William Shakespeare İngiliz oyun yazarı, genellikle İngiltere’nin ulusal şairi olarak adlandırılan aktör ve şairdi. İngiltere, Stratford-upon-Avon’da doğdu. Lord Chamberlain’in önemli erkek oyuncularının biriydi. Tarihçilere göre, Shakespeare’in profesyonel yaşamını tamamıyla sanat şekillendirmiştir. Shakespeare hakkında söylenebilecek en önemli şey oyun yazarlığı yaptığı dönem boyunca çevresinde yaşanan tüm insani duygu ve çatışmayı oyunlarına yansıtabildiğidir.

Dünya çapında tanınan William Shakespeare’in eserleri 400 yıldan uzun bir süredir sayısız köy, şehir ve metropolde sahnelenmiştir. Ve yine de, William Shakespeare’in kişisel hayatı hakkında çok fazla bilgi edinebilmiş sayılmayız. Tarihçilere Shakespeare’in hayatının temel bir taslağını sunan iki temel kaynak bulunmaktadır. Bu kaynaklardan ilk kaynak eserleridir – oyunlar, şiirler ve soneler – diğeri ise kilise ve mahkeme kayıtları gibi resmi belgelerdir. Bununla birlikte, bunlar sadece hayatında belirli olayların kısa geçişlerini öğrenmemizi sağlar tüm hayatıyla ilgili ne yazık ki detaylı bilgi bulunmamaktadır. Peki yıllardır Shakespeare hakkında araştırma yapan kişilerin bulgularının ne kadarını biliyoruz. Oyunlarını tiyatrolarda izleyip mest olduğumuz bu yazar hakkında biz neler biliyoruz. Peki ya Shakespeare’in o muhteşem tiyatroları yazmasını sağlayan nedenlere vakıf mıyız? İşte karşınızda sırlı bir hayatı olan William Shakespeare hakkında bilmediğiniz 10 şey.

10. Shakespeare’in Babası Dramatik Bir hayat Yaşadı

Bir çiftçi olan John Shakespeare’in maddi durumu çok iyi değildi. 1551 yılında Stratford-upon-Avon’a geldi ve çeşitli eşyalar, deri ürünleri, yün, malt ve mısır satmaya başladı. 1556’da, ilçenin resmi “ale tasteri” olarak atandı, yani ekmek ve malt likörlerini denetlemekten sorumluydu. Ertesi yıl, babasının eski patronu olan aristokrat bir çiftçinin kızı Mary Arden ile evlenerek sosyal aşamada büyük bir adım atlayarak aristokratik ailelerin arasına girdi. Daha sonra kazandığı paralar John Shakespeare’in halk tarafından tanınmasını sağladı ve bu tanınırlığı kullanan John Shakespeare belediye başkanı oldu. Hızlı gelen para hızlı kayboldu ve 1570’lerde maddi durumu bozulan John Shakespeare hem yasal hem de maddi problemlerle karşılaştı.

9. Shakespeare Üç Aylık Hamile, Yaşlı Bir Kadınla Evlendi

1582 kasım ayında, 18 yaşındaki William Shakespeare, bir çocuğu olan Anne Hathaway ile evlendi. Evliliklerinin çevrede olay olmasına rağmen kilisede düzenlenen bir törenle evlendiler. Düğünden 6 ay sonra Shakespeare’in kızı Susanna dünyaya geldi. Ardından da 1585 yılında ikizleri Hamnet ve Judith dünyaya geldi. William ve Anne Shakespeare arasındaki ilişkiye dair bilgiler ne yazık ki kısıtlıdır. Sadece hayatlarının çoğunu ayrı geçirdiklerini öğrenen araştırmacılar daha fazla kaynak bulmaya çalışmaktadırlar. Çok genç yaşadığında evlenmesi ve hayata hızlı atılmasının Shakespeare’in yazdığı oyunlarda ortaya koyduğu düşünceleri şekillendirmede etkisi olduğu düşünülmektedir. Genç evliliğe ek olarak ayrı yaşamaları da o dönemde çok yaygın olmadığından ayrı bir trajedi olarak düşünülmektedir.

