Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu. Yavuz Sultan Selim zamanında devşirme olarak İstanbul’a getirildi. Zeki, genç ve dinamik olduğu için seçilenler arasındaydı. Sinan, At Meydanı’ndaki saraya verilen çocuklar içinde mimarlığa özendi, vatanın bağlarında ve bahçelerinde su yolları yapmak, kemerler meydana getirmek istedi. Devrinin mahir ustaları mahiyetinde han, çeşme ve türbe inşaatında çalıştı. 1514’te Çaldıran, 1517’de Mısır seferlerine katıldı. Kanunî Sultan Süleyman zamanında yeniçeri oldu ve 1521’de Belgrad, 1522’de Rodos seferinde bulunarak atlı sekban oldu. 1526’da katıldığı Mohaç Meydan Muharebesinden sonra sırası ile acemi oğlanlar yayabaşılığı, kapı yayabaşılığı ve zenberekçibaşılığa yükseldi.

1532’de Alman, 1534’de Tebriz ve Bağdat seferlerinden dönüşte “Haseki” rütbesi aldı. Bağdat seferinde Van Kalesi Muhasarasında, göl üzerinde nakliyat yapan kalyonlara top yerleştirdi.

Korfu, Pulya (1537) ve Moldovya (1538) seferlerine katılan Mimar Sinan, Moldovya (Kara Buğdan) seferinde Prut nehri üzerine onüç günde kurduğu köprü ile Kanunî Sultan Süleyman’ın takdirini kazandı. Aynı sene başmimarlığa yükseldi.

Mimar Sinan, katıldığı seferlerde Suriye, Mısır, Irak, İran, Balkanlar, Viyana’ya kadar Güney Avrupa’yı görüp mimari eserleri inceledi ve kendisi de birçok eser verdi. İstanbul’da devrin en meşhur mimarları ile Bayezid Camii’nin ustası Mimar Hayreddin ile tanıştı. Yazının Devamı…

Elektrik milattan öncesinden beri biliniyordu fakat net ve uygulanabilir bir bilgi olarak ortaya koyulması ancak 19. yüzyılda gerçekleşebilmiştir. Bu tarihe kadar elektrik alanındaki en önemli isimlerden birisi Luigi Galvani(1737-1798)’dir.

Luigi Galvani, 1783 yılında yaptığı ünlü kurbağa deneyi ile bilinir. O tarihte bilinen statik elektriği kullanarak metal bir çubukla ölü bir kurbağanın bacağına dokundurmuş ve bacağın hareket ettiğini keşfetmiştir. Bu olay, statik olarak elektrik yüklenmiş bir metal çubuğun uyarıldığında kasları hareket ettirmesi prensibine dayanır ve bioelektriğin keşfi için yapı taşlarından birini oluşturur.

Galvani, hayvansal elektrik olarak adlandırdığı buluşunda canlı hücrelerinin değil kasların elektrik içerdiğine inanmıştır. Fakat Galvani’den sonra deneyleri sürdüren Alessandro Volta(1745–1827), bunun kas hücrelerinin yapısındaki metal iyonlarından ve içerisindeki sıvıdan kaynaklandığını keşfetti.

Volta, aynı mantıkla ilerleyerek tuzlu su çözeltisinin iki ayrı uç kısmına çinko ve bakır metal parçalarını yerleştirmiş ve elektrik akımını elde etmiştir. 1801 yılında gerçekleşen bu keşif Volta Pili olarak bilinir. Bu keşif ile Galvani’nin hayvansal elektrik teorisi ortadan kalkmıştır. Alessandro Volta 1827 yılında ölmüştür. Ölümünden sonra elektrik ve elektriği depolama yani pil alanında yapılan gelişmelerde onun temelini attığı bu keşifin değeri çok daha iyi anlaşılmış ve onun anısı olarak elektrik gerilim birimine “Volt” adı verilmiştir.

Yazının Devamı…

İnsanoğlu, kendini bildiği günden bugüne, renk hadisesine ne yazık ki bir kullanım aracı veya obje olarak bakmış, ne güzel kırmızı döpiyes veya sarı kazak deyip geçmiştir. İlerici görüş, hissediş sahipleri (empresyonistler) rengin farklılığını hissederek çalışmalar yapmışlardır. Hepsinin yola çıkış tarzı önce ışık sistemidir. Renk ve ışık, Spektrumun radyan bir enerjisi veya en düşük elektromanyetik alanı olarak kabul edilir. Beyaz ışık bütün dalga uzaklıklarının karışmasından meydana gelen Spektrumun görünüşü ile orantılıdır.

