yola çıkarak, bilgisayar destekli satranç programlarının, oyuncuların antrenmanları anlamında oldukça önemli ve pratik bir veri kaynağı olduğu söylenebilir.5702_chess-455x310 (1)

Sadece veri kaynağı maksadı ile değil, oyun pratiğini artırmak adına da bilgisayar destekli satranç programları, bulunmaz bir nimettir. Satranç oyun pratiğini arttırmak isteyen sporcular, her zaman çevrelerinde maç yapabilecekleri bir rakip bulamayabilirler. Bulsalar da, eğer rakip nispeten sporcunun kendisinden zayıfsa, bu durum da sporcuyu oyundan uzaklaştıracaktır. Halbuki bilgisayar programları, bu sorunu kökten ortadan kaldırmaktadır. Sporcunun seçeceği seviyeye göre, bilgisayar programına karşı mücadele eden sporcu, bu yöntem ile hem maç deneyimi kazanmakta, hem de yapay zekanın yaptığı tüm hamleleri analiz etme ve değerlendirme şansı bulmaktadır.

5702_image002Teknolojinin yayılması ile birlikte, cebimizde taşıdığımız akıllı telefonlar da, satranç sporu ile ilgili bir takım uygulamalara sahip olabilmektedirler. Örneğin değişen bir kuralın yayınlandığı belge, cep telefonundan rahatlıkla okunabilir ve değerlendirilebilir. Ayrıca, yine telefon aracılığı ile oynanan satranç maçları, kişileri maç pratiği kazanma ve eğlendirme konusunda başarı ile yönlendirebilmektedir. İnternet üzerinden yapılan karşılaşmalarda, Denizli’nin bir ilçesinde oturan mühendis bir satranç oyuncusu ile, Hindistan’da yaşayan tüccar bir satranç oyuncusu maç yapabilmektedir. Bu gibi avantajlar da, bilgi çağı olarak nitelenen çağımızda, teknolojinin sporculara getirdiği bir başka avantajdır.

Yine çeşitli yazılımlar ve internet bağlantıları üzerinden, uzaktan yayın yapma yöntemi ile, sporcuların gelişimi sağlanabilmekte ve eğitimin alınabilmesi halledilebilmektedir.

Kaynakça:
http://www.satrancokulu.com/satranc-makaleleri/1450-satrane-bilgisayar.html

Yazar: Baran Akçok