8. Shakespeare’in Ailesi Okuma Yazma Bilmiyordu

Kesin bir yargıya varılamasa da John ve Mary Shakespeare’in asla okuma yazma bilmediği düşünülmektedir. Yaşadığı dönemde Avrupa’nın çok karanlık devirlerden geçmesinden ötürü halkın çoğu cahildi. Bazı kaynaklara göre William Shakespeare’in ailesi vatandaşlık görevini yerine getirebilecek kadar okuma-yazmaya vakıftır. Ama her halükarda attıkları imzalar incelendiğinde harf değil şekil kullandıkları ortaya çıkmıştır. Diğer bir taraftan William Shakespeare hem kendi dilinde hem de Latince’de çok iyi okuma yazma bildiği için Stratford’un yerel dilbilgisi ekibine katıldı. O dönemde bu kadar iyi dil bilgisine sahip insanların sayısı az olduğundan William Shakespeare toplum tarafından anılan biri haline gelmişti. Çocuklarının ise yetişkinliğe kadar annesiyle yaşadığı düşünüldüğünden okuma yazmayı çok sonra öğrendikleri düşünülmektedir.

7. Shakespeare’in 1585 ve 1592 Arasında Ne Yaptığını Kimse Bilmiyor.

Tarih araştırmacıları ve biyografların uzun uğraşlarına rağmen Shakespeare hakkında hiçbir bilgi toplanılamayan uzunca bir dönem vardır. Bu ortalama 7 yıllık periyotta Shakespeare’in ne yaptığı hakkında bir bilgi bulunamamıştır. 1585 yılında ikiz çocuklarının vaftizinde kayda geçmesine karşın ardından uzun süre hiçbir belgeye dahil olmamıştır. Ortadan yok olma olarak da değerlendirebileceğimiz bu dönem için tarihçilerin farklı fikirleri mevcuttur. Yeni evli bir baba olan Shakespeare’in yedi yıllık kayıp döneminde bir okulda öğretmenlik yaptığını, hukuk eğitimi aldığını, Avrupa kıtasını dolaştığını ve Stratford’dan geçen bir oyunculuk grubuna katıldığını iddia eden tarihçiler bulunmaktadır. Fakat hiçbir iddia ayakları yere basan, düzgün kanıtlar içerememektedir.

6. Shakespeare İngiliz Dilinin Gelişmesini Etkilemiştir

William Shakespeare’in İngiliz dilini tarihteki diğer yazarlardan daha fazla etkilediğine inanılıyor, gündelik konuşmalarda pek kullanılmayan kelimeleri eserlerinde kullanarak konuşma dilinin zenginleşmesini sağlıyor. Çok popüler bir oyun yazarı olduğundan kullandığı kelimelerin popülerleşmesini sağlıyor. Günümüz İngilizce’sinde ne yazık ki kaybolma seviyesine gelmiş bu kelimeler 1500’lü yılların sonlarına doğru çok popüler olmaya başlamıştı. Orijinal metinlerindeki İngilizce günümüzde kavraması zor olsa da İngilizce dilinin kelime çeşitliliğini arttırdığı için çok önemlidir. Sadece az bilinen kelimeleri değil aynı zamanda da az bilinen isimleri de gün yüzüne çıkarmaya çalışan Shakespeare, İngiliz edebiyatındaki diğer pek çok yazardan daha başarılı bir akım oluşturmuş ve bu akım günümüzde hala İngiliz dili ve edebiyatı tezlerine konu olmaktadır.

5. Muhtemelen Shakespeare’in İsmini Doğru Yazmıyoruz

William Shakespeare’in yaşamı boyunca kullandığı kaynaklara göre, soyadını “Shappere” den “Shaxberd” e kadar 80’den fazla farklı şekilde dile getirdiğini gösteriyor. Daha sonra onun hakkında açıklama yapan avukat Bard ise William Shakespeare’in hiçbir zaman Shakespeare soyadını kullanmadığını bunun yerine “Willm Shakp”, “Willm Shakspere” ve “William Shakspeare” gibi kısaltmalar kullandığını dile getirmiştir. Hem yazımının hem de telaffuzunun zor olması dolayısıyla daha başka soyadlar kullandığı düşünülen Shakespeare’in bu çok çeşitliliği İngilizce’ye yeni kelimeler kazandırmıştır. Kendi isminde kullandığı kelimelerden olan eski İngilizce “schakken” (“savurmak”) ve “speer” (“mızrak”) kelimeleri onun sayesinde türediği düşünülmektedir. Neredeyse her kaynakta ismini farklı yazması bazen karışıklığa yol açsa da eski İngilizce dilini geliştirdiği için çok önemlidir.

