Dünya, bugünkü şeklini alıncaya kadar çeşitli evrelerden geçmiştir. Birbirinden farklı bu evrelerden her birine jeolojik devir denir. Jeolojik devirlerin ayrılmasında önemli yerkabuğu olayları etkili olmuştur. Bu devirlere ait bilgiler tortul tabakalar arasında bulunan fosillerden elde edilmektedir.
Dünya’nın her yerinde olduÄŸu gibi Türkiye’de de yerÅŸekilleri sürekli bir oluÅŸum ve deÄŸiÅŸim içindedir. Konumu itibariyle hareketli bir tektonik kuÅŸakta yer alan Türkiye’de jeolojik devirlerin hepsinin izlerini görmek mümkündür. Türkiye, Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus arasında kalan Tethys (Tetis) Denizi’nin yer aldığı geniÅŸ tortulanma alanında oluÅŸmuÅŸtur, iç kuvvetler tarafından iskeleti kurulmuÅŸ bulunan Türkiye’nin yerÅŸekilleri dış kuvvetler tarafından yavaÅŸ yavaÅŸ deÄŸiÅŸtirilmektedir. Türkiye’nin jeolojik devirlerde geçirdiÄŸi evreleri şöyle sıralayabiliriz.
Birinci Jeolojik Zaman (Paleozoik)
Bu devirde Türkiye’nin bulunduÄŸu yerde Tethys Denizi bulunuyordu. Bu denizin dibinde bulunan tortullar, kuzey ve güneydeki eski kıta çekirdeklerinin birbirine doÄŸru yaklaÅŸmaları sonucunda kıvrılarak su yüzüne çıkmıştır. Bu kara parçaları günümüzde sert kütleler yani masifler halindedir. Masifler kıvrılma özelliÄŸini kaybetmiÅŸ I. zamanda oluÅŸmuÅŸ yaÅŸlı ve sert kütlelerdir.
Birinci jeolojik dönemde bitki kalıntılarının çukur alanlarda birikmesi sonucunda da Zonguldak çevresindeki taÅŸkömürü yatakları meydana gelmiÅŸtir. Birinci jeolojik dönemde oluÅŸmuÅŸ arazilerin en önemli özelliÄŸi sert ve oturmuÅŸ tabakalardan oluÅŸmalarıdır. Bu nedenle depreme dayanıklıdır. Türkiye’de birinci zaman arazileri Yıldız DaÄŸları, Saruhan-MenteÅŸe, Mardin-Derik, Kastamonu-Devrekani, Anamur-Alanya, KırÅŸehir ve Bitlis civarında vardır.
İkinci Jeolojik Zaman (Mesozoik)
Bu jeolojik dönemde Türkiye’nin büyük bir bölümünde tethys denizi yer almaktaydı. Tethys Deniz’inde dış küvetlerin taşımış olduÄŸu kum, mil, çakıl ve kireçli malzemeler birikmiÅŸtir. İkinci zamanın sonlarından itibaren kuzey ve güneydeki eski kıta çekirdekleri yeniden birbirine doÄŸru yaklaÅŸmış, Tethys Denizi’ndeki tortullar kıvrılmaya baÅŸlamıştır.
Üçüncü Jeolojik Zaman (Tersiyer)
Bu devir, Türkiye’nin yeryüzü ÅŸekillerinin oluÅŸumu bakımından çok önemlidir. Çünkü Alp orojenezi bu dönemde oluÅŸmuÅŸtur. Üçüncü jeolojik zamanda, Tethys Denizi’nde biriken tortullar kıvrılarak Anadolu’nun büyük bir kısmının kara haline geçmesine neden olmuÅŸtur. Alp orojenik hareketleri en ÅŸiddetli safhasına ulaÅŸmış, Toros ve Kuzey Anadolu daÄŸları oluÅŸmuÅŸ, iç kısımlar ise göllerle kaplanmıştır.
Aynı dönemde Anadolu’da hüküm süren nemli ve sıcak iklim ÅŸartları altında tropikal ormanları andıran gür bir bitki örtüsü yetiÅŸmiÅŸtir. Buralardan gelen organik maddeler zamanla göl ortamında birikerek günümüzdeki linyit yataklarının oluÅŸumunu saÄŸlamıştır, iç Anadolu ve DoÄŸu Anadolu’daki tuz yatakları ile GüneydoÄŸu Anadolu’daki petrol yatakları da bu zamanda meydana gelmiÅŸtir. Ayrıca ülkemizdeki bor yataklarıda bu dönemde oluÅŸmuÅŸtur.
Üçüncü jeolojik zamanın sonlarına doÄŸru Anadolu bütünüyle yükselmeye baÅŸlamıştır. Bunun sonucunda ülkemizde kırık hatları oluÅŸmuÅŸtur. Bu kırık hatlarının en önemlileri Kuzey ve DoÄŸu Anadolu ile Batı Anadolu’daki kırık hatlarıdır. Bu durum Türkiye’nin etkin bir deprem kuÅŸağında yer almasına neden olmuÅŸtur. İç Anadolunun doÄŸusu ve kuzeybatısı, DoÄŸu Anadolu’nun büyük bir kısmı ve Güney Marmara’daki volkanik araziler bu dönemde oluÅŸmuÅŸtur. Yazının Devamı »

Yeryüzü birbirinden çok farklı yerşekillerinden oluşur. Yeryüzü şekilleri iç ve dış kuvvetlerin etkisi ile sürekli olarak değişir. Bazı yerlerde yerşekilleri aşınarak ortadan kalkar, bazı yerlerde yeni yerşekilleri oluşur. Yerşekillerinin oluşumunda gerekli olan enerjiyi 

Çapı 1.4 milyon km, 5 milyar yaşında olduğu tahmin edilen ısı, ışık ve enerji kaynağıdır. Yapısının tamamına yakını
Dünyanın Günlük Hareketi






