Avrupa ve Asya kökenli olan Kırlangıç otu, antik çağlara kadar geçmişiyle bilinen alternatif tıpın vazgeçilmez bitkilerindendir. Doğada kendiliğinden yetişen birçok bitki şifa kaynağı olarak görülse de bazıları bilinçsiz kullanıldığında ciddi riskler taşıyabilir. Kırlangıç otu da bu bitkilerden biridir. Gelincikgiller familyasında olan kırlangıç otu, sarı çiçekli olup 30-90 santimetre aralığındadır. Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’da yetişen bitki Türkiye’de de sıklıkla görülür. Tıbbi açıdan kullanımı içeriğindeki aktif bileşenlerden özellikle alkaloitlerden oluşur. Ağrı kesici, spazm çözücü ve antimikrobiyal oluşumlar bitkide bulunur. Mide spazm rahatsızlıkları, safra kesesi sorunları ve siğil tedavisinde başlıca kullanılır. Kırlangıç otunun gövdesinde bulunan ve kırıldığında sarı sıvı akan turuncu lateks siğil tedavisinin başlıca düşmanıdır. Ciltte tahrişe sebep olabileceğinden dolayı doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Yüksek dozda kırlangıç otu kullanıldığında, karaciğer zarar gördüğünden dolayı hamileler, çocuklar, emzirenlerin kullanmaması önerilmektedir. Günümüzde kırlangıç otu üzerine bilim insanları tarafından çalışmalar sürmektedir. Kırlangıç otu nemli ve gölge bölgelerde, orman ve yol kenarlarında genellikle serin ortamlarda yetişir.
Kırlangıç Otunun Kullanım Alanları
Kırlangıç otunda bulunan alkaloidler, organik asitler ve flavonoidlerden dolayı antiseptik, spazm çözücü, antiviral özellikler fayda sağlar. Kırlangıç otunun başlıca kullanım yerleri şu şekildedir:
. Bitkinin gövdesinde bulunan sıvı süt cilde uygulanarak siğil kurutmasında yardımcı olur.
. Sedef, egzama gibi cilt rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılır. Kaşıntı ve iltihabı azaltır.
. Safra salgısı arttırılarak, sindirime katkı sağlanır.
. Spazm çözücü etkisi bulunduğundan midedeki hazımsızlığı kolaylaştırır ve mide kramplarını hafifletir.
. Merhem olarak sürülürse romatizmaya karşı güçlü bir savunucudur. Kireçlenmeyi de azaltır.
. Bağışıklığı desteklemesiyle ciltteki uçuk, virüs sebepli cilt sorunlarının önüne geçer.
Kırlangıç otunda toksik maddeler yer almaktadır. Bu sebeple içten kullanılacak tedavi durumlarında doktor onayı alınmadan kullanılmamalıdır.
Kırlangıç Otu Nasıl Kullanılmalıdır?
Kırlangıç otunun tedavisi çok yönlü olduğundan merhem, çay, tentür ve harici kullanımla uygulanır. Genel olarak başlıca kullanımları şu şekildedir:
Kırlangıç Otunu Çay Olarak Kullanmak: Kırlangıç otunun yaprakları ve kurutulmuş dallarından 1 tatlı kaşığı alınarak 1 su bardağı sıcak su da demleme yöntemiyle 10 dakika bekletilir. Günde 1 fincan içildiğinde sindirim sistemini düzenler ve safra problemlerini engeller.
Kırlangıç Otunu Tentür Şeklinde Kullanmak: Tentür şeklinde kullanılan kırlangıç otu genellikle eczane ve bitkisel ürün mağazalarında satılır. Suyun içerisine damla damla eklenerek kullanım miktarı bilir kişiler tarafından belirlenmelidir.
Kırlangıç Otunu Ciltte Kullanmak: Otun gövdesinden çıkan sarı sıvı cilt üzerinde problemli bölgeye uygulanır. Fazla kullanımında ciltte tahriş oluşabilir.
Kırlangıç Otunu Merhem Olarak Kullanmak: Mantar, egzama, cilt sorunlarında yüzeye sürülerek tedavi edilebilir.
Kırlangıç Otuyla Buhar Banyosu: Kaynar suya atılan kırlangıç otu, solunum rahatsızlıklarına iyi gelir ve cildi temizleyerek arındırır.
Kırlangıç Otunun Zararları ve Yan Etkileri
Kırlangıç otu geleneksel tıpta kullanılsa da yüksek miktarda ve bilinçsizce kullanıldığında sağlık sorunlarını beraberinde getirir. Karaciğer rahatsızlıkları, mide bulantısı ve ishal, baş dönmesi, halsizlik, ciltte alerjik etkenler başlıca yan etkilerindendir. Kırlangıç otunun zararları genellikle şu şekildedir:
. Uzun sürede ve sık olarak kullanılırsa karaciğerde toksitleri arttırarak zarar verir.
. Mide ve bağırsak rahatsızlıkları oluşarak kusma, karın ağrısı ortaya çıkar.
. Deri döküntüsü, çokça kaşınma, tahriş meydana gelir.
. Sinir sistemini merkezden etkileyerek baş dönmesi oluşur.
. Karaciğer ilaçlarıyla birlikte kullanılırsa ilaç etkileşime girer ve yan etkileri artar.
. Doğadaki benzer bitkilerle karıştırılırsa istenmeyen sonuçlar alınır.
Kırlangıç Otunu Kimler Kullanmamalıdır?
Kırlangıç otunun içeriğinde güçlü bileşenler yer aldığından dolayı emzirenler, hamileler ve çocuklar tarafından kullanılması önerilmez. Ayrıca karaciğer hastalarının doktor kontrolünde kullanması ve bitkiye karşı alerjisi olanların da kullanmaması gereklidir.
Kırlangıç Otunun Kullanım Miktarı Ne Kadardır?
Kırlangıç otu çay olarak kullanılacaksa günde 1 fincan, tentür olarak kullanılacaksa 1-2 damladır. Cilt üzerindeyse bölgeyi kaplayacak şekildedir.
Kırlangıç Otunun Göz Tedavisinde Kullanımı
Halk arasında kırlangıç otu gözde oluşan arpacık ve yüzeysel sorunlarda tedavi için kullanılır. Gözle direk temastan kaçınılarak pamuk yardımıyla sürülmelidir.
Kaynakça:
www.acibadem.com.tr
Yazar: İrem KÖSE