General Motors da bataryalı araba testine baÅŸladı. Ãœnlü otomobil üreticilerinin birer birer girdiÄŸi bu yeni teknolojide en büyük sorun batarya cinsi ve motor tipi oluyor. Bataryanın ÅŸehir içinde en verimli ve ekonomik olacak ÅŸekilde kullanılmabilmesi için nasıl bir motor kullanılması gerektiÄŸi araÅŸtırılıyor. Henüz GMC bu konuda bir karara varabilmiÅŸ deÄŸil tabiki, bu ancak iki yıllık test sürecinden sonra gerçekleÅŸebilecek. Daha önce de Tesla Roadster ile ilgili yazdığımız haberde, aracın büyük baÅŸarısını görünce GMC’nin daha iÅŸin ne kadar başında olduÄŸunu görmek zor deÄŸil. Ama geç olsun güç olmasın diyerek, ileride her otomobil üreticisinin elektrik motorlu araçlarını mutlaka göreceÄŸiz.

İlk buharlı jet motoru 1781 yılında bulundu ve bir gemide kullanıldı. Tabi ki bu asıl devrim değildi, sadece bir önhazırlık niteliğindeydi. Frank Whittle gerçektende çok büyük bir başarıya imza atarak bir icat geliştirdi ancak uzun yıllar kabul görmedi. İngiltere’de yaşayan Whittle 1928 yılında uçakların uçmasını sağllayan içten yanmalı motorlar yerine gaz türbini ya da jet tahriki gibi sistemler üzerine bir makale yayınladı. Aradan geçen 1 yıl gibi kısa bir sürede de bu iki fikrinin birleşiminden oluşan jet motoruna güç verilmesi için gaz türbinini kullandı. İcat ettiği ilk turbojet motoru için 1928 yılının Ocak ayında bir patent başvurusu yaptı ve 1931 yılında başvurusu onaylandı. Gerek maddi sıkıntılar gerekse cesaretsizlik nedeni ile 1936 yılına kadar hiçbir atılım gerçekleştirmedi ancak 1937′de bir prototip üretip 12 Nisan’da halka tanıttı. İngiltere’de Whittle sayesinde 1941 yılında Gloster-Whittle E 28/39′u havalandırdılar.

Almanya’da yaÅŸayan Hans Von Ohain adlı bilim adamı da 1933 yılından beri üzerinde çalıştığı jet motorları konusunda büyük bir baÅŸarı saÄŸladı ve 1934 yılında yaptığı turbojet motoru için patent aldı. 1939 yılında ise Heinkel He 118′in alt kısmına yerleÅŸtirilen jet motoru ile deneme uçuÅŸu yapmayı baÅŸardılar ve 3 gün sonra resmi uçuÅŸlarını gerçekleÅŸtirlerdi. Whittle ve Ohain birbirlerinden habersizce buluÅŸları üzerinde çalışmışlardı. Her ikisininde Amerika’ya göç etmesi 1987 yılında ortak bir çalışmaya imza atmalarının baÅŸlangıcı olacaktı. ABD havacılık ve Uzay Müzesi tarafında her ikiside ödüle layık görüldü. Yazının Devamı…

Elektrik motoru, elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makinesidir. Elektrik motorlarının birçoğu döner düzeneklidir. Yani bunlar ben birçoğu döner düzeneklidir. Yani bunlar benzerleri olan üreteçler gibi, bir çekirdek aralığıyla ayrılmış bir sabit (stator) öbürü hareketli (rotor) silindirsel, eş eksenli iki ferromanyetik armütürden oluşur.

Yaygın kullanılan bir aygıt olan elektrik motoru buzdolabının kompresörünü, çamaşır makinesinin pompasını, mutfak aspiratörünün pervanesini çalıştırır. Saniyede uygulanan hassas, tekrarlamalı ve süratli işlemler için kullanılan elektrik motorlarında, geleneksel sargılar (bobin) yerine, samaryum-kobalt mıknatısı gibi nadir, toprak metallerinden yapılmış sabit mıknatıslardan yararlanılır. Elektrik motorlarının titreşim yapmayışı, bu aygıtları özellikle hassas yörüngelerin izlenmesi ve lazerle işaretleme gibi uygulamalarda tercih edilir kılınmıştır. Günümüzde elektrik motorları çoğunlukla mikro işlemcilerle donatılmış ve böylece çalışması kullanıcının ihtiyaçlarına göre ayarlanabilir duruma getirilmiştir. Elektrik motorları doğru akım motorları veya alternatif alan motorları, senkron motorlar veya asenkron motorlar gibi çeşirlere ayrılır. Bunların her birinin kendine özgü uygulama alanları vardır.

Takım tezgâhlarında elektrik motorlarında dönme hızını, iÅŸleyen malzemenin çelik, aleminyum veya titan oluÅŸuna göre ayarlar; bunun için, standart asenkron motora mikro iÅŸlemcili bir frekans dönüştürücü baÄŸlanmıştır. Bir silahın optronik niÅŸan sistemini çok büyük bir hassasiyetle hedefe doÄŸrultabilmek için, sisteme takılı olan doÄŸru akım motoru, rotorunun kesin konumunu ölçen bir algılayıcıyla ayarlanır. Yazının Devamı…

D.C servo motorları, genel olarak bir D.C. motoru olup, motora gerekli D.C. aşağıdaki metotlardan elde edilir.
1- Bir elektrik yükselteçten.
2- A.C. akımın doyumlu reaktörden geçirilmesinden.
3- A.C. akımın tristörden geçirilmesinden.
4- Amplidin, retotrol, regüleks gibi dönel yükselteçlerden elde edilir.

