Uyku Felci Nedir, Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

Toplumda çok az da olsa yaşanan sağlık sorunlarından biri de uyku felci sorunudur. Doğrudan psikiyatri dalını ilgilendirdiği için sağlık sorunu olarak nitelendirilen uyku felcini birçok insan hayatında en az 1 veya 2 kez yaşamıştır. Halk arasında kasabasan ismini alan uyku felci hakkında geçmişten günümüze kadar birçok söz söylenmiştir. Metafizik uzmanlarına göre psikiyatrik bir olgu olmayan uyku felcine neden olan meta fizik varlıklar olduğu yönünde buna karşılık da psikiyatri uzmanlarının görüşlerine göre ise durum meta fizik olgunun tamamen dışında olup bireyin uyku sırasında beyin işlevinde meydana gelen birtakım işleyiş sorunlarıyla ilgilidir.

Uyku Felci Nedir?

8089_55(Hipno pampek felç) olarak da bilinen uyku felci aslında sadece beyin ile ilgili olan sıra dışı bir vakadır. Bireyin uykuya dalmadan önce fizik vücudunun geçici olarak hareke edememesi ile doğrudan orantılı bir durum olan uyku felci fizyolojik olarak (rem) uyku sırasında meydana gelen normal felç olgusuyla çok yakın ilişkisi bulunmaktadır. Beyin uyku durumundan tamamen uyansa bile beden felcinin uzun süre devam etmesi durumunda tekrar meydana gelebilmektedir. Bu durum ise bireyin bilincinin tamamen açık olmasına karşın fizik vücudunu yerinden dahi kaldıramaması ve hatta parmağını bile oynatamamasına neden olabilmektedir.

Uyku Felcinin Belirtileri Nelerdir?

Uykudan uyanma süreci veya uyuma sonrası meydana gelebilen kısmi iskelet kası felçleri
Uyku öncesi meydana gelen psikiyatrik sıkıntılar
Uyku ile uyanıklık arasında bazı halisülasyonların meydana gelmesi
Rüyada yaşanan sıra dışı olayların gerçekte yaşanmaması gibi örneğin: Rüyada gülen birinin gerçek anlamda gülmesini engellemek gibi…

Uyku Felcinin Başlıca Nedenleri Nelerdir?

Uyku felcinin başlıca nedenlerinden biri beynin (pons) denilen bölümünde motor nöronların post sinoptik sistemiyle doğrudan ilişkili olduğu tahmin edilmektedir.
Bunun yanı sıra az seviyede olan melatonin kaslarının işlevini durdurabilecek özellikle beyin sinir sistemi yer alan ve ”depolarizasyon” adını alan akımı durdurabilmektedir.

Uyku Felcine Neden Olduğu Tahmin Edilen Faktörler Nelerdir?

Sırt üstü uyumak
Düzensiz uyku zamanları
Aşırı stres ve yorgunluk
Psikolojik takıntılar
Değişik yaşam tarzları
Uyku öncesi moral bozukluğu
Aşırı üzüntü ve depresyon
Kullanılan bazı tıbbi ilaçlar
Sigara ve alkol tüketimi
Hiper tansiyon ve kolesterol
Psikiyatrik korkular
Çok az uyku alma
Uyku öncesi aşırı sıkıntı hissetme ve buna bağlı olarak nefes almada güçlük çekmek
Uykuya dalmada aşırı zorluk çekmek
Aşırı kaygı (her an kötü birşeyler olacak) gibi yersiz endişelerin taşınması

Uyku Felci Daha Çok Kimlerde Görülmektedir?

Yukarıda da yazdığımız gibi birçok birey hayatının bir döneminde en 1 veya 2 defa uyku felci sorununa maruz kalmıştır. Ancak uyku felci özellikle şu kişiler de daha sık görülebilmektedir.

Stresli iş kollarında çalışan bireylerde,
Aşırı sinirli ve endişeli olan bireylerde,
Bazı psikiyatrik hastalıklara sahip olan bireylerde,
Meta fizik ve görünmeyen varlıklara ilgi gösteren bireylerde,
Sık sık depresyona giren bireylerde uyku felci daha sık görülebilmektedir.

Uyku Felci Tehlikeli Midir, Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?

S8089_52ağlık sorunlarından biri haline gelen uyku felci özellikle bireyin başta iş ve sosyal yaşamını ciddi oranlarda olumsuz etkilemekte ve bunun sonucunda da psikilojik yapısını da olumsuz etkilemektedir. Sıklıkla meydana gelmemesine rağmen tüm bu faktörler göz önünde bulundurulması gerekmekte ve uyku felcinin ilk görüldüğü günden itibaren hemen bir psikiyatri doktoruna başvurulmalıdır. Her ne kadar tehlikeli bir durum olmasa da sık tekrarlaması halinde bireyin özellikle ruhsal durumunu ciddi oranda etkileyen uyku felci en az ayda 1-2 kez yaşandığında mutlaka doktora başvurulmalı ve gerekli tedaviye başlanılmalıdır.

Uyku Felcinin Farklı Kültürlere Göre Tanımı Nasıldır?

Çin kültürüne göre: ”Hayalet yatağa basıyor. ”Anlamına gelen uyku felcine kötü bir ruh neden olmakta birey uyuduğu sırada gelip tam göğsünün ortasın oturmakta ve buna bağlı olarak da uyku felcine neden olmaktadır.

Almanya kültürüne göre: Cadı basması ismini alan uyku felci yine birey uyuduğu sırada kötü bir cadının bireyin göğsüne oturması olayıdır.
Meksika kültürüne göre ise: ”Tepeye tırmanan ölü”anlamına gelen uyku felcinin yine kötü ruhların neden olduğu bir durum anlamına gelmektedir.
Kore kültürüne göre ise: ”Ruhlar ve şeytanların ziyareti”anlamına gelen uyku felcinde bireyin üstüne kötü ruhlar ve şeytanlar oturmaktadır.
Türkiye genel inanışına göre ise: ”Karabasan” olarak nitelendirilmekte ve uyku felci olayına meta fizik varlıkların neden olduğu düşünülmektedir.

Uyku Felcinin Tedavisi

Uyku felcinin tedavisinde normal uykuya geçmeyi düzenleyen ve bu arada rem-non-rem döngüsüne de zarar vermeyen derin uyku kalitesini en üst seviyeye çıkaran doktor tarafından yazılan reçeteli ilaçlar verilmektedir. Uyku felci tedavisinde birey doktorun tavsiyelerine harfiyen uymalı ve özellikle stres, üzüntü, sigara ve alkolden uzak durmalıdır. Özellikle bu 4 ana neden birçok hastalığa neden olduğu gibi uyku felcine de neden olabilmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere bireyin psikolojisini olumsuz etkilediğinden uyku felcinin ilk belirtisi görüldüğü takdirde bir psikiyatri doktoruna başvurulmalıdır.

Not: Yazı bilgi niteliğindedir. Reçete değildir.
Kaynakça:
www.-epsikiyatri.com/uyku-felci-tedavisi ve www.felc.gen.tr/uyku-felci

Yazar: Ensar Türkoğlu