İllüzyon Nedir?

İllüzyon kavramı, kendisini daha çok akıl almaz sihirbazlık gösterilerinde göstermektedir. Akıl sınırlarını zorlayan ve hep nasıl olduğu anlaşılmaya çalışılan gösterilerinin temel anahtarı konumunda bulunan illüzyon, bazı kesimler için görsel sanatların bir dalı, kimi kesimler içinse akıl almaz şovlarla şaşırtma becerisini en üst seviyeye taşımaktır.

il

İllüzyon kelimesinin kökeni Türkçe olmamakla birlikte, bu kelimenin Türkçedeki karşılığa yanılsama anlamına denk gelmektedir. İllüzyon en temel anlamıyla görüleni gerçek olarak algılamadır. İnsanların dünyayı algılaması 5 duyu organı sayesinde gerçekleşir ve de illüzyon bu duyu organlarını kendine hedef alan bir sistemdir. İllüzyon böylece, kişide mantıkla açıklanamayacak durumlar oluşturur. Örnek verilecek olunursa mantığıyla hareket eden bir kişi, nesnelerin dünya üzerinde havada uçamayacağını bilir, fakat sihirbazların yapmış olduğu gösterilerde uçuyormuş gibi görünen nesnelere gerçekçi bir açıklama getiremez.

İllüzyon kavramının tanımı için, kişilerin duygusal çıkarımlarıyla birlikte zihinsel açıdan yorumlama kabiliyeti arasında bulunan ilişkinin kırılması ifadesi kullanılmaktadır. Bu tanım ile kullanılan illüzyon, büyük bir çoğunluğun önünde gerçekleşen ve gerçekleşmesi pek mümkün olmayan oyunlar ve gösteriler sergilenmektedir. İllüzyon gösterilerinde cisimler kişilerin duyguları üzerinde kasıtlı bir şekilde yanlış olarak gösterilir. Yani göz yanılır. İllüzyon olayının neden insanlar üzerinde başarılı olduğu incelendiğinde ise, bu duruma bir örnek verilebilir. Öyle ki insanla günlük hayatta birçok olayla karşılaşırlar ve de karşılaşılan bu olayların çoğu mantık çerçevesinde değerlendirilmez.

Değerlendirildiğinde ise bazı mantık tutarsızlıkları ortaya çıkacaktır. Kişi bir yazı okurken, insan beyni yazıdaki imla hatalarını otomatik bir şekilde düzgün olarak algılayabilir ve de böylece kişi yazıda herhangi bir hata olmadığını düşünebilir. Fakat hatalar gözden kaçmıştır. Yine bir metinde oldukça önemli olan bir kısım, kişi tarafından okunur ama önemli olduğunun farkına varılamayabilir. İllüzyon gösterilerinin başarılı olmasının nedenleri arasında ise, insan beyninin bu şekilde çalışmasıdır.

3493_ill1

Bilimin oldukça karmaşık ve engin bir dalı olan kuantum fiziğine göre, maddelerin %99’dan fazlası boşluktur ve yaşam bilinç farkındalığı ve algısal bir deneyimdir. Herhangi bir maddenin beyinde algılanış şekli, beyinde gerçekleşen elektrik iletimlerinden ibaret bir durumdur. Böylece kişi farkında olmaz fakat beyinde gün içerisinde on binlerce işlem gerçekleştirmektedir. Bu durum alt bilinç olarak tanımlanır ve de bu durumun insan yaşamının %90’nında etkin olduğu çalışmalar bulunur. Bu oran ise, insanların öz benliklerini diğer bir adıyla da öz bilinçlerini hayatlarının sadece %10’luk bir kısmında kullanabilmekte olduğunu gösterir. Ve de geriye kalan birçok işlem, insan beyni tarafından gerçekleştirilir. Bu ise, yaşam içerisinde kazanılmış olan deneyimlere bağlı olarak otomatik bir şekilde gerçekleşmektedir.

Kuantum fiziğinin insan beyni ile ilgili verdiği bu bilgiler ışığında, aslında illüzyon kavramının niçin kişiler tarafından olağandışı olarak algılandığı anlaşılmaktadır. İnsanları hayretlere düşüren ve aklın sınırlarını zorlayan illüzyon gösterilerinde insan beyni bazı çıkarımlarda bulunur. Fakat bunu insanlar fark edemez. Bu çıkarımlar sonucu beyin, algılanmakta olan olayı daha önce yaşamış olduğu olaylar iler kıyaslar ve bir sonuca ulaşır.

Örneğin göz yanılsamaları sanal ortamda oldukça popüleritesi olan bir durumdur ve de kişiler bu şeylere uzun bir süre bakar fakat eğer bakış açısı değişmezse farkı anlaşılamaz. Bu tür göz yanılsamaları içeren görseller çok fazladır ve bunlar da illüzyondur. İnsanın beyni gördüğünün bir top olduğunu kesin bir şekilde söylese de, bakış açısı değiştiğinde çok farklı durumlar oluşabilmektedir. Bu örnekler, göz yanılsamalarının en meşhur örnekleri arasında yer almaktadırlar.

Kişi, bir şeye sadece belirli bir açıdan bakarsa, o şeye ne kadar dikkat etmiş olursa olsun o şeydeki gerçekleşen olayları fark edemez ve illüzyon yapan kişinin yapmış olduğu hareketler ile hiç de farkında olmadan bazı durumlara şartlandırılabilirler. Şartlandırılan durum ise, izlenmekte olan illüzyon gösterisinin gerçek dışı olduğu zannedilir. İnsanlar için, bir insanın baktığında her ne görmesi isteniyorsa, bazı kurallara uyulduğu takdirde gösterilmek istenen bu şeyi o kişinin görmesi sağlanabilmektedir.

Yazar: Erdoğan Gül