D.C. servo motorlar çok küçük güçlerden çok büyük güçlere kadar imal edilirler(0,05 Hp den 1000 Hp ye kadar). Bu motorlar klasik D.C. motorlar gibi imal edilirler. Bu motorlar küçük yapılıdır ve endüvileri (yükseklik . uzunluk / Çap oranıyla) kutup atalet momentini minimum yapacak şekilde tasarlanırlar. Küçük çaplı ve genellikle içerisinde kompanzasyon sargısı olan, kuvvetli manyetik alanı boyu uzun doğru akım motorlarına da servo motor denir. D.C. servi motor çalışma prensibi açısından aslında, Statoru Daimi Mıknatıs bir D.C. motordur. Manyetik alan ile içinden akım geçirilen iletkenler arasındaki etkileşim nedeniyle bir döndürme momenti meydana gelir. Bu döndürme momenti manyetik alan vektörü ile sargı akım vektörü arasındaki açı 90° olduğunda maksimum değerin alır. Bir D.C. sevromotorda fırçaların konumları, her iki dönüş yönü için de döndürme momenti açısının 90° olmasını sağlayacak şekilde belirlenmiştir. Kolektör segmentlerinin fazla olması neticesinde momentin sıfır bir noktada rotorun hareketsiz kalması engellenmiş olur.

Yazının Devamı…

Asenkron motorlar, endüstride en fazla kullanılan elektrik makineleridir. Çalışma ilkesi bakımından asenkron motorlara endüksiyon motorları da denir. Asenkron motorların çalışmaları sırasında elektrik arkı meydana gelmez. Ayrıca diğer elektrik makinelerine göre daha ucuzlardır ve bakıma daha az ihtiyaç gösterirler. Bu özellikler, asenkron motorların endüstride en çok kullanılan motorlar olmalarına sebep olmuştur. Asenkron makineler endüstride genellikle motor olarak çalıştırılırlar, fakat belirli koşulların sağlanması durumunda generatör olarak da çalıştırılabilirler. Asenkron makineleri senkron makinelerden ayran en büyük özellik, dönme hızının sabit olmayışıdır. Bu hız motor olarak çalışmada senkron hızdan küçüktür. Makinenin asenkron olusu bu özelliğinden ileri gelmektedir.

Asenkron motorlar genel olarak stator ve rotor olmak üzere iki kısımdan yapılmışlardır. Stator, asenkron motorun duran kısmıdır. Rotor ise donen kısmıdır. Asenkron motorun rotoru, kısa devreli rotor (sincap kafesli rotor) ve sargılı rotor (bilezikli rotor) olmak üzere iki çeşittir. Asenkron motor, rotorun yapım biçimine göre bilezikli ve kafesli asenkron motor olarak tanımlanır.

Yazının Devamı…

Aşağıdaki animasyonda 4 silindirli Deutz marka bir balıkçı teknesi motorunun nasıl toplandığını göreceksiniz. Gerçekten emek verilerek yapılmış, çok güzel bir örnek.

Get the Flash Player to see this player.

Gün geçtikçe elektrikli araçların sayısı artıyor. Bunlardan birisi de Fisker Karma…

Araç bünyesinde büyük bir V8 motor barındırıyor. Yolda giderken 80 km/h hıza kadar sadece elektrik motoru görev yapıyor ve tahmin edeceğiniz üzere, ultra sessiz bir sürüş imkanı sağlıyor. Araç safkan bir spor otomobil, aslında bu yönüyle de bir ilk sayılır. Çünkü bugüne kadar üretilen ilk ve tek elektrikli hibrit motor kullanan spor otomobil ünvanını elinde tutuyor.

Bu otomobilin diÄŸer hibrit araçlardan da bir farkı var. Araç 80km/h hıza ulaÅŸana kadar sadece elektrik motoru görev yaptığından çok sessiz çalışıyor. Bu sürücü için iyi fakat sokaktaki insanlar için tehdit edici bir unsur. Sokaktaki insanların araç sesi duymadıklarından aniden yola çıkabileceklerini düşünürsek, kaza ihtimalinin büyük ölçüde artacağı su götürmez bir gerçek. Fisker firması bu sorunu çözmek için aracın dışına ufak hoparlörler yerleÅŸtirmiÅŸ ve 80km/h hıza kadar bu hoparlörlerden dışarıya motor sesi veriliyor. Gerçekten insana ilk baÅŸta garip gelen birÅŸey fakat aksi durumu düşündüğümüzde, ciddi sorunlarla karşılaşılabilmesi de olası. Firma bir bakıma insan hayatına verdiÄŸi deÄŸeri gözler önüne sermiÅŸ ve bunun diÄŸer hibrit araçlara da örnek olmasını umuyoruz. 0-100km/h hızlanmasını 5.8sn gibi çok kısa bir sürede gerçekleÅŸtiren ve 200km/h maksimum sürati olan aracın Kuzey Amerika’da 2009 son çeyreÄŸinde 80.000$’lık fiyat etiketiyle piyasaya çıkması bekleniyor.