Taban Köpek Balıkları

3684_taban2

Taban köpek balıkları; uskumru köpek balıkları ile ortak özelliklere sahiptirler. Her iki türde de sırt yüzgeçlerinin önünde bulunan omurga yoktur.

Bu, bazı türleri ayıran önemli bir özelliktir, Port Jackson köpek balığında (Heterodontus portusjacksoni), camgöz köpek balığın da ve onların akrabalarında vardır, bu özellik sayesinde diğer köpek balıklarından ayrılırlar. Bununla beraber iki takımın üyeleri de aktif, usta avcıdırlar, hem uskumru köpek balıklarının hem de taban köpek balıklarının ağızları beslenme sırasında öne çıkar. geniş ağızları ayrıca gözün arkasına kadar geriye gider. Bu özellik bir başka köpek balığında daha vardır, bu pilli veya inek köpek balığıdır (takım Hexanchiformes), fakat daha başka ayırt edici özellikleri birbirlerine uymaz.

3684_taban1

Örneğin taban ve uskumru köpek balıklarında beş solungaç deliği varken pilli veya inek köpek balığında altı tane vardır. Taban ve uskumru köpek balıklarının diğer ana köpek balığı gruplarından çok daha yakın ilişkili oldukları görülür. Halbuki aradaki bir özellik onları birbrinden ayırır: Taban köpek balıkları gözlerini kapatabilir veya “kırpabilir” uskumru köpek balıkları bunu yapamaz.

Taban köpek balıkları, gözlerini alt göz kapakçıkları sayesinde kapatır (göz kırpma kıvrımı veya zar olarak bilinir). Göz kırpma zarı kritik anlarda gözü koruyan bir kalkan işlevi görür, mesela köpek balığı avını ısırmak üzereyken kapatır böylece yaralanma riskini azaltır. Gözü açı kapama art arda hızlı yapıldığında köpek balığı sanki göz kırpıyormuş illizyonu yaratır.

Diğer köpek balıklarından kör köpek balığı (B.waddi), akrabalığı olmayan Orectolobiformes takımına ait olmasına rağmen onun da göz kırpma zarı vardır. Ancak ağız ve öbür özelliklerin kombinasyonu onları taban köpek balıklarından ayırır.

Familyaları3684_taban3

Familya Scyliorhinidae: 15 cins, ortalama 100 tür, bunlar içinde: Scyliorhinus, Camgöz veya küçük benekli kedi köpek balığı (Scyliorhinuscanicula) ve Cephaloscyllium Balon köpek balığı, gövdesini su veya havayla şişirebilir, damalı köpek balığı (C.Laticeps) dahildir.

Familya Proscylliidae: 4 cins, 6 tür, bunlar içinde: Gallum, ince, uzu gövdeli pürüzsüz derili avcı (G. Attenutaus), familyadaki en büyük türdür, boyu 1 m civarındadır.

Familya Pseudotriakidae: 1 türdür. Pseudotriakis Sahte kedi balığı (P.microdon), 2,9 meter civarında büyür, kısa, geniş tabanlı, gemi omurgası benzeri sırt yüzgeci vardır.

Familya Leptochariidae: 1 cinstir. Kancalı avcı köpek balığı (L. smithii) 82 cm uzunluğundadır, bu türler Triakidae ailesiyle yakın benzerlikler gösterirler.

ZD YouTube FLV Player

Kaynakça:
BBC John Dawes

Yazar: Tuncay Bayraktar