Üretim Yönetimi Kavramı

Üretim Yönetimi; ürünün, istenilen kalitede, istenilen miktarda, istenilen zamanda ve en düşük maliyette üretiminin gerçekleşmesini sağlayacak biçimde bir işletmenin elinde bulunan malzeme, makina, işgücü vb. üretim kaynaklarının planlanması, üretimin gerçekleştirilmesi, kontrol edilmesi ve geliştirilmesidir. Üretim yönetimi, miktar, kalite, zaman ve maliyet parametrelerini optimize etmeye çalışır.

Buradaki en önemli öğelerden biri geri beslemedir. Üretim süresince oluşan verilerin işlenmemesi veya üretimin planlama kısmına bu verilerin aktarılmaması; yâni geri beslemenin çalışmaması, zaman içinde üretimin fiziksel kısmının kontrol altına alınamaması sonucunu doğuracaktır. Üretim sistemlerinin karşı karşıya olduğu en önemli sorun seri besleme mekanizmasının aksamasıdır.

Yönetimin en önemli işlevleri; planlama, uygulama ve kontrol etmedir. Bu süreçler sonrasında sağlanan geri besleme ile de gerekli önlemler alınır. Geri beslemenin aksaması şirketin en önemli damarlarından birinin kesilmesi demektir. Çünkü sistemin geliştirilmesi olanaklı olmaz. Tüm üretim sistemlerinin ortak amaçlarına ulaşmak için uymak zorunda oldukları ortak nokta ise kaynakların verimli kullanılmasıdır. Temelde tüm üretim sistemleri, ürün veya hizmet oluşturulması için gerekli dönüşüm süreçlerini içerirler ve bu sistemlerin tasarımı, planlanması. yönetimi ve kontrolünde karşılaşılan sorunlar ve bunları çözmede kullanılan yöntemler benzerlik gösterirler.

Genel olarak üretim yönetiminin amacını, şirketin hedefleri çerçevesinde, uygun miktarda kâr sağlayacak (veya öngörülen başka amaçları gerçekleştirecek) şekilde işletmenin içine, içinde ve dışında olan kaynak akışını planlamak, gerçekleştirmek ve kontrol etmek olarak ifade edebiliriz. Bu nedenle üretim yönetimi; müşteri talebini, sermaye durumunu, üretim kapasitesini, insan ve makine gücünü vb. üretim kaynaklarını sürekli olarak ölçen ve kontrol altında tutan bir işlevdir. Bu yalnız, yukarıda sayılan etmenlerin var olan durumlarım gözününe almak şeklinde değil, aynı zamanda bu etmenlerin gelecek için planlanması şeklinde de olmalıdır.

Üretim yönetiminin birincil amaçları aşağıda sıralanmıştır:

1. Tüketici taleplerinin fiyat, zaman, miktar ve kalite açısından en iyi şekilde karşılanması

2. Stok düzeyinin olabildiğince düşük tutulması veya stok devrinin arttırılması

3. İşletmenin insangücü ve makina kaynaklarından yararlanma derecesinin yükseltilmesi

Üretim yönetimi, örgütlü çalışmanın tüm biçimlerine uygulanabilir. Üretim yalnızca imalat ile sınırlı değildir. Mal ve hizmetlerin üretilebilmesi için gerekli tüm faaliyet sistemleri, üretim yönetiminin bir parçasıdır. Çağdaş üretim yönetiminde ilgi ve dikkat tek tek işlemlere yönetilememekte ve bunlar bağımsız birer bütün olarak ele alınmamakta; işleme yönelik etkinlik ölçülerinin yanısıra sürece yönelik olan ve sistem niteliğine ağırlık veren etkinlik ölçüleri de kullanılmaktadır. Üretim Yönetimi faaliyetleri, her firmanın yapısına, üretim sistemine ve hatta ürünlere bağlıdır. Bununla birlikte üretim yönetiminin temel işlevleri şunlardır:

• Ürünün Pazardaki Yeri ve Ürünlere Olan Toplu Talebin Belirlenmesi
• Yatırım Analizi
• Ürün Bazında Talep Planlama
• Ana Üretim Çizelgeleme ve Üretim Olanaklarının Planlanması İş gücü Planlama
• Malzeme Gereksinim Planlaması ve Stok Planlama Operasyon Planlama (Rotalama)
• Satınalma (Tedarik)
• Tezgah Yükleme ve Çizelgeleme
• İşlerin Dağıtımı İş Takibi
• Depolama ve Sevkıyat Kalite Kontrol Bakım-Onarım
• Girdi ve Çıktıların İzlenmesi (Kontrol)

Yazar: Oguzhan Sahna