Toprağın akarsular, sel suları ve rüzgarlar gibi dış kuvvetlerin etkisiyle aşındırılıp taşınması ve sürüklenmesi olayına erozyon denir.
Yeryüzünde bitki örtüsü ve su akışı ile toprak örtüsü arasında doÄŸal bir denge vardır. Bu doÄŸal denge içerisinde, yer yüzünün dış kuvvetler tarafından aşındırılmasına doÄŸal erozyon denir. DoÄŸal erozyon insanlar ve çevre için zararlı deÄŸildir. Çünkü doÄŸal erozyonla çok yavaÅŸ olarak üstten aşınan toprağın yerine alttan yeni toprak oluÅŸmaktadır. Onun için toprak örtüsü yenilenerek yerinde kalmaktadır. Ancak bitki örtüsünün tahribi gibi insanların olumsuz giriÅŸimleri sonucu doÄŸal denge bozulur. Böylece erozyon hızlanır. Bu olay sonunda toprak örtüsü hızla incelir, zamanla yok olur. Kayalar yüzeye çıkar. Ãœlkemiz dünyada erozyonun en çok görüldüğü ülkelerden biridir. Topraklarımızın en az yarısı çeÅŸitli derecelerde erozyona uÄŸramıştır. Türkiye’de görülen erozyon Kuzey Amerika’dan 6, Avrupa’dan 17 kat daha fazladır.

Türkiye’de Erozyonu OluÅŸturan BaÅŸlıca Etkenler

a)    Arazinin Çok Engebeli ve Eğimli Olması
Eğimin fazla olması sağanak yağışların bu tür arazileri kolayca süpürmesine neden olur.

b)    Bitki Örtüsünün Tahrip Edilmesi
Ormanların bilinçsizce kesilmesi ve orman yangınları özellikle eğimli arazilerin çıplak kalmasına neden olur. Ayrıca mera ve otlakların aşırı otlatılması, otlakların dengesini bozar.

c)    İklimin Etkisi
Ülkemizde özellikle iç bölgelerde meydana gelen sağanak yağmurlar ve bunların sonucunda oluşan seller, bitki örtüsünün zayıf olduğu alanlarda toprakların süpürülmesine neden olmaktadır. Dere yataklarının ıslah edilmemesi ve sel taşkınları toprak erozyonunu artırıcı etkenlerdendir.

d)    Toprağın ve Ana Kayanın Etkisi
Anakayanın fiziksel ve kimyasal özellikleri aşınma üzerinde etkilidir. Bitki örtüsünden yoksun kumlu, killi araziler yüzey suları tarafından kolayca aşındırılarak şekillendirilir.

e)    Arazinin Yanlış Kullanımı
Ormanların tahrip edilerek tarım alanlarına dönüştürülmesi, bozkır, çayır, ormanlık alanlardaki otlakların hayvanlara otlatılması, anız örtüsünün yakılması ve arazinin eğim yönünde işlenmesi gibi faktörler arazinin doğal dengesini bozmaktadır. Bu tür olaylar erozyonu artırmaktadır.

Rüzgarlar yağışın fazla olduÄŸu DoÄŸu Karadeniz’in kıyı kesimleri hariç bir çok bölgede erozyona neden olur. Bu yerlerin başında Konya-Karapınar çevresi gibi hem bitki örtüsünün zayıf, hem de kuraklığın belirgin olduÄŸu yöreler gelir.

Türkiye’de Erozyonun Ortaya Çıkardığı BaÅŸlıca Sorunlar
•    Toprağın üstteki verimli kısmının sel sularıyla süpürülüp gitmesiyle tarımsal verim azalmaktadır.
•    Erozyon sonucu, toprakların bir kısmı denizlere, göllere ve barajlara taşınmaktadır. Bunun sonucunda da barajlar kısa sürede toprakla dolmaktadır.
•    Erozyonla toprakların taşındığı yerlerde verimsiz olan taşlık ve kayalık araziler ortaya çıkmaktadır.
•    Erozyonun günümüzdeki hızıyla devam etmesi halinde yakın gelecekte ülkemiz çölleşme sorunuyla karşı karşıya kalacaktır.

