Dissosiyatif Kişilik Bozukluğu Nedir?

4144_5831_2

Günümüzde birçok değişik psikolojik hastalık baş göstermeye başlamıştır. Uzmanlar, psikolojik rahatsızlıkların kökeninde stres, duygusal travmalar, maddi, manevi olgular ve gelişen teknoloji gibi fonksiyonlar yer aldığını açıklamışlardır. Çaresizliğe düşen kişi, çıkış noktası bulma esnasında bunalıma giriyor ve kişilik sapmalarına zemin oluşturuyor. Dissosiyatif kişilik bozukluğu da son zamanlarda sıkça görülen bir vaka’dır. Bellek, çevre, algı ve kimlik gibi duyumların dengesinin tamamen bozulması ile kendine göstermeye başlamaktadır. Kişilik bölünmesi olarak da adlandırılan vaka, çocukluk döneminde daha çok etkisini göstermektedir. Travmalarda bu hastalığın oluşmasında oldukça etkilidir. Bir kişilikten hızlı bir şekilde başka bir kişiliğe geçiş şekli ile beliren hastalık, özellikle genç kızlara yapılan cinsel istismarı sonucunda da ortaya çıkmaktadır.

4144_izo1-300x272Dissosiyatif kişilik bozukluğu yaşayan kişi, birden fazla karaktere bürünür. Ve bu bürünüş esnasında diğer karakterini unutur ve hatırlamaz. Kötü bir olay yaşayan ve ani bir geçişle neşeli bir karaktere bürünen kişi kötü yaşadığı olayı tamamen unutur. Bu psikolojik rahatsızlık; Dissosiyatif amnezi, Dissosiyatif kimlik bozukluğu, Dissosiyatif füğ, Depersonalizasyon bozukluğu ve Başka türlü adlandırılamayan dissosiyatif bozukluk olarak bölümlere ayrılmaktadır.

Dissosiyatif amnezi, bu türde kişi yaşantısının belli bir kısmını ya da tamamını unutabilir. Ya da sadece bazı olayları hatırlayamaz. Bu tür kişiden kişiye farklılık gösterir. Beyinde oluşan organik bozukluklar bu türün zeminini oluşturmaktadır. Stresli ya da travmatik olaylar bu türe neden olabilmektedir. Dissosiyatif füğ çeşidi ise, nadir görülen bir vaka türüdür. Kişi tüm kimlik bilgilerini, yaşadığı yeri ve evi unutabilir. Geçmişini, ailesini hatırlayamaz ve farklı bir kimlik karakterine bürünür. İyileşme kendiliğinde kısa ya da uzun sürede gerçekleşebilir. Farklı bir kimliğe bürünen kişi iyileştiğinde, bu kimliğini unutur ve yaşadığı olayları hatırlayamaz. Dissosiyatif kimlik bozukluğu türünde, kişi birbirinden farklı kimlik karakterlerini, aynı anda yaşar. Kişilik sayısı 5-10 arası değişebilmektedir. Ve bu türde kişi bir karakterden diğer karaktere ani bir geçiş yapar. Ve karakterler arası geçişte kimlikleri hatırlayamaz. Depersonalizasyon bozukluğunda ise, kişi kendi kimliğinden, duygularından ve bedeninde ayrılır. Ve dışarıdan kendini izlediğini hisseder. Ve son tür olan Başka türlü adlandırılamayan dissosiyatif bozukluk, zorlama sonucu ortaya çıkar. Kişinin beyninin yıkanması ve değişmeye zorlama teknikleri, ikna edici yöntemler, bu çeşide neden olabilmektedir.

4144_ogul-kisilik-bozukluguDissosiyatif  Kişilik Bozukluğunun belirtileri arasında en çok görülenler; bayılma ve ağrılardır. Depresyon gibi ruhsal hastalıklar bu vakada sıkça görülebilmektedir. Kişi depresyon ya da farklı psikolojik rahatsızlığı tedavilerine olumlu yanıt vermez. Mutsuzluk, üzüntü halleri, en çok görülen reaksiyonlardandır. Öfke krizleri, sinirlilik, davranış bozuklukları, sosyal ortamda uyumsuzluk sorunu, bendesel yakınmalar, intihar eylemleri belirtiler arasında yer almaktadır. Kişi şizofren gibi psikolojik hastalık yaşamamasına rağmen kafasından sesler geldiğini düşünür ve onlarla iletişime girmeye çalışır. Bu hastalık gençleri ve çocuklarda daha sık görülmektedir. Kimliğinin tam oturmadığı dönemlerde yaşadığı travmalar yüzünden kişilik bölünmeleri yaşayan kişi, bu vakayı yaşama olasılığı yüksektir. Uyuşturucu gibi zararlı madde kullanan kişiler, anne babadan ilgi göremeyen çocuklar ve boşanmış anne babaların çocukları, bu hastalığı yaşayabilmektedir.

Kişi çoğu zaman eşyanın nereden geldiğini bilemez. Ve geldiği mekana nasıl geldiğini neden geldiğini hatırlayamaz. Eşine şiddet gösteren kişi kısa süre sonra eşini öpüyor seviyor ise, bu vakayı yaşıyor olabilir. Bir ortamda herkese şiddet gösterip sonradan hiçbir şey olmamış gibi davranan, mutlu olan kişi de Dissosiyatif kişilik bozukluğu vakasına yakalanmış olabilir. Kişi, ilişkiler esnasında sürekli değişir ve farklı davranış, yaklaşımlarda bulunur. Ani üzülmeler, gülmeler, agresiflik, yaptığı davranışları hatırlayamama gibi olgular bu hastalığın neden olduğu belirtilerdendir.

Dissosiyatif kişilik bozukluğunun tedavisinde uzmanlar; ilk olarak farklı kişilikleri tespit etmek ile işe başlar. Kişinin geçmişte yaşamış olduğu travmalar, olaylar mercek altına alınır. Bunun için kişinin ailesi ve yakınlarından yardım alınır. Hastalığın derecesine göre tedavi yöntemi uygulanır. Kişi erken evrede ise ilaç tedavisi ile iyileşmesi sağlanır. Eğer ilerlemiş bir vakada ise gözlem altına alınmak için hastaneye yatırılır.

Yazar: Elif Açıkgöz