4. Shakespeare’in Mezar Taşına Yazdığı Yazı Sayesinde Mezarının Yeri Bellidir

William Shakespeare 23 Nisan 1616 tarihinde, 52 yaşındayken vefat etti. O dönemde Avrupa’da ortalama yaşam süresi 30-40 civarında olduğundan ölüm yaşı yüksek olarak bile değerlendirilebilir. O zamanların Avrupa’sında çok fazla mezarlık yağmalayan soyguncu mevcuttu. Neredeyse her mezarın taşını çalan bu soygunculardan halkın sıktı sıyrılmıştı. Bir akşam oyun yazarı arkadaşı Ben Bard’a hasta olduğunu söylemesine rağmen ölümü hızlı olmuştur. Hızlı şekilde ölmesine rağmen Stratford Kilisesi içinde bulunan onun mezarlıktaki mezarının üzerine yazılmasını istediği kelimeler Shakespeare’in mezarının korunmasını sağlamıştır. Mezar taşının üzerine yazdığı bu mezarda önemli biri yatmaktadır, tanrı aşkına bu mezara dokunulmaması gerekiyor gibi bir yazı yazdığı için yıllarca onun mezar taşının çalınmadığı düşünülüyor.

3. Shakespeare Altın Bir Küpe Takıyordu

William Shakespeare’in nasıl göründüğü hakkında bildiklerimizin çoğu Bard’ın tuvalin arkasına otururken çizilmiş birkaç 17. yüzyıl portresinden geliyor. Chandos portresi olarak bilinen en meşhur tasvirlerden birinde, sakallı, kısa saçlı, gevşemiş gömlek bağları olan ve sol kulağından sarkan parlak bir altın çember küpe takan haliyle Shakespeare resmedilmiştir. O dönemde erkeklerin küpe takması çok hoş karşılanmadığından bu taktığı küpeyle Shakespeare çağından çok daha ileri görüşlü ve farklılıklara açık biri olduğunu ortaya koymaktadır. O dönemde neredeyse sadece denizci erkekler küpe taktığından Shakespeare’in bu altın renkli halka küpesini takmakta denizcilerin modasına uyduğu düşünülmektedir.

2. Kuzey Amerika’nın 200 Milyonun Üzerindeki Sığırcık Kuşlarının Hayatını Shakespeare Kurtarmıştır

William Shakespeare oyun yazarlığının yanında serçelerden güvercinlere hatta hindilere kadar 600’den fazla kuş türünü inceleyen bir bilim insanıdır. Sığırcık kuşları ise Avrupa ve Batı Asya’ya özgü olan bir kuş türüdür. Dönemin İngiltere kralı bozuk olan İngiliz ekonomisini düzeltmek için kuş ihracatı yapmaya başlamıştır. Özellikle Amerika’da yeni kurulan Central Park için farklı hayvanlar aranmaktadır. Bu durumda Shakespeare de kuşların farklı bölgelerde de yaygınlaşmasına yardımcı olmak aracıyla 60 tane sığırcık kuş türünün Amerika’daki Central Park’a salınmasını sağlamıştır. Bu aktarma işleminden sadece 120 yıl sonra büyük bir grup istilacı kuş türü Avrupa’yı istila edip çoğu kuş türünün yok olmasına sebep olmuştur. Fakat Shakespeare sayesinde Amerika’ya gönderilen sığırcık kuşları orada bir hayat kurup günümüzde ortalama 200 milyon sayısına ulaşmışlardır.

1. Bazı İnsanlara Göre Shakespeare Sahtekardır

Hiç okula gitmemiş hatta Stratford dışına çıkmaya bile cesaret edemeyen Shakespeare’in nasıl olur da dünyanın en büyük yazarlarından biri olarak anılır diye düşünen bazı insanlar, Shakespeare’in sahtekar olduğunu iddia etmişlerdir. Bilinen kadarıyla hiç Avrupa gezisi yapmamasına rağmen kariyerinin başındaki yazılarında bile uluslararası ilişkiler, Avrupa Başkentleri, derin tarihi bilgiler, kraliyet mahkemeleri, toplumun üst kesimi hakkında gerçek olan bilgileri yazılarına aktarabilmesi birçok insanın aklını karıştırmaktadır. Bu nedenle, bazı teorisyenler, gerçek kimliklerini gizlemek isteyen bir ya da birkaç yazarın William Shakespeare’i bir kişi olarak kullandığını ileri sürmüşlerdir. Önerilen adaylar arasında Edward De Vere, Francis Bacon, Christopher Marlowe ve Mary Sidney Herbert gibi isimler yer almaktadır. Pek çok insan Shakespeare bazen diğer oyun yazarlarıyla işbirliği yapmasına rağmen, çoğu bilim adamı ve edebi tarihçi bu hipotez konusunda kuşkucu yaklaşmaktadır.

Kaynakça:
https://www.history.com/news/history-lists/10-things-you-didnt-know-about-william-shakespeare

Yazar: Efe Cuma Yavuzsoy

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here