Uzaya Yolculuk Yapan Hayvanlar

The Rhesus monkey, Miss Sam, with fiberglass couch, prepared for LJ-1B flightBaşlangıçta hayvanlar uzaya düşük yer çekimli ortamda canlı sistemlerinin yaşayıp yaşayamayacağını araştırmak için gönderilirdi. Bugünlerde hayvanlar uzaya başka bir fenomeni araştırmak için gönderilmeye başlandı. Yeni araştırmalar hayvanların yabancı bir ortamdaki davranışlarını incelemek için yapılmaya başladı. Bu yazımızda uzay yolculuğu yapan bazı hayvanların bir listesini vereceğiz.

Biliyor Muydunuz?

“tardigrade” adı verilen küçük omurgasız canlılar olan su ayıları sadece kendi doğal korumaları ile uzay boşluğuna direk temas ederek 10 gün boyunca yaşamayı başardılar.

İnsanoğlu uzay teknolojisinin başlangıcından beri uzaya farklı hayvanlar göndermektedir. Bu hayvanların büyük bir çoğunluğu ölüme mahkum ediliyor. ABD’ nin uzaya gönderdiği primatların 3te 2 si hayatta kalamıyor. Peki insanoğlunu bu zorlu sınamaya ilk başta kim yönlendirdi?

Bu hayvanlar canlı sistemlerin uzay uçuşlarında ya da düşük yer çekimli ortamda hayatta kalıp kalamayacaklarını test etmek için kullanılıyor. Uzay boşluğuna yolculuk yapan ilk hayvanlar meyve sinekleridir. Bu deney yüksek rakımlarda radyasyona maruz kalmanın etkilerini araştırmak amacıyla, 20 Şubat 1947 tarihinde gerçekleştirildi.

7773_water_bearBu geziler bilim adamlarının düşük yer çekiminde meydana gelen hareket hastalığını anlamalarına ve hayvanların yabancı bir ortamdaki içgüdüsel davranışlarını incelemeye yardımcı olmuştur. Aynı zamanda bizlere düşük yer çekiminde kas, kemik ve tendon kütlelerindeki kayıpları anlamak için yardımcı olmuştur. Uzayda hayvanlar ile ilgili ileri araştırmalar kısıtlı fiziksel aktivitesi olan kişilerdeki kas atrofisini anlamamıza da yardımcı olmuştur.

Bugüne kadar Eski Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İran, Arjantin, Çin ve Japonya gibi ülkeler uzaya hayvanlar göndermişlerdir. İşte uzaya gönderilen hayvanlardan bazıları;

-Köpekler:

1950′ lerde Eski Sovyetler Birliği, uzay yolculuklarının insanlar için yeterince güvenli olup olmadığını belirlemek amacıyla bir çok alt-yörünge ve yörünge uzay uçuşlarına köpekleri göndermiştir. Bu dönemde Ruslar uzaya yaklaşık 57 kez köpek göndermiştir. Ancak bazı köpekler birden fazla kez uçuş gerçekleştirdiği için uçuşlarda kullanılan köpek sayısı bundan daha azdır. Köpeklerin çoğu evlerine güvenli bir yolculuk yapmıştır. Sovyet bir sokak köpeği olan “Laika” dünya yörüngesine çıkan ilk köpektir.

7773_maymun-Maymunlar:

Toplamda 32 kadar maymun ABD, Fransa, Eski Sovyetler Birliği , Arjantin ve son zamanlarda İran gibi ülkeler tarafından uzay boşluğuna yollanmıştır. İlk denemeler uzay yolculuğunun biyolojik etkilerini araştırmak için yapılmıştır. Fırlatma başlamadan önce maymunlara anestezi uygulandı. Rhesus maymunu, cynomolgus maymunu, sincap maymunu ve güney domuz kuyruklu şebekleri bu deneylerde kullanılmıştır. Albert II uzay boşluğuna uçuşta hayatta kalan ilk maymun oldu, ama roket kapsülündeki paraşütünün açılmaması nedeniyle öldü.

-Kediler:

İki kedi Fransız “Centre d’Enseignement et de Recherches de Médecine Aéronautique” (CERMA) tarafından, 18 Ekim 1963 ve 24 Ekim 1963 tarihinde uzaya gönderilmiştir. Félicette isimli kedi on beş dakikalık uçuştan sağ çıkmıştır. Félicette’ in tüm gezi boyunca sinirsel dürtülerinin kaydedilmesi için beynine elektrotlar yerleştirilmiştir. Diğer kedinin ise kapsülden çıkarılması normalden uzun sürdüğü için maalesef hayatta kalamamıştır.

-Fareler:

7773_space1950’lerde ABD uzaya çeşitli fareler göndermiştir. 31 Ağustos 1950 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri uzaya ilk faresini yollamıştır. Bu fareyi taşıyan mekik yeryüzü üzerinde 137 km yol almıştır. Mekiğin paraşüt sistemi çalışmadığı için fareler hayatta kalmayı başaramadılar. Uzaya kemirgenler göndermeyi başaran diğer ülkeler ise Rusya ve Çin’ dir.

-Örümcekler:

28 Temmuz 1973 günü, iki bahçe örümceği olan Anita ve Arabella, Skylab 3 ile uzaya fırlatılmıştır. Bu deney örümceklerin düşük yer çekimi ortamında ağ örebilme ve avlanma yeteneklerinin nasıl etkilendiğinin incelenmesi idi. Mayıs 2011 tarihinde Endeavour isimli uzay mekiği Esmeralda ve Gladys adlı iki örümceği uzaya taşıdı.

Kaynakça:
http://www.buzzle.com/articles/list-of-animals-that-have-been-sent-to-space.html

Yazar: Tülay Arsoy