Uzaydan Görünen Sanat Eserleri

Doğadaki malzemeleri tüm doğallığı ile hasar vermeden kullanarak yapılan ve uzaydan görülebilen sanat eserleri, yeryüzü sanatçıları diye tabir edilen sanatçılar tarafından yapılmaktadır. Bu sanatçıların diğerlerinden farkı, eserlerini görmek, incelemek için bir sanat atölyesine ya da müzeye gidilmemesi ve eserlerinin para karşılığında alınıp satılmamasıdır. Yeryüzü sanatçıları bir kavram içerisine sığdırılmaktan, kapalı alanlarda kalmaktan hoşnut olmayan kimselerdir. Doğanın tüm güzelliklerini şekillendirerek sanat eserleri ortaya çıkaran yeryüzü sanatçıları, doğanın kudretini gözler önüne sermektedir.

5887_uzaydan-gorunen-1

Doğadaki buz parçalarından kurumuş dallara, su birikintilerinden çöllerdeki kumlara kadar her varlık bu sanat eserleri için kullanılabilir. Doğa harikası bu sanat eserlerinden en dikkat çekici olanlarından biri, Amerikalı Michael Heizer’a ait olan, Nevada Çölü’nde tonlarca ağırlıkta olan modern heykel çalışması Kompleks Kent, 20 metrelik dev taş bloklardan oluşmaktadır. Bu çalışması dev heykeller olarak adlandırılsa da Heizer’’e göre çalışmasının adı “‘’Heykel olmayan”dır.

Robert Smithson’’nın 1970 yılında Büyük Tuz Gölü’nü kullanarak yaptığı Spiral Mendirek isimli çalışması ise dağınık kayalıkların bir araya getirilerek kendi içlerine dönük bir sarmal oluşturması ve son sarmalının çıkmaz olmasıdır. Ayrıca, mevsimsel değişikliklerde yosunların miktarlarının azalıp artmasına ve tuz tabakalarının kayalara yerleşmesine bağlı olarak, sarmal içindeki su renk değiştirmektedir. Yine Michael Heizer’’e ait olan, kurumuş bir gölün yatağında gerçekleştirdiği “Çift Negatif” adlı eser ise, 244.000 ton malzemenin taşınarak 457 metre uzunluğunda, 15 metre genişliğinde ve 9 metre yüksekliğinde dev bir koridoru andırmaktadır.

5887_uzaydan-gorunen-2

 

James Turrel’’ın 1979 yılında başlayarak devam ettiği Roden Krateri, sönmüş bir volkanın tepesinde yapılmaya başlanmıştır. Halka açık sergilenmeyen bu eser, Turrel tarafından yalnızca kendisinin seçtiği sanatseverlere gösterilebiliyor. Turrel’’ın ışık oyunları sanatı için bu eser ideal, çünkü burası yeterince ıssız bir yer. Dağın içinde açılan koridorlarda, 18,5 yılda bir kez, ay tam koridor ortasında doğmaktadır. Bir sonraki buluşma ise 2025 yılında gerçekleşecektir.

Bu malzemesi doğa olan harika eserlerin tümü öylesine büyüktür ki, internet üzerinden uydudan görüntüleme yapılan harita sistemleri ile bile görülebilmektedir.

Yazar: Baki Erdoğan