Renk göz ile yakalanan bir ışık tesiridir. Işığın eşya üzerine çarpmasıyla, yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine “renk” denir. Renk anlamı; ışık, göz ve beyinle idrak edilir. Bu sebeple renk anlamı üç sistemde ele alınmalıdır.

a- Psikolojik sistemde renk: Beynimizde uyanan bir durumdur. Mavi duyum gibi.
b- Fizyolojik sistemde renk: Çeşitli ışık cinslerinin göz retinası üzerinde, sinirler vasıtasıyla meydana getirilen, fizyolojik olaydır. Işığın görünüş hadisesi fizyolojiktir. Renk ise bizdedir. Renk bir duygudur. Yaşayan varlıkların sinir sistemlerinde mevcuttur.
c- Fiziksel sistemde renk: (Işıkla spektrum ile) Ölçülerle ve rakamlarla geniş olarak belirtilen bir olaydır. Işığın hangi dalga uzunluğunu hangi oranda bulundurduğu esastır. Fizik bakımından renk türü titreşimde ışık dalgalarından ibarettir. Bu ışık - renk dalgaları değişik uzunluktadırlar. Kırmızının en kısa, morun en uzun olduğu gibi. Yazının Devamı…

Einstein Sergisi, 20. yüzyılın en ünlü bilim insanının yaşamı ve kuramlarına, Time Dergisi tarafından seçilen “Yüzyılın Adamı” na ve kimilerine göre gelmiş geçmiş en parlak bilimsel zekaya doğru çıkılan, emsalsiz bir keşif yolculuğu…

Bilimsel araştırmalar ve çağının sosyopolitik meseleleriyle aktif olarak ilgilenen Albert Einstein’ın başarıları o denli önemli ve çığır açıcı nitelikteydi ki, fikirleri tüm dünyayı derinden etkiledi. Bu zengin içerikli sergi, Eistein’ın devrim niteliğindeki bilimsel kuramlarını son teknoloji ürünü etkileşimli objelerle aydınlatıyor ve onun büyüleyici yaşamını el yazması belgelerle keşfediyor.

Einstein Sergisi, dehanın şahsını, bilmini ve dünyasını bir araya getirerek, izleyicilere çağımızın en büyük zihinlerinden birini anlamak için eşi benzeri olmayan bir fırsat sunuyor.

Sergide Neler Var?

- Einstein’ın ışık, zaman, enerji ve yerçekimi hakkında kuramlarını açıklayan etkileşimli objeler,
- Einstein’ın çalkantılı özel yaşamına tanıklık eden, eşlerine yazdığı şahsi mektuplar ve ona mektup
gönderen çocuklarla olan eğlenceli yazışmaları,
- Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı el yazmalarını ve Birleşik kuramı ararken yaptığı son hesaplamaları içeren bloknot,
- Günümüzün önde gelen fizikçilerinin Einstein’ın mirası hakkındaki yorumları içeren video gösterimi,
- Çocuklar ve yetişkinler için uygulamalı atölyelerin yer alacağı Eğitim Laboratuvarı…
Sergiden Fotoğraflar ve Bölümler Yazının Devamı…

Konutlara Uygulanan Hidrojen Enerjisi Sisteminin Şekli

Konutlara uygulanan hidrojen enerji sistemleri şekilde görüldüğü gibi 5 adet üniteden meydana gelmektedir.

1. Yakıt pili

2. İnverter

3. Doğalgazdan hidrojen üreten hidrojen jeneratörü

4. Yakıt pilini açık havadaki oksijen ile besleyen hava üfleyicisi

5. Sıcak su üreten ısı radyatörü

Doğalgaz şebekesinden alınan gazdan hidrojen üretilerek yakıt piline gönderilir.Hava üfleyicisi açık havadaki oksijeni yakıt piline göndererek hidrojenle oksijenin yakıt pili içerisinde birleşmesini sağlar.Bunun donucunda ortaya elektrik,saf su ve ısı çıkar.Elektrik enerjisi konutun elektrik ihtiyacını karşıladığı gibi yakıt pilindeki ısı su ısıtmada yada konutun ısıtılmasında kullanılır.Bu sistemler ulusal şebeke sistemlerine paralel çalışacak şekilde tasarlanmıştır.Aşırı yük çekimi durumunda enerji talebi şebekeden karşılanır.Sistemin en büyük avantajı ulusal şebekelerde meydana gelen dalgalanmalardan etkilenmemesidir.Genellikle 1 kW,2 kW, 5 kW ve 10 kW’lık sistemler evler için dizayn edilmiştir.

