Sporda Sık Karşılaşılan Eklem Sakatlanmaları Nelerdir?

Sporda ayak bileği, diz ve omuz eklemi sakatlanmaları can sıkıcı sağlık sorunları yaratır. Bununla beraber el eklemleri ve dirseklerde de sakatlanmalar oluşabilir. En az kalça eklemi sakatlıkları görülmesine karşın burada sorunlar daha ciddi olabilir.

Eklem hasarları çoğu zaman komplike sakatlıklar karakterindedir. Örneğin ön çapraz bağ zedelenmeleri ve meniscus yırtıkları birlikte oluşabilir. Öte yandan eklem çevresindeki bağ yaralanmaları ile birlikte hursalar, eklem kıkırdağı ve benzeri dokular zarar görebilir.

Eklem sakatlanmalarında iyileşme uzun bir zamana yayılır. Sporcu açısından antrenman ve karşılaşmalardan uzak kalmanın yol açacağı performans kaybı, sakatlığın kendisinden çok sorun yaratır.

Sporda Sık Görülen Eklem Sakatlanmaları

8563_meniskusMeniskus yaralanması: Futbolla ve sporla özdeşleşmiş bir sakatlanmaymış gibi görülmesine karşın ev hanımlar, dâhil her kesimden insanda görülebilir. Futbolda kramponlar ayağın yere iyi tespitini sağlarlar ancak bu nedenle menuskuslara binen yük artar. Meniskus yırtıkları bacak sabitken dizin rotasyona zorlanmasıyla gerçekleşir. Daha çok iç meniskus “kova sapı yırtığı” tarzında zarar görür. Ön çapraz bağ yırtıklarına çoğu zaman meniskus yırtıkları eşlik eder.

8563_patellaPatella çıkığı: Büyüme çağında gençlerde travma ya da kontrolsüz zorlama ile patellanın yana kaymasıdır. Şiddetli ağrı ve deformite gözlenir.

Diz Burkulması / Bağ yaralanmaları: Ayak bileği sakatlanmalarında olduğu gibi hasarın derecesine göre sınıflandırılır.

Hafif sayılan birinci derece burkulmalarda bazı lifler hasar görmüştür. ikinci derece orta hasarlarda yırtılan lif sayısı daha fazladır. Hareket kaybı vardır. Üçüncü derece ağır yaralanmalarda bağlarda tam kopma olur.

Ayak bileği burkulması: Basketbol, futbol başta olmak üzere voleybol , güreş, judo vb. spor dallarında ayak bileği burkulmaları görülür. calcaneofibular bağ’ interosseus talocalcaneal bağ ya da anterior talocalcaneal bağlar zedelenebilir. Birinci derece burkulmalar hafif, ikinci derecede olanlar orta ve üçüncü derecedekiler ağır burkulma olarak sınıflanır.

Bir sporcu için burkulmalardaki en dramatik yan ayak stabilitesinin bozulmasıdır. Bu nedenle tekrarlayan ayak bileği burkulmaları “bir burkulma, hep burkulma” şeklinde tanımlanır. Burkulmalara bazen çıkık ve kırıklar eşlik edebilir. Çıkıklarda calcaneus ve talus kemikleri arasındaki eklem yüzü zarar görebilir. Burkulmaların tedavisi ve rehabilitasyonu tamamlanmadan sahaya dönülmemelidir.

8563_omuz_cikigiOmuz Çıkığı: Humerus başının omuz eklem yuvası dışına çıkmasıdır. Kol açık pozisyonda iken olan düşme ve diğer zorlamalarla oluşur.

Akromioclavicular ayrılma / Seperasyon: Judo, güreş, futbol gibi sporlarda omuz üstüne düşme sonucu acromioclavicular eklem bağlarında kopma oluşabilir. Sporcu ani şiddetli ağrı duyar. Omuzda deformite görülür. Hareket kaybı olur.

Dirsek Çıkığı: Dirsek kemiğinin humerusla olan eklem bütünlüğünün bozulmasıdır. Güreş ve judo gibi temas sporlarında, daha çok genç sporcularda görülür.

Kayakçı Başparmağı ve Diğer Parmak Yaralanmaları: Başparmakta metacarpophalangeal eklemde bir veya daha çok bağın gerilmesi bazen de kopmasıdır. Kayakçılarda düşmeler sırasında başparmağın batona takılması ile gerçekleşir. Çeşitli top oyunları ve elin sık kullanıldığı sporlarda parmak eklemi yaralanmaları görülebilir.

Omurga Eklem Yaralanmaları: Belirli yükler altında omurgaya ve disklere binen stres inanılmaz değerlere ulaşabilir. Diskler vertikal yüklere karşı yüksek direnç gösterirken rotasyonel streslere aynı oranda karşı koyamazlar. Omurgayı rotasyona zorlayan sportif tekniklerde disk hasarı riski her zaman daha fazladır. Halterciler silkme ve koparma diye bilinen teknikleri uygularken omurgayı koruyamazlar ise disk kayması denen tablo ortaya çıkabilir. Güreşçilerde boyun bölgesinde, kayakçılarda, futbolcularda v.d bel disklerinde benzer sorunlar oluşabilir.

Yazar: Tuncay Bayraktar