Terminoloji Nedir?

4243_terminoloji2

Terminoloji kavramı, bir bilim dalı olmakla birlikte bu bilim dalının inceleme alanı, insanların günlük yaşamda kullanmış oldukları terimlerdir. En yalın tanımla açıklanacak olunursa terminoloji; terimleri ve de terimlerin kullanım alanlarını inceleyen bir bilim dalıdır.

Bu bilim dalının çalışma alanı, yazının bulunduğu döneme kadar uzanmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde bakıldığında, yazının bulunduğu günden günümüze kadar insanların gündelik yaşamlarında kullanmış oldukları bütün terimler, terminoloji bilimi tarafından araştırılmaktadır. Bu durum, aynı zamanda terminoloji biliminin ne denli geniş bir inceleme alanına sahip olduğunun bir göstergesidir. Yazının bulunduğu dönemden başlayarak, dünyanın her noktasında farklı milletler ve de topluluklar tarafından oldukça farklı diller kullanılmış ve günümüzde de kullanılmaya devam etmektedir. Dünyada yer alan dillerdeki terimleri kendine inceleme alanı olarak seçmiş olan terminoloji bilimi, aynı zamanda bu terimlerin köken olarak nereden geldiğini ve de yüzyıllar boyunca herhangi bir değişme gösterip göstermediğini araştırmaktadır.

Terminoloji bilimi, temel olarak yazının icadından beri kullanılmakta olan terimlerin anlamlarını araştırmaktadır. Bunun dışında da, bu bilim dalı terimlerle ilgili oldukça değişik araştırmalar yürütmektedir. Terimlerin çözümlenmesi, bu araştırmalar arasında kendine yer bulan en önemli araştırmalar arasında yer alır. Dünya üzerinde yer alan binlerce ayrı kültürün, gerek konuşma gerek de yazı diline olan etkileri, terminoloji biliminin araştırmakta olduğu terimlerin her kültürde aynı anlamlarla anılmaması, bu bilim dalının kültürlerle de içli dışlı olmasına neden olmaktadır. Terimler ve de kavramların anlamlarını, nerede ve de nasıl kullandıklarını araştırmakta olan terminoloji, aynı zamanda terimlerin sınıflandırılmasını da sağlamaktadır. Bu sınıflandırma işlevi, özellikle de bilim dallarının çalışabilmesinde oldukça önemlidir. Öyle ki; matematik, fizik, kimya, biyoloji, sosyoloji, psikoloji ve daha birçok bilim dalında geçen kavramlar, terminoloji bilimi tarafından sınıflara ayrılmaktadır. Her geçen gün daha da artan bilimsel araştırmalar sonucunda ortaya çıkmakta olan yeni kavramlar da, terminoloji bilimi tarafından incelenmektedir.

4243_terminoloji

Yaşamış olduğumuz toplumlarda gündelik yaşam içerisinde, bazı kelimeler ve de kavramlar konuşma dilinde oldukça sık bir şekilde kullanılmaktadır. Bu kelimelerin kullanımı o kadar yaygındır ki, birçoğu artık klasik haline gelmeyi başarmış durumdadır. Klasik haline gelmiş olan kelimelerin kullanımı, bazen de birtakım kurallara bağlı olaraktan gelişmektedir. Terminoloji bilimi, bu türdeki terimlerin kültürler arasında kullanımını detaylı bir şekilde incelemektedir. Terminoloji biliminin, gerek sosyal gerek de pozitif bilimlerine olan etkisi, bilim türlerinin daha sağlıklı araştırmalar yapmasını sağlamaktadır. Bilimlerde kullanılmakta olan kavramların, bilim çevrelerindeki kullanımları da aynıdır. Yani bu tür kavramlar bilim dünyasında herkes için geçerlidir ve uluslar arası niteliktedir. Bilim kelimelerini bu düzeye taşıyan bilim dalı ise, terminolojidir. Terminoloji biliminin yapmış olduğu bu çalışma, bilimin ortak dilini oluşturmakta ve dünyanın farklı noktalarda yürütülen araştırmaların ortak bir diller yürütülmesini sağlamaktadır.

Dil kavramı, dünya var olduğundan beri insanların birbirleriyle anlaşabildikleri canlı bir yapı konumundadır. Gerek yazıyla, gerek sözle gerek de işaretlerle kullanılan dil, oldukça geniş kapsamlı ve de kültürlere göre farklılık göstermektedir. Terminoloji bilimi de, geniş bir coğrafyaya yayılan dille ilgili araştırmalarını yürütmektedir.

Yazar: Erdoğan Gül