Türk asıllı Ä°slam felsefecisi (Maveraünnehir, Farab, 870-Åžam, 950). Asıl adı Ebu Nasr Muhammed bin Tahran bin Uzlug olan ve Batı kaynaklarında “Alpharabius” adıyla anılan Farabi (Türkistan’ın Farab [Otrar] kentinde doÄŸduÄŸu için Farabi [Farablı] diye anılır). Ä°lk öğrenimini Farab’da, medrese öğrenimini Rey ve BaÄŸdat’ta gördükten sonra, Harran’da felsefe araÅŸtırmaları yaptığı yıllarda tanıştığı Yuhanna bin Haylan’la birlikte Aristoteles’in yapıtlarını okuyarak gezimciler okulunun ilkelerini öğrendi. Halep’te Hemedani hükümdarı Seyfüddevle’nin konuÄŸu oldu. Arap ülkelerinde yaÅŸamış, Türk kimliÄŸini ve Türk törelerini ölünceye kadar bırakmamış olan Farabi’yi anlatan kitaplar, Ä°slam aleminde Ebul Hasan el-Beyhaki, Ä°bn-el-Kıfti, Ä°bn Ebu Useybiye, Ä°bn el-Hallikan adlı yazarlar tarafından Farabi’nin ölümünden birkaç yüzyıl sonra gerçekleÅŸtirildi. Ama bu yapıtlar, birer araÅŸtırma olmaktan çok, Farabi’yle ilgili söylenceleri derliyor,bir felsefeciyle deÄŸil, bir ermiÅŸi açıklıyordu.

Aristotales’in ortaya attığı madde ve suret kavramını hiçbir deÄŸiÅŸiklik yapmadan benimseyen, eÅŸyanın oluÅŸumunda, yani yaradılışta madde ve sureti iki temel ilke olarak gören Farabi’nin fiziÄŸi de, metafiziÄŸe baÄŸlıdır. Buna göre, evrenin ve eÅŸyanın özünü oluÅŸturan dört öğe (toprak, hava, ateÅŸ, su) ilk madde olan el-aklül-faalden çıkmıştır Söz konusu dört öğe, birbirleriyle belli ölçülerde kaynaşır, ayrışır ve içinde bulunduÄŸumuz evreni (el-alem) oluÅŸtururlar. Yazının Devamı…

Louis Pasteur, 1822 yılında Fransa’nın Dura bölgesindeki Dole kasabasında dünyaya geldi.

Pasteur kimyager ve daha sonra bakteriyolog olarak yaÅŸadığı çaÄŸda, tıbbın ilerlemesine çok büyük katkılarda bulundu. Fakat o tıp doktoru olmadığı için, 1800′lü yılların doktorları onun teorilerine burun kıvırıyorlardı. Pasteur buna hiç aldırmadan çalışmalarını sürdürdü, çünkü Pasteur’ün bakterilerin ya da mikropların gerçekten var olduklarına ve bunların hastalıklara yol açabileceÄŸine olan inancı tamdı.

O kendi bildiği yöntemle yaptığı işe ve kendine inancını sürdürerek araştırmalarına devam etti. Bundan sonra ise ipekböceği hastalığına ve kuduza çare buldu. Pasteur ayrıca içtiğimiz sütün bozulmasını önlemenin yöntemini de keşfetti. Burada sütü 140 (fahrenheit) derecede otuz dakika süreyle ısıtmak ve sonra hızlı bir biçimde soğuttuktan sonra sütü kapalı ve sterilize edilmiş şişelere koymak gerekiyordu. Bu yöntem sütü mikroplardan arındırmak için günümüzde de kullanılmaktadır.

Bu yönteme, Louis Pasteur’ün adıyla ‘Pastörize’ etmek denilmektedir. Pasteur, Strasberg’li Marie Laurent ile evlendi. Birbirlerini çok seviyorlardı. Marie eÅŸini, araÅŸtırmalarını her ÅŸeyin üstünde tutması için özendiriyordu. Bu yüzden Pasteur, laboratuar çalışmaları üzerinde yoÄŸunlaÅŸabiliyor ve iÅŸine gereken zamanı ve önemi verebiliyordu. Yazının Devamı…

James Watt (19 Ocak 1736 Greenock - 19 Ağustos 1819 Heathfield) modern buhar makinesinin geliştiricisi olan İskoçyalı mucit ve mühendistir. Endüstüriyel devrimin oluşmasında önemli rol oynamıştır.

