Soy Gaz Nedir ?

s2Soy gazlar periyodik cetvelin en sağında bulunan gazlardır. Bunlar He (helyum), Ne (neon ), Ar (argon), Kr kripton), Xe (ksenon ) ve Rn (radon )dur. He dışındaki asal gazlar havanın içerisinde bulunan gazlardır.. Asal gaz atomlarının en dış enerji düzeyleri elektronlarla tam doludur. Helyum hariç diğerlerinin son yörüngesinde 8 elektron bulunur.Helyumun ise 2 elektronu vardır.

Bir atomun son yörüngesinde sekizden fazla elektron bulunamaz. Bu yüzden soy gazlar, normalde elektron alış verişi yapmazlar. Yani bileşik oluşturamazlar. Ancak, ilerleyen zaman diliminde soy gazlarında bileşik yapabildiği görülmüştür. Soy gazlar “asal gaz” veya “İnört gaz” olarak ta bilinir. İnört tepkime vermeyen anlamına gelmektedir. Soy gazlar 1894 yılına kadar bilinmiyordu.

Daha sonra yapılan araştırma ve deneyler sonucunda neon, kripton ve ksenon gazları keşfedildi.1900 yılında da radyumun bozunması ile radon gazı, yeni elementler listesine eklendi. Sıvı havanın damıtılmasıyla helyum ve radon dışındaki soy gazlar ticari olarak elde edilebiliyor. helyum ise doğal gazlardan elde edilir. Soy gaz atomları arasındaki kuvvetler yok denecek kadar azdır. Atomları arasında zayıf van der waals kuvvetleri hakimdir. Soy gazlar, standart şartlar altında neredeyse ideal gazlardır. Bu nedenle erime ve kaynama noktaları çok düşüktür. Soy gazlar tek atomlu gazlardır. Soy gazlar kararlıdırlar.

Soy gazlar renksiz, kokusuz, tatsız ve yanmaz dır. .Son yıllarda yapılan çalışmalar gösteriyor ki soy gazlar bileşik oluşturabilir. Radon gibi ağır soy gazların en dış elektronları çıkarılabilir. Sadece birkaç yüz tane soy gaz bileşiği oluşmuştur. Soy gazların tepkimeye girme istekleri şöyle sıralanabilir. Ne > He > Ar > Kr > Xe > Rn .

Soy gazın bir bileşiği olan florinasyon ajanı olarak kullanılan XeF2, piyasada mevcuttur. Helyum; hidrojenden sonra evrendeki en yaygın elementtir. Evrendeki helyumun büyük bir kısmı, büyük patlama nükleosentezi sırasında oluşmuştur. Ve helyum miktarı durmadan artmaktadır. Güneş içerisinde bol miktarda vardır. Soy gaz fiyatlarına bakacak olursak; argon en ucuzu iken, ksenon en pahalı soy gazdır. Soy gazlar aydınlatmada çok sık kullanılır. Soy gazlar ayrıca eksimer lazerlerde kullanılır. Bazı soy gazlar tıpta kullanılır. Örneğin, helyum bazen astım hastalarının solunumunu kolaylaştırmada kullanılır.

Periyodik cetvelde yukarıdan aşağıya doğru atom numarası artacak şekilde soygazların atom numaraları ise şöyledir:

He (2), Ne (10), Ar (18), Kr (36) ,Xe (54), Rn (86)

Helyum uçan balonların içerisinde bulunmaktadır.Havadan hafif olması dolayısıyla balon gök yüzüne yükselir.

Yazar: Fatih EŞ