Ziya Paşa Kimdir?

Okuma Süresi: 3 Dakika  | Yazdır

7317_ziya_pasa_eserleriZiya Paşa olarak bilinen Osmanlı Dönemi’nin önemli devlet adamı ve edebiyatçısı Abdülhamid Ziyaeddin, 1825 İstanbul doğumludur. Eğitimine Kandilli’de başlayıp, Süleymaniye’de Mekteb-i Ulum Edebiyede devam etmiş, okul dışında Arapça ve Farsça öğrenerek kendini geliştirmiştir. İlk görevi, Sadaret Mektub-i Kalemin’de katipliktir. Gelişen Arapça ve Farsçası ile dönemin önemli edebiyatçılarının toplantılar düzenlediği, Lebib Efendi Konağı’na giderek, şiir becerisini de ilerleten ziya paşa, dönemin Sadrazamı Mustafa Reşit Paşa tarafından, şiir ve katiplik yetenekleri sebebiyle, Mabeyn Katipliği görevine layık görülmüştür.

Saray ve Sürgün

Saraydaki görevini hakkıyla icra ederken, şiirlerine ve beyitlerine devam etti. Ayrıca ilk çevirisi olan Molierein Tartuffe adlı eseri, Tartüf Yahut Riyanın Encamı adıyla edebiyatımızın ilk manzum oyununu sahneye koydu. Sadrazam Mustafa Reşitin ölümünden sonra yerine gelen Mehmet Emin Ali Paşa tarafından, yeni görevlere atandı. Bu dönemde Terci-i Bend şiiri ile oldukça ün saldı. 132 beyitlik eserde, örtülü olarak yönetimi eleştirdi ve bu durumdan dolayı uzak görevlere atandı. İlk olarak Atinadaki elçiliğe, oradan da Kıbrısa Mutasarrıf olarak gönderildi. İlk Paşa unvanını burada aldı ancak hastalıklar sonucunda babasını ve bir çocuğunu kaybetti. İlerleyen dönemlerde Amasya, daha sonra ise Canik Mutasarrıfı olarak görev yaptı. 1866 yılında İstanbula dönebildi, ancak burada da hasta olan eşini kaybetti. İttihak-ı Hamiyet Cemiyetine üye olarak, Flip Efendinin (Diyarbakırlı Flip) çıkardığı Muhbir Gazetesinde hükümet ve yönetim karşıtı yazıları sebebiyle bir yıl sonra tekrar Kıbrıs Mutasarrıfı olarak atandı. Ancak bu göreve gitmedi ve Avrupada yaşamaya karar verdi. Burada kendisi gibi Osmanlı edebiyatçıları ve küskün paşalar tarafından ağılandı, ancak ülkeden ayrı olmak zordu. Sadrazam Ali Paşanın ölümü üzerine İstanbula dönmek için izin aldı ve çeşitli memuriyetliklerde bir süre görev yaptı.

1876 Anayasası ve Sürgün Vezirlik

7317_indirTüm halk gibi Abdülaziz döneminde büyük sıkıntılar çekti. Sultan Abdülaziz 30 Mayıs darbesi ile tahttan indirilerek, yerine II. Abdülhamit geçirildi. Padişah II. Abdülhamitin taht yıllarında hazırlanmasına karar verilen, Anayasa için oluşturulan komisyonda görevlendirildi. Asıl görevi ise Maarif Müsteşarlığıydı. 23 Aralık 1876 yılında, halka duyurulan Anayasa sebebiyle, muhalif Genç Osmanlıları sürgünlere gönderen Sultan, Ziya Paşa’yı Vezirlik rütbesiyle Suriyeye Vali olarak atadı ve yine sürgündeydi. 2 yıl sonra Adana Valisi olarak atandı ve 1880 yılında siroz hastalığından Adanada vefat etti.

Önemli Eserleri

J. J. Rousseau Émile ou de léducation (Fransızcadan Çeviri)

Moliere Tartuffe (Fransızcadan Çeviri)

Zafername (Şiir)

Terci-i Bend (Şiir)

Eşra-ı Ziya (Şiir)

Defter-i Amal (Anı)
Kaynakça:
Wikipedia.org (Özgür Ansiklopedi)

Yazar:Ensar Türkoğlu

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir