Vurmalı Çalgılar

Sayfayı Yazdır
<p>Bu çalgı türü, belki de var olan çalgı türlerinin içerisinde en eski olanıdır. Bebeklikten itibaren içten gelen bir nesneye vurma güdüsü, bu teoriyi güçlendirmektedir.

Vurmalı çalgılarda ses, bir sopa, el ya da sallama biçimleri ile çıkartılır. Genel olarak diğer enstrüman türlerine göre ezgiye dayalı değil müziğin ritmine dayalı bir enstrüman biçimidir. Müzik içerisinde, diğer çalgılardan daha önemli bir yere sahiptir diyebiliriz. Çünkü ezgiyi çalan çalgıların tamamı bu ritme uymak zorundalardır.

Vurmalı çalgılar, tahta ve metalden yapılmış bir kasnağın üzerine, hayvan derisi gerilerek oluşmuş enstrümanlardır. Üstte bulunan derinin gergin olmasını sağlamak için kasnağın yan taraflarında bulunan vidalı düzeneklerden yararlanılır. Bu vidalar sayesinde derinin sertliğini istediğiniz şekilde ayarlayabilirsiniz. Derinin sert olması sesin daha gür çıkmasını sağlarken, gevşek olması daha alçak bir ses elde etmek için kullanılır. Timpani adlı vurmalı çalgıda, vidalara ek olarak, bu ses şiddetini sağlamak için çalgının alt tarafına yerleştirilmiş pedal kullanılmaktadır. Timpani ve büyük davul gibi bazı vurmalı çalgı türlerinde, iki adet uçları keçe ile kaplanmış tokmak kullanılarak ses elde edilir.

Def: Diğer bir vurmalı çalgı türü olan def, vurularak ve sallanarak çalınabilen bir çalgıdır. Kasnağın çevresine yerleştirilmiş olan ziller, el ile defe vurma ya da sallama hallerinde ses çıkarmaktadır. Elimizin biri ile defi tutarken diğer elimizle ana ritmi, defi tuttuğumuz elimizin parmakları ile ise süslemeler yapılmaktadır.

Zil: Vurmalı çalgılar kategorisinde en fazla ses gürlüğüne sahip çalgıdır. Yuvarlak olarak yapılmış ve dairelerin ortasında tutmak için deri tutamaklar kullanılır. Sesin gürlüğünü çalan kişi köşelere veya ortaya vurarak, kuvveti ile sağlamaktadır.

Asma davul: iki tarafında da deri gerilmiş büyükçe bir çalgıdır. Bu davul türünü kullanmak için bir tokmak ve ince bir çubuk kullanılır. Tokmak ana ritmi vermek için kullanılırken, çubuk ile süslemeler yapılır.

Üçgen: metalden üçgen şeklinde yapılmış ince bir vurmalı çalgıdır. Küçük bir çalgı olmasına karşın sesi son derece gürdür. Metalden yapılmış, ucu yuvarlak olan bir sopa ile üçgenin içerisine vurularak kullanılır.

Yukarıda bazı vurmalı çalgı türlerinden örnekler verilmiştir. Bu çalgı türlerinin kendi içlerinde farklı ebatları bulunmaktadır. İstenilen tokluğa ve notaya göre bu boyutlar oluşturulmuştur.

Bunların dışında, kudüm, bateri, darbuka, sanduka vb gibi oldukça zengin bir enstrüman biçimi bulunmaktadır. Vurmalı sazlarda diğer enstrümanlar gibi, belirli akortlara göre çekilmektedir. Orkestralarda kullanılan vurmalı çalgılarda onlar için yazılmış notalar bulunmaktadır. Aslında her çalgının olduğu gibi vurmalı sazlarında notaları bulunmaktadır ve çalan kişilerde bu notalara göre çalmaktadır.

Yazar: Ömer HOŞNUT