Toprak Erozyonundan Korunma Yolları
•    Bitki örtüsü korunmalı, çıplak araziler ağaçlandırılmalıdır.
•    Tarla açma gibi nedenlerle ormanlar tahrip edilmemelidir.
•    Nadas alanları azaltılmalı, nöbetleşe ekim yaygınlaştırmalıdır.
•    Meraların ve otlakların aşırı otlatılması önlenmelidir.
•    Barajların ve göllerin su toplama alanları ağaçlandırılmalıdır.
•    Mera hayvancılığı yerine ahır hayvancılığı geliştirilmelidir.
•    Araziler eğim doğrultusunda değil, eğime dik olarak sürülmelidir.
•    Rüzgarların etkili olduğu alanlara rüzgarın hızını kesecek engeller yapılmalıdır.
•    Eğimli araziler aşırı işlenmemelidir.
•    Eğimli araziler taraçalandırılmalıdır.
•    Ürünler hasat edildikten sonra anız örtüsü yakılmamalıdır.
•    Akarsu yatakları ıslah edilmelidir.
•    Erozyonla mücadele ile ilgili olarak halk eğitilmelidir.

23 comments

 

• Get Livefyre
• FAQ

Sign in

+ Follow

Post comment

 

Link

Newest | Oldest

KskleeEthemUtku 5pts

İşte ödev

omerFarukSakarya 5pts

erezyonlar hemen mı olur yoksa   olması   zaman alaan afetlermıdır ? 

omerFarukSakarya 5pts

yarın  yazılım vardı iyi oldu 

Yay_06_1997 5pts

yazan kişinin ellerine sağlık allah razı olsun gerçekten kısa öz ve çok iyş açıklamalı bir bilgiymiş proje ödevime çok yardımcı oldu site adminine teşekkürler :))

Kankalar Bayrak 5pts

çok güzel bu bilgilerden çok yararlandım

Pelin_3485 5pts

kısa olsa bile yarışmada 1. oldum teşekkürler bilgiustam öğretmenimiz yarışma yapmıştıı çooook saol emeğinize sağlık  =)

Su Garaboy 5pts

bence çok güzeldi çok yardımcı oldu teşekürler harika bir site

Gaye_5449@hotmail.com 5pts

bence  çok gerekli   bir site herkese tavsiye ederim.  

Osman eren altun 5pts

çok beğendim :D türkçe ödevimdi.özet olasına çok sevindim ve 100 puan aldım teşekkürler

tuğçe naz 5pts

teşekkür ederim ödev vardı da sosyal ödevi onu yapttım çok mutluyum sosyalden + aldım

Meralgurel 5pts

teşekkürler ediyorum dönem ödevimizi burdan yaptık çok ta aydınlatıcıydı emeğinize sağlık

asuman 5pts

ben bilemiyorum yani daha iyi olabilirdi gereksiz şeyler vardı doğrusu bn fazla beğenmedim yani şimdi ne yalan sölim

feyyaz 5pts

teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz

gözde 5pts

çok güzel anlatmış teşekkür ederim çok işime yaradı

bilal 5pts

çok yararlı bir site bu siteyi kurana teşekkürler

samet 5pts

bence çok güzel anlatımlı araştırma çok ama çok yardımcı oldu.Çok güzel bir site

selin 5pts

bence çok güzel anlatımlı araştırmama çok ama çok yardımcı oldu. Çok güzel bir site

elif 5pts

araştırma ödevime çok yardımcı oldu çok teşekkür ederim

gizem 5pts

bnm performansa çk yardımcı oldu çk güzel bir site arkadaşlarıma tavsiye edicem bu siteyi güle güle bilgiustam

gizem 5pts

benim performans ödevimede çok yardımcı oldu çk güzel bir siteymiş. Hemde ayrıntılı ayrıntılı sölüyo ne olduğunu:)

*3 blom_11 5pts

bence de iyi proje ödevim hakkın da bana çok iyi yardımcı oldu.:)!...

dilek 5pts

bence güzel performans ödevime yardumcı oldu

sinem prenses 5pts

bence güzelmiş hatta kısa bile ödevime yardımcı oldu teşekkürler