CERN, büyük çarpışma öncesi deneylere başlıyor. Yapımı yıllar süren atomatlı parçacık çarpıştırma cihazı kullanım aşamasına geldi. İlk deney 10 Eylül’de yapılacak; devamında gerçekleştirilecek deneylerle evrende küçük kara delikler oluşturulacak.

Evrenin oluşumundaki sırları araştıran Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), büyük patlama deneyi için bir daha attı. Merkez, yapımı yıllar süren atomaltı parçacık çarpıştırma cihazını çalıştırılabilecek düzeye geldiğini ve 10 Eylül’de ilk deneyin yapılacağını duyurdu.

CERN’deki araştırmalara Türkiye’den katılan 50 bilim insanından biri olan ve bir süre önce Türkiye’ye dönen TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saleh Sultansoy CERN’deki bilimsel gelişmeleri izledi ve deney hakkında bilgi verdi.

ÇARPIŞTIRICI ÇALIŞMA AŞAMASINA GELDİ
CERN’in dünya kamuoyunun odağı haline gelmesinin nedeninin “mühendislik harikası olan insanoğlunun kurduğu en büyük hızlandırıcı Large Hadron Collider-Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın (LHC) çalışma aşamasına gelmesi” olduğunu vurgulayan Sultansoy, yerin yaklaşık 100 metre altında 27 kilometrelik tünelde kurulan bu çarpıştırıcının üzerinde 4 dev deney aletinin kurulduğunu belirtti.

Sultansoy, “Bunlardan ikisi, ATLAS (A Toroidal LHC ApparatuS) ve CMS (Compact Muon Solenoid), genel amaçlı detektördür. ALICE (A Large Ion Collider Experiment) detektörü maddenin yeni hali olan quark-gluon plazmasını, LHCb (Large Hadron Collider beauty) deneyi ise evrenin oluşumunu sağlayan madde-antimadde asimetrisini incelemek için tasarlandı.”

10 EYLÜL’DE DENEYİN ÖNEMLİ BİR ADIMI ATILACAK
8 Ağustos 2008’de ilk protonların ön hızlandırıcıdan ana hızlandırıcıya başarılı bir şekilde aktarıldığını anımsatan Sultansoy, 10 Eylül’de ilk proton demetinin ana hızlandırıcıda devrinin sağlanması çalışmasının yapılacağını bildirdi.

Sultansoy, böylece yapımı yıllar süren “atomaltı parçacık çarpıştırma cihazı”nın çalıştırılma aşamasına geldiğini söyledi.

Bu deneyin ardından Ekim ayının başında da 5 teraelektronvolt (TeV) enerjiye sahip proton demetlerinin çarpıştırılmasının öngörüldüğünü anlatan Sultansoy, CERN’deki çalışmalarda evrenin oluşum sırlarıyla ilgili yeni bilgilerin de 2009 yılının sonlarından itibaren alınmaya başlanmasının öngörüldüğünü aktardı.

Sultansoy, “Son araştırmalara göre, 2009’un sonlarında deneyler sonunda mini kara delikler görme olasılığı ortaya çıkacak. Ancak büyük patlama henüz olmayacak. Evrenin oluşmasıyla ilgili bilgilere bu tarihten sonra ulaşılmaya başlanacak. 10 Eylül’deki deneyde de büyük bir adım atılacak. Protonların 27 kilometrelik ana halkada dönmesini göreceğiz” diye konuştu.

Yazının Devamı…

Etiketler: avrupa, Bilim, cern, compact muon solenoid, deney, elektromanyetik, fizik, hadron collider, hızlandırıcı, large hadron, nükleer, parçacık, Teknoloji, teknoloji, toroidal lhc apparatus

Rail gun deyince eminim birçok kişinin aklına meşhur fps oyunu Quake gelir. Quake oyununda tek vuruşla rakibi kızartan railgun isimli dehşet bir silah vardır. Bu silah oyunda o kadar büyük bir öneme sahiptir ki, bu silahı ele geçiren kişi rakiplerine karşı büyük üstünlük sağlayabilmektedir. Fakat silahı ele geçirmekle iş bitmiyor, onu hakkıyla da kullanmak gerekiyor. Öyle ki bu silahla hedef alı vurabilmek gerçekten ayrı bir kabiliyet meselesidir. Seneler öncesinden böyle bir silaha hayranlıkla bakıp, gerçek olma meselesine ihtimal bile vermiyorken; bilim adamları elektromanyetik raylı silahı üzerinde çalışmaları tamamlamış durumdalar.

Rail gun, ya da orjinal ismiyle elektromagnetic rail gun aslen elektromanyetik alan oluşturularak kurulmuş bir sistem. Barutlu silahlardan çıkan mermilerin hızları yaklaşık 200 m/sn iken, elektromanyetik alan kullanılan raylı silahımızda ise bu 16000 m/sn ve elbetteki menzilide yaratılan elektromanyetik alanla orantılı olarak çok çok uzun mesafeler etkili olunabilmekte.

Silah basit bir şekilde şemalanacak olursa temel 3 parça yer alıyor. Bu parçalar güç kaynağı, birbirine paralel ray sistemi ve hareket armatürü(mermiyi tutan iki paralel ray arasındaki hareketli parçacık). Güç kaynağının pozitif terminalinden çıkan elektrik akımı, pozitif ray üzerinde ilerleyip aradaki köprü görevi gören armatürün üzerinden negatif raya geçiyor ve negatif ray üzerindende güç kaynağına dönüyor. Tabiki ray üzerindeki bu akım geçişi bir manyetik alan yaratıyor. Ancak dikkat edilmesi gereken bir nokta; manyetik alanlar birbirine zıt yönlü(resimdede görülen halkalar), bunun nedeni de sağ el kuralı. Sağ el kuralından bahsetmek gerekirse; sağ el baş parmağımız akım yönünü gösterecek şekilde avcumuzu açarız, geri kalan parmaklar kıvrılır. Elimiz bir silindiri tutuyormuş gibi olur ve kıvrılan parmaklar manyetik alan yönelimini verecektir. Bu hiçbir zaman şaşmayacak bir yöntemdir. Yazının Devamı…

Etiketler: Bilim, elektromanyetik, lorentz kuvveti, manyetik, manyetik alan, Nasıl Çalışır?, rail gun, railgun, sağ el kuralı