Pol Pot (Saloth Sar) Kimdir?

polPol Pot; 19.05.1928 yılında Kamboçya ‘nın başkenti Phnom Pehn ‘den 120 km uzaklıkta “Kompong Thom” adlı küçük bir köyde, çiftçi bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Asıl adı Saloth Sar ‘dır.

Önce budist bir manastıra giden Saloth, daha sonra teknik üniversitede eğitim hayatını sürdürdü. Aldığı bursla Pariste okumakta olan Saloth, burada komünist düşüncelerle tanıştı. Khieu Ponnary ile 1953 ‘de evlendi. Bu evlilik sayesinde gizli toplantılara katılma şansı elde etti. Çünkü eşinin kız kardeşi ve onun sevgilisi Ieng Sary, komünist toplantılarda öncülük eden kişilerdi. Birlikte katıldıkları Marksist toplantılarda artık “Pol Pot” adını kullanmaya başladı. Pol Pot çekingen bir çocukluk geçirmişti; ama bu toplantılar sayesinde Mao Zedung hayranı tutkulu bir devrimciye dönüşmüştü. En büyük düşü ülkesi Kamboçya ‘yı komünist bir ülke haline getirmekti.

pol3Komünist düşüncelere ve toplantılara fazla dalan Pol Pot, eğitim hayatını tamamlayamadı. Bunun üzerine ülkesine 1952 yılında geri dönen Pol Pot, 1960 ‘da yasa dışı Komünist partisinin kurulmasında büyük rol oynadı. O dönemde iktidarda Prens Sihanouk vardı ve halk onun yönetiminden memnundu. Pol Pot beklediği ilgiyi göremeyince hedeflerine ulaşmak için toplumun marjinal gruplarıyla çalışmalar içine girdi. Kamboçya ‘nın ücra köşelerinde verimsiz, topraklarında gerilla teşkilatlanması kurabilmek adına örgütlenmelerde rol oynadı. Mao öğretisi konusunda ilk başta çok başarılı olamasa da geçen zamanla doğru noktalara temas eden Pol Pot, yoksul ve hiçbir hakka sahip olmayan köylüler üzerinde etki sahibi olmaya başlamıştı. Kendinden önceki parti başkanına suikast düzenleterek partinin başına geçen Pol Pot (1963) daha iktidara gelmeden bile ne kadar kanlı bir iktidar sahibi olacağının sinyallerini vermekteydi. Partinin başına geçtiğinde yaptığı ilk işlerden biri Mao Zedung ‘un saygısını ve dostluğunu kazanmaya çalışmak oldu.

pol2İktidar hırsıyla gözleri kör olmuş Pol Pot, Prensin ve yanında ki iktidarın yaptığı yolsuzlukların gündeme gelmesinden yararlanmaya çalıştı. Yolsuzlukları gün yüzüne çıkan prens ve hükümetin halkın gözünde değeri giderek düşmekte ve halk yoksullukla karşı karşıya kalmaktaydı. Bütün bunların yanısıra, Prens Sihanouk ‘un izniyle Vietcong ‘un Vietnam savaşına cephane taşıması ABD tarafından hoş karşılanmadı. ABD Kamboçya ‘yı bombalayarak, Prens Sihanouk ‘u iktidardan alarak yerine General Lon Nol ‘ü getirdi. Lon Nol ‘ün iktidara gelmesi, ABD ‘nin ülkeyi bombalamış olması gibi sebeplerden halk tedirgindi. Bu karışıklığı iyi kullanan Pol Pot popüleritesini arttırdı. Prens Sihanouk ise Çin ‘e kaçtı. Pol Pot bunu da lehine çevirmek için, Sihanouk ile bir anlaşma yaptı. Amacı prensin destekçilerini de saflarına çekmekti.

Pol Pot ‘un silahlı mücadelesi, 1975 yılına kadar devam etti. O yılın nisan ayında Pol Pot yönetimindeki Kızıl Khmer ordusu Phnom Phen ‘i kontrol altına aldı. Halk artık iç savaşın bitmesinden dolayı huzur bulacağını düşünürken, işler hiç öyle görünmüyordu. Pol Pot iktidarı eline alır almaz Komünizmin kendi uyarlaması olan bir sistem getirdi. Adeta ”Taş Devri Komünizmini” andıran bu sistemi ülkesine entegre etmeye çalıştı. Bu sistemden biraz bahsedecek olursak: Kentlerde yaşamak, ticaret yapmak, parayı kullanmak yasaklandı. Daha önce iktidarda bulunmuş kim varsa yakınlarıyla beraber öldürüldü. Entellektüeller eğitim görerek tarımsal alanlarda çalışmaya mecbur bırakıldı. Bu sisteme karşı gelenler türlü işkencelerden geçirilerek öldürüldü. Pol Pot ‘un hayatını değiştiren kişilerden olan Ieng Sary (baldızının sevgilisi) Pol Pot rejiminin dış işleri bakanı oldu.

pol4Diktatör kavramının tam manasıyla hakkını veren Pol Pot ‘a ilk ciddi tepki, 1979 yılında Vietnam ‘dan geldi. Yaklaşık bir buçuk milyon ( Kamboçya kaynaklarına göre üç milyon) insanın hayatına mal olan bu terör yönetimine son vermek için Vietnam Kamboçya ‘ya girdi ve kısa sürede Pol Pot rejimine son verdiler. Pol Pot bu yenilginin ardından Kamboçya – Tayland arasında ki ormanlık alanlara kaçarak saklandı. Halk Vietnam ‘a şükürlerini sunarken Çin, Kızıl Khmer ‘ i hala desteklemekteydi. Birleşmiş Milletler Toplantısında Vietnam bu yaptığından dolayı kınandı, yetmezmiş gibi 1980 yılında Pol Pot ülkesinin yasal temsilcisi olarak tanındı. Bundan sonra ki hayatı rivayet ve söylentilere dayanmakta olan Pol Pot ile ilgili net bir bilgi bulunmasa da 1980 yılında tedavi gördüğüne, kanser olduğuna, ilk karısının ölümünden ötürü ikinci evliliğini yaptığına ve bu evlilikten iki çocuğu olduğuna yönelik söylentiler duyulmaktadır. Bütün bunlar rivayet olsa da hakkında kesin sayılabilecek bir kaç bilgi bulunmakta. Mesela, 1980 yılından ölümüne kadar ormanlık alanlarda gerilla faaliyetlerine devam etti.

Ölümü hakkında ise Kızıl Kmerler, Pol Pot’un 15 Nisan 1998’de kalp krizi sonucu öldüğünü açıklamışlardı. Hayatının son dönemi kesin bilgilere dayanmasa da, ölmeden önce verdiği röportaj aslında işlediği suçların ne kadar gerçek olduğunun kanıtıydı. İnsanların ölümüne sebep olduğu, bundan pişmanlık duyup duymadığı yönünde bir soruya:
– ”Bütün bunları tek başıma yapmadım” cevabını verdi.

Kaynakça:
http://www.dunyabulteni.net/tarih-dosyasi/256030/kambocyanin-kanli-tarihi-pol-pot-rejimi,
http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?kim=polpot,
http://asianhistory.about.com/od/cambodia/p/Pol-Pot-Biography.htm

Yazar: Taner Gülmüş