Hidrojen Enerjisinin Konut İçinde Devirdaim Şeması

Yakıt pili sistemlerinin kojenerasyon sistemlerine dahil edilip birleştirilmesi ile bir bölgede cazibeli üretim teknolojisi ortaya çıkmaktadır.Binalarda yakıt pili kojenerasyon sistemlerinin tatbiki,bina düzenlemelerine uygun olarak,ekonomik yararlılığının değerlendirilmesi,bölgesel faydanın belirlenmesi gibi bir takım çalışma stratejilerinin seçimini zorunlu kılar.

Eğer başlangıç maliyetleri 1000-1500 $ aralığına kadar düşürülürse yakıt pili kojenerasyon sistemi ekonomik açıdan cazibeli bir hal alacaktır.Son maliyet projeksiyonları proton değişim membranlı yakıt pili teknolojisinde sağlanan gelişmeler sayesinde bu rakama kadar düşülebileceğini göstermektedir. PEM yakıt hücresinde yarım kilogramının maliyeti 10.000 $’ı bulan platinyum yerine çok daha ucuz olan nano-nikel kullanılmaya ve üzerinde araştırmalar yapılmaya başlanılmıştır.Yakın gelecekte bunların satışa çıkmasıyla kojenerasyon sistemleri için de gerekli fiyat aralığına ulaşılacaktır.

Şebeke Bağımsız Evin Enerji İhtiyacı

Edirne ili içerisinde şebeke bağımsız bir konutun enerji ihtiyacı hesaplanırken, göz önüne alınan konut 2 katlı, 143 m² genişliğinde bir çiftlik evidir.Aşağıda, hesaplanan konutun şekli ve mimari projesi yer almaktadır.

2 Katlı Çiftlik Evi

2 Katlı Çiftlik Evi Mimari Projesi

Konut içerisinde kullanılan elektrikli aletler ve bunların güç tüketimleri aşağıda verilmiştir.

(Kullanım süreleri ortalama olarak alınmış olup günden güne değişim gösterebilir.)

Yukarıda verilen değerler bir evin günlük minimum enerji tüketim miktarlarıdır.Eve uygulanabilecek durumda olan kojenerasyon sistemi neticesinde,sistem için otomatik kontrol üniteleri,valfler,pompalar gibi ekstra elektriki yükler girecektir.Bu değerler de göz önüne alınarak sistemde 3,72 kw ve 5,1 kw’lık enerji tüketimi ayrı ayrı hesaplanmıştır.Tablolar ve grafikler minimum enerji tutarı olan 3,72 kw’lık kısım gösterilecek olup,5,1 kw’lık enerji tüketimi sadece fiyat analizlerinde verilecektir.

Sistemde Kullanılacak Ekipmanların Fiyatları
Literatürde “standalone PV-hydrogen system” olarak geçen bu sistemde daha önce de ayrıntılı olarak bahsedildiği gibi Fotovoltaik paneller,yakıt hücresi,hidrojen yakıt tankı,akü grubu, elektrolizör ünitesi ve inverter(converter) kullanılmıştır.Bu ekipmanların fiyat aralıkları, fiyatların alındıkları yer ile birlikte aşağıda verilecektir.

PV Hücresi : 80 watt monokristal hücre:500 $ (Fore Enerji Sistemleri)

Yakıt Hücresi: 50 watt PEM hücre: 1700 $ (Enisolar Enerji Sistemleri)

Hidrojen Yakıt Tankı :5 kg : 1500 $ (Enisolar Enerji Sistemleri)

Solar Akü: 200 Ah 12 v jel akü : 300 $ (Fore Enerji Sistemleri)

Elektrolizör: 1 kw :1000 $ (Fore Enerji Sistemleri)

İnverter: 1 kw : 900 $ (Fore Enerji Sistemleri)

Bu alınan fiyatların hiçbirisine KDV dahil değildir.Ayrıca sistem için gerekli olan diğer ekipmanların fiyatları analiz yapılırken göz ardı edilmiştir.Bu ekipmanlar arasında otomatik kontrol ünitesi,çekvalfler,anahtarlama elemanları ve de tabi ki kablolama masrafları ile sistemin monte edileceği yerlerin(çelik koruma kılıfları vb) üretim masrafları bulunmaktadır.Bunun dışında sistem için yapılacak olan mühendislik tasarım ücretiyle,kurulum ücretleri yani işçilik fiyata yansıtılmamıştır.Tüm bu ücretler sistemin hesaplanan ücretlerine eklendiğinde fiyatta tahminen %50-60 oranında bir artış olacaktır.