Gemi iÅŸleten zengin bir baba ve kültürlü bir annenin oÄŸlu olarak dünyaya gelen James; çocukken sık hastalandığı için okula devamlı gidememiÅŸ, evde annesi tarafından eÄŸitilmiÅŸtir. 17 yaşında iken annesini kaybetmiÅŸ ve babasının iÅŸleri kötüleÅŸmiÅŸtir. Londra’ya bir seneliÄŸine ölçüm aletleri yapımını öğrenmeye giden Watt, Glosgow’a dönüp bu mesleÄŸi icra etmek istemiÅŸti. Fakat 7 sene çıraklık yapma zorunluluÄŸundan, Ä°skoçya’da baÅŸka bir ölçüm aletleri yapımcısı olmamasına raÄŸmen, Demirciler Locası tarafından baÅŸvurusu red edilmiÅŸtir.

Watt bu durumdan, kendisine Glosgow Ãœniversite’sinde atölye öneren profesörler tarafından kurtulmuÅŸ, fizikçi ve kimyacı olan profesör Joseph Black kendisine hocalık etmiÅŸtir. Atölyenin açılmasından 4 sene sonra Watt buhar gücü üzerinde çalışmaya baÅŸlamış daha önce hiç görmemiÅŸ olmasına raÄŸmen bir prototip yapmaya çalışmıştı. 1765′de Thomas Heathfield yaptığı bir model üzerinde uÄŸraÅŸarak buhar makinesini çalıştırmayı baÅŸardı.

1767′de kuzeni Margaret Miller ile evlenmiÅŸ ve 6 çocuk sahibi olmuÅŸtur.

Tam kapsamlı bir buhar makinesi geliÅŸtirmeye çalışan Watt’a Carron Demir Ä°ÅŸleri ÅŸirketinin kurucusu Joh Roebuck maddi olarak destek olmuÅŸtur. Hemen baÅŸarılı olmayan tasarım maddi sıkıntıya düşünce Watt 8 sene anketçilik yapmıştır. Roebuck iflas edince, Matthew Boulton patent haklarını satın almış ve Watt ile 25 yıl sürecek baÅŸarılı bir ortaklığa imza atmıştır.

İslam filozofu. Aristotelesçi felsefe anlayışını İslam düşüncesine göre yorumlayarak, yaymaya çalışmış, görgücü-usçu bir yöntemin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Buhara yakınlarında Hormisen’de doÄŸdu, 21 Haziran 1037′de Hemedan’da öldü. Gerçek adı Ebu’l-Ali el-Hüseyin b. Abdullah Ä°bn Sina’dır. Babası, Belh’ten göçerek Buhara’ya yerleÅŸmiÅŸ, SamanoÄŸulları hükümdarlarından II. Nuh döneminde sarayla iliÅŸki kurmuÅŸ, yüksek görevler almış olan Abdullah adlı birisidir. Ä°bn Sina, önce babasından, sonra çağın önde gelen bilginlerinden Natilî ve Ä°smail Zahid’den mantık, matematik, gökbilim öğrenimi gördü. Bir süre tıpla ilgilendi, özellikle, hastalıkların ortaya çıkış ve yayılış nedenlerini araÅŸtırdı, sağıltımla uÄŸraÅŸtı. Bu alandaki baÅŸarısı nedeniyle, II. Nuh’un özel hekimi olarak görevlendirildi, onu saÄŸlığa kavuÅŸturunca, dönemin önde gelen tıp bilginlerinden biri olarak önem kazandı.

Ä°bn Sina’nın felsefeye karşı ilgisi deney bilimleriyle baÅŸlamış, Aristoteles ve Yeni-Platoncu görüşleri incelemekle geliÅŸmiÅŸtir. Ä°slam ve Yunan filozoflarının görüşlerini yorumlayan ve eleÅŸtiren Ä°bn Sina’nın ele aldığı sorunlar genellikle, Aristoteles ve Farabi’nin düşünceleriyle bağımlıdır. Bunlar da, bilgi, mantık, evren (fizik), ruhbilim, metafizik, ahlak, tanrıbilim ve bilimlerin sınıflandırılmasıdır. Belli bir düşünce dizgesine göre yapılan bu düzenlemede her sorun bağımsız olarak ele alınıp çözümüne çalışılır. Yazının Devamı…

Evangelista Torricelli 15 Ekim 1608′de Ä°talyanın Feanza ÅŸehrinde doÄŸdu, 5 Ekim 1647 in Floransa’da öldü. Açık hava basıncı üzerine yaptığı deneyleriyle tanınan ünlü Ä°talyan fizik ve matematik bilginidir.

