Satürn Gezegeni

Sayfayı Yazdır

Bizim medeniyetimiz bu gezegene Zühal adını vermiştir. Gezegen kayalar ve diğer katı materyaller yerine gazlardan oluşmuştur. Merkür, Venüs, Jüpiter, Mars gibi çıplak gözle belirli vakit ve zamanlarda görülebilir. Satürn yoğunluğu en düşük olan gezegendir, yapısında çoğunluğu hidrojen olmakla birlikte helyum bulundurur.

Satürn yapısına bakıldığında oldukça ilginç gözüken bir görünüme sahiptir. Yoğunluğu Yerkürenin yoğunluğunun % 12’si kadar olması sebebiyle gezegen aynı zamanda akışkan bir yapıdadır. Dikkatli incelendiğinde ekvatorda geniş, kutuplara doğru basıktır. Bu sebeple kendi çevresindeki dönüş hızı oldukça yüksektir.

Gezegenin içerdiği maddeler güneş ve yıldızlarla oldukça benzer özellik taşır. Diğer gezegenlerinde bu tarz benzer özellikleri vardır ancak bu konuda Satürn ve Jüpiter ile karşılaştırılamazlar.

Gezegenin merkezinde bulunan çekirdeğin etrafı bir farklı metalle ve özellikle demir ile çevrelenmiştir. Ayrıca yine oluşan bu sarmal yapıyı örten buz ve kayadan oluşan başka bir örtü daha vardır. Aslında Satürn’ün basık olmasının ilk nedeninin çekirdeğinden kaynaklandığı yapılan araştırmalar sonucunda öğrenilmiştir. Merkezdeki sıcaklık 12.000 K (Kelvin) dir. Basınç değerlerine bakıldığında 10 milyon atmosfer basıncından fazladır. Yüzeydeki etkin sıcaklık ise 95 K dir.

Moleküler hidrojen gezegenin hacminin % 90’nı olusturur. Bu rakamda 30.000 km’ye tekabül eder. Merkezden yüzeye çıkıldıkça basınç, ısı, yoğunluk düşer ve hidrojen sıvıdan gaza dönüşmeye başlar. Gezegenin etrafına bakıldığında ne olduğu pek anlaşılamayan karmaşık bir atmosfer tabakası yer alır. Atmosferin içeriğinde % 94 hidrojen ve % 6 helyum ve hesapları karışık ve ince olan % 0,2 metan, % 0,1 su buharı ve % 0,01 amonyak bulunur.

Gezegenin kendi etrafındaki dönüşüne bakıldığında ekvator bölgesi ile kutupların farklı devirlerde dönmesi değişik bir hesap sisteminin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Tam rakam vermek gerekirse ekvator bölgelerinin dönüşü 10 : 14: 00 (10 saat, 14 dakika, 00 saniye) de tamamlanırken, kutup bölgelerinin dönüşü 10 saat , 39 dakika, 24 saniyedir. Bu iki bölgenin dönüş zamanından ayrı bir de mikrodalga ve radyo dalgaboylarının ışınım süreleri vardır. Onlarda ayrı bir şekilde hesaplanarak gerekli veriler elde edilir.

Satürn’ün en merak edilen yanı etrafındaki halkalarıdır. Bu halkalar birbirinden bağımsız hareket eden çok sayıda küçük toz, buz, kaya parçacığının gezegenin ve uydularının çekim alanına girmesi sonucu oluşan bir dinamik yapıdır. Yapılar büyüklü ve küçüklü değişebilir. Halka sayısı son verilere göre 7 olarak gözlemlenmiştir. Satürn üzerinde en hızlı rüzğarların estiği gezegendir. Ekvatora yakın kesimlerde batı yönünde esen rüzğarların saatte 1800 km’ye ulaştığı tespit edilmiştir. Yağmur ise ancak bin yılda bir yağar fakat bir su damlası olarak değil metan sağanağı olarak.

ZD YouTube FLV Player
ZD YouTube FLV Player

Yazar: Kaan GÜNDÜZ