Habitat Nedir?

4204_habitat

Üzerinde yaşamakta olduğumuz dünya üzerinde, on binlerce çeşit canlı organizma yaşamını sürdürmektedir. Bu canlı organizmalardan bazıları, yeryüzünün sadece belirli bir noktasına dağılıp yaşamını sürdürdüğü gibi, bazı organizma türleri ise yeryüzünün birçok farklı noktasına dağılarak yaşamlarını devam ettirmektedir.

Habitat kavramı ise; yeryüzünün değişik noktalarında yaşayan organizmaların yaşam alanını ifade etmektedir. Canlı organizmaların, yaşamakta ve gelişimini sürdürmekte olduğu, sınırları çizilebilen belirli bir yaşam bölgesine “habitat” adı verilmektedir. Habitat kavramı, içerisinde oldukça değişik canlı grupları tanımlanabilmektedir. Öyle ki, bazen tek bir canlı türünü içerisine alan ve alan olarak küçük bölgeye habitat adı verilirken, bazen de birden fazla canlı türü içerisine alan ve oldukça büyük bir alana yayılan bölgelere habitat adı verilebilmektedir. Bazı canlı türleri, yeryüzünün sadece belirli bir bölgesinde yaşamlarını sürdürmekte ve bu bölgede canlı türü olarak sadece kendileri yaşamaktadır. Bu tür canlıların yaşadığı bölge özel habitat olarak tanımlanmaktadır. Fiziksel şartlara göre şekillenen özel yaşam alanlarının dışında, bazı habitatlar ise birden fazla canlı türünü içerisine alır ve bu türdeki habitatlara ortak habitat ismi verilmektedir.

4204_habitat3Habitat kelimesi, köken bakımından Latinceden gelir ve kelimenin bu dildeki anlamı ‘’canlıların doğal yaşam alanı’’dır. Habitatlar, canlıların türlerine, yapılarına ve yaşam koşullarına göre farklılıklar gösterebilmektedir. Bu noktada daha çok hava, su ve toprak organizmalar için yaşam alanı yani habitatlar olmaktadır. Habitat kavramını örneklerle açıklamak gerekirse, balıklar suda doğar yaşamını devam ettirir ve de ölürler. Burada balıkların habitatları tatlı sular, okyanuslar ve de denizler’dir. Bazı balık türlerinin ise yaşam alanı yani habitatları daha dardır. Bu türlerden köpek balıklarının habitatları okyanuslar’dır. İnsanların bazı organlarında yaşayan ve sindirim ve de boşaltım sistemi gibi bazı yaşamsal faaliyetlerin oluşmasına katkıda bulunan mikroorganizmaların habitatları ise, görevini yürütmekte olduğu organdır. Yani, habitatlar sadece hava, su ve toprak alanları olmamaktadır.

4204_habitat4Dünya üzerinde on binlerce farklı canlı türü yaşamını devam ettirmektedir. Yaşamını sürdüren canlı türlerinin sayısı ise, hala tam olarak belirlenebilmiş değildir. Bunun nedeni ise, ekosistem içerisinde canlıların bir döngü içerisinde bulunması, bazılarının boylarının mikro boyutlarda yer alması ve de dünyanın her noktasının canlı çeşitliliği bakımından tam olarak keşfedilememiş olmasıdır. Her canlı türünün ve grubunun bağlı bulunduğu bir habitat kesinlikle vardır. Bu habitat alanındaki canlılar, bölgedeki iklim özelliklerine ve özellikle de sıcaklık, su ve de rüzgar gibi etkenlere bağlı olarak kendilerini yaşama alıştırmaktadırlar. Bağlı bulunan habitatın gerek iklimsel gerek de yeryüzü özelliklerine uyum sağlamış olan canlılar, habitat içerisinde yaşamlarını sürdürmektedirler. Bazı durumlarda ise, canlıların yaşam alanı mevsimlere göre değişiklik gösterebilmektedir. Özellikle kurak aylarda bazı havyaların sulara doğru göç etmesi ve göç edilen bölgede birkaç ay yaşamın sürdürülmesi, canlı habitatının kısa süreli olarak değişmesine neden olabilmektedir.

Canlıların yaşamış olduğu alanları belirtmek için özellikle Coğrafya biliminde kullanılmakta olan Habitat kelimesinin kullanılmaya başlanması, 1978 yılında gerçekleşmiştir. Bu yılda, Kanada’da Birleşmiş Milletler Habitat 1 toplantısı düzenlenmiş ve bu kelime dünyanın her tarafında kullanılmaya başlanmıştır.

Yazar: Erdoğan Gül