Yumuşakçalar Nasıl Canlılardır?

4727_adsizYumuşakçaların birçok farklı tipi bulunur. Şubenin bütün üyeleri için verilen genel bir iyi vücut planı yok. Yumuşakçalar temel iki yanlı simetrisi olan hayvanlar. Ön taraflarının sonunda kafaları, arkaları, belirli sağ ve sol kısımları olduğu anlamına gelir. Fakat vücutlarını dolamaları ve bükmeleri bunu belirsizleştirir.

Bazılarında anüs arkadadır. Bazılarındaysa başka bir yerde. Halkalı solucanlar, böcekler ve kabuklulardan farklı olarak vücutları bölümlere ayrılmamıştır. Kafa genelde iyi gelişmiştir. Gözler, dokunaçlar, ağız gibi algıya yönelik yapılar bulundurur. Ağızda diş ve makaraya benzeyen “dişli dil” adında bir dil mevcuttur. Dişli dil yumuşakçaların temel özelliğidir.Yosunu taştan çıkarmak, bitkiyi kesmek, İvin kabuğuna delik açmak ve bazen zehir enjekte etmek gibi birçok farklı görevde kullanılır.Vücut kütlesinin (iç organa ait tümsek) büyük kısmı, “örtenek” adı verilen özel bir deriyle kaplıdır. Kalsiyum karbonat kristallerinin oluşumunu içeren bir işlemle kabuğu gizler. Bu örtü aynı zamanda, birçok tür solungacın uzandığı ve içine anüsle üreme borusunun geçtiği alanı (örtenek boşluğu) çevreler. Ayakları alt yüzeyde sürünmek ve kazmak içindir. Kalamar ve ahtapotlarda bu yapı, emilen dokunaç formuna dönüşmüştür. Aktif yumuşakçalar genelde çok gelişmiş bir sinir sistemine sahiptir. Denge, görüş ve kokuyu içeren algısal organları mevcut. Beyin, kafadaki sinir düğümü diye adlandırılan topluluklara bölünmüş sinir hücre yapıları gruplarından oluşur ve duyu organlarına yakın bir yerdedir.

Yumuşakçalar, çift cinsiyetli olabilirler. Erkek ve dişi olarak ayrı yaşayabilirler. Deniz formlarında, döllenmiş yumurta genelde, daha sonra değişen planktonik kayan larva olarak gelişebilir. Fakat deniz salyangozları gibi bazı türler yumurtalarını, yavrular gençlik dönemine girmeden önce embriyonun geliştiği, yumurta keselerine bırakabilir.

Yumuşakçaların Başarısı4727_adsi

Eklem bacaklıların ardından yumuşakçalar; tür çeşitliliği, popülasyon büyüklüğü, ticari ve tarımsal önem açısından en büyük omurgasız gruplarındandır. Yumuşakçaların çoğu suda yaşar. Birçoğu suculdur. Fakat bir grup tür (karasal salyangoz ve kabuksuz sümüklüböcek) karada başarıyla yaşar. Bu hayvanların temel vücut yapıları, yumuşakçaların yedi sınıfı tarafından belirli bir tarzda adapte olmuştur. Dolayısıyla etraflıca bakıldığında grup birbirinden oldukça farklı üyelerden oluşur.

Kabuk

Bazı gruplarda içerde olmasına veya hiç olmamasına rağmen, yumuşakçaların en bilindik özelliği kabuklarıdır. Vücudun yumuşak iç kısımları için destek ve koruma sağlar. Yüzen türlerin suda batmamalarını da sağlar. Yumuşakçalar genelde iki yanlı simetrik olmalarına rağmen, karından bacaklıların çoğu (salyangoz, deniz salyangozu, sümüklüböcek) erişkinken asimetriktir. Yumuşakçaların çeşitli sınıflarının form ve alışkanlıkları oldukça farklıdır. Kıtonlar (Polyplacophora) kolay göze çarpmaz ve yaklaşık bin türü bulunur.

ZD YouTube FLV Player

Kaynakça:
BBC Vahşi Yaşam

Yazar: Tuncay Bayraktar