Yakıt Pili Çeşitleri

Elektrolit kullanım tiplerine göre yakıt pilleri birkaç çeşit’e ayrılabilir.

1.Alkali Yakıt Pili (AFC)

Bu yakıt pilinde elektrolit olarak KOH kullanılır.Alkali elektrolitlerde oksijen indirgeme kinetiği asit elektrolitlerden daha hızlıdır ve soy metal olmayan elektro katalizörlerin kullanılabilmesi AFC’yi ekonomik yapmaktadır.Ancak elektrolitin CO2 gibi asidik safsızlıkların ortamda bulunmasına izin vermemesi emisyon oranından dolayı sorun yaratır.

Alkali sistemler oda sıcaklığında çok iyi çalışır ve diğer tüm yakıt sistemleri arasında en yüksek voltaj verimine sahiptirler.Ayrıca birçok malzeme ile iyi uyum sağlayabildiğinden AFC’ler uzun işletim ömrüne sahiptir.

AFC’ler güvenilir sistemlerdir ve küçük hacimde nispeten yüksek güçler elde edebilmektedirler.Güç yoğunlukları 100-200 mW/cm² arasında değişmektedir.Maliyetler ise ulaştırma sektörü için 50/100 $/kW değerlerine ulaştırılmaya çalışılmaktadır.

Alkali Yakıt Pilinin Şematik Gösterimi

Yazının Devamı…

Hidrojenin Elde Edilmesi
Hidrojen evrende bolca bulunan bir malzeme olup,tüm maddelerin yaklaşık olarak ¾’lük bir oranını kapsar.Tüm yıldızlar ve birçok gezegen çok büyük miktarda hidrojen ihtiva eder ancak Dünya üzerinde serbest olarak dolaşan hidrojen miktarı çok düşüktür.Atmosferde yaklaşık olarak onbinde 7 oranında bulunur.Bu yüzden hidrojen üretilmelidir.Hidrojenin yerel kaynakları fosil yakıtlar(CxHy) ve su(H2O) olarak gösterilebilir.Günümüzde hidrojen çoğunlukla doğalgaz,petrol ve kömür gibi fosil yakıtlardan üretilmektedir.
Ancak uzay programları dışında şimdiye kadar hidrojen bir yakıt veya enerji taşıyıcısı olarak pek kullanılmamıştır.Bazı kimyasal ve metalürjik uygulamalar ile rafinerilerde ham petrol yükseltgenmesi gibi işlerde kullanılmıştır.Günümüzde dünya çapında yıllık hidrojen üretimi 40 milyon ton(5,6 EJ) civarındadır.Bir enerji taşıyıcı olarak hidrojen ileriki yıllarda çok daha fazla miktarlarda üretilmeye ihtiyaç duyacaktır.
Fosil Yakıtlardan Hidrojen Üretimi
Doğalgazın Buhar Reformasyonu
Hidrokarbonların(genellikle doğalgaz) buhar reformasyonu hidrojen üretimi için en yaygın,ekonomik ve verimli yöntemdir.Yöntem basitçe 3 ana adım içerir.
1-Gaz Üretim Sentezi 2-Su-Gaz Değiştirmesi 3-Gaz Arıtması
CH4 + H2O » CO + 3H2 ; CO + H2O » CO2 + H2 ; CO + 3H2 » CH4 + H2O
Reformasyon reaksiyonu doğalgaz veya fuel oil’in yanmasıyla oluşan çok güçlü bir endotermik ve enerji sağlayıcı reaksiyondur.Reaksiyon sıcaklığı genelde 700-925 ºC arasındadır. Buhar reformasyon yöntemi verimliliği enerji girişi ve üretilen hidrojen oranı ile hesaplanır ki bu değer yaklaşık olarak %65 ile 75 arasındadır.Üretilen hidrojenin fiyatı yaklaşık olarak 6$/GJ dır.

Yazının Devamı…