ÇocukluÄŸunda matematiÄŸe olan merakıyla dikkatleri çekti. 1627′de Roma’ya giderek, hidrolik biliminin kurucusu ve Galilei’nin talebesi olan Benedetto Castelli ile birlikte çalıştı. 1641′de Galilei ile mektuplaÅŸmaya baÅŸladı. Aynı sene, Castelli nin tavsiyesi üzerine Galile, Torricelli’yi Tuscany’ye davet etti. Galile ile görüştükten birkaç hafta sonra, Galilei ölünce, Tuscany büyük dükü Torricelli’yi onun makamına tayin etti. 1644 yılında geometri ve mekanik üzerinde bir kitap yayınladı. Matematik sahasında mühim bir boÅŸluÄŸu dolduran bu kitapta aynı zamanda Galile’nin mekanik üzerindeki ilk çalışması, birbirine baÄŸlı cisimlerin ortak ağırlık merkezleri aÅŸağıya doÄŸru hareket ederken, ani hareket edebilecekleri prensibi bir neticeye baÄŸlanıyordu. Yazının Devamı…

Alfred Bernhard Nobel (21 Ekim 1833, Stockholm, Ä°sveç – 10 Aralık 1896, San Remo, Ä°talya), Ä°sveçli kimyager ve mühendis, dinamit’in mucidi.

Nitrogliserin’i patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araÅŸtırdı. 1863 yılında Stockholm’de az miktarda nitrogliserin yapmaya baÅŸladı. Birkaç ay süren araÅŸtırmaların sonunda bir patlama ile laboratuvar yıkıldı. Çalışmalarına devam eden Alfred Nobel 1865′te yeni bir fabrika kurdu, bir süre sonra ikinci fabrikasını da açtı. 1864 yılında araÅŸtırmalarının sonucunu aldı ve dinamit barutunu buldu. AraÅŸtırmalarına devam eden Nobel, 1877′de Balistit adını verdiÄŸi yeni bir çeÅŸit barut tasarladı. 1879′da, Paris yakınlarındaki Servan’da bir laboratuvar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barut adını verdiÄŸi ve eÅŸit miktarlarda nitrogliserinle nitroselüloz karışımından oluÅŸan, itici barutu buldu.

Birkaç yıl sonra kordit adlı patlayıcı madde konusunda Ä°ngiliz hükümeti aleyhine dava açtı, ancak davayı kaybetti. Bu dönemde Fransa’ya karşı kurulan bir ittifakta Ä°talya ile iÅŸbirliÄŸi yapan Nobel, aleyhindeki kampanyalar sonucunda Paris’i terk ederek Ä°talya’nın San Remo ÅŸehrine yerleÅŸti, laboratuvarını da oraya taşıdı. Yazının Devamı…

Isaac Newton, (4 Ocak 1643 (25 Aralık 1642) – 31 Mart 1727(20 Mart 1727)) İngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, felsefeci ve simyacıdır. Tarihteki en etkileyici bilim adamı olduğu düşünülür. Bilim devrimi ve bilimsel metod, onun adıyla anılır.

Bir çiftçi olan babası, Newton doÄŸmadan üç ay önce öldü. On iki yaşında Grantham’da King’s School’a yazılan Newton, bu okulu 1661′de bitirdi. Aynı yıl Cambridge Ãœniversitesi’ndeki Trinity Kolej’e girdi. Nisan 1665′te bu okuldan lisans derecesini aldı. Lisansüstü çalışmalarına baÅŸlayacağı sırada ortalığı saran veba salgını yüzünden üniversite kapatıldı.

Salgından korunma amacıyla annesinin çiftliÄŸine sığınan Newton, burada geçirdiÄŸi iki yıl boyunca en önemli buluÅŸlarını gerçekleÅŸtirdi. 1667′de Trinity Kollej’e öğretim üyesi olarak döndüğünde diferansiyel ve integral hesabın temellerini atmış, beyaz ışığın renkli bileÅŸenlerine ayrıştırılabileceÄŸini saptamış ve cisimlerin birbirlerini, uzaklıklarının karesi ile ters orantılı olarak çektikleri sonucuna ulaÅŸmıştı. ÇekingenliÄŸi yüzünden Newton her biri bilimde devrim yaratacak nitelikteki bu buluÅŸların çoÄŸunu uzun yıllar sonra (örneÄŸin türev ve integral hesabı 38 yıl sonra) yayımlamıştır.

Lisansüstü çalışmasını ertesi yıl tamamlayan Newton 1669′da henüz 27 yaşındayken Cambridge Ãœniversitesi’nde matematik profesörlüğüne getirildi. 1671′de ilk aynalı teleskobu gerçekleÅŸtirdi, ve ertesi yıl Royal Society üyeliÄŸine seçildi. Royal Society’ye sunduÄŸu renk olgusuna iliÅŸkin bildirisinin eleÅŸtirilere hedef olması, özellikle Robert Hooke tarafından ÅŸiddetle eleÅŸtirilmesi üzerine Newton tümüyle içine kapanarak, bilim dünyasıyla iliÅŸkisini kesti. Yazının Devamı…