Evlilik birliğinin sona erdirilmesi amacıyla açılan boşanma davalarında en çok merak edilen konulardan biri, davanın ne kadar süreceğidir. Ancak boşanma davalarının sonuçlanma süresi; davanın türüne, tarafların anlaşma durumuna, çocuk bulunup bulunmamasına, mal paylaşımı taleplerine ve mahkemelerin iş yüküne göre değişiklik göstermektedir.
Bu yazımızda boşanma davalarının ortalama ne kadar sürdüğünü, süreci etkileyen faktörleri ve davanın hızlı sonuçlanması için dikkat edilmesi gereken hususları ele alacağız.
Boşanma Davası Nedir?
Boşanma davası, eşlerden birinin veya her iki eşin evlilik birliğinin sona erdirilmesi amacıyla Aile Mahkemesinde açtığı davadır. Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri ve boşanmanın hukuki sonuçları ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Boşanma davaları genel olarak ikiye ayrılır:
- Anlaşmalı boşanma davası
- Çekişmeli boşanma davası
Davanın süresi üzerinde en belirleyici unsur da bu ayrımdır.
Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda ortak iradeye sahip olmaları halinde mümkündür.
Anlaşmalı boşanma için;
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Tarafların birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
- Hakimin tarafları bizzat dinlemesi,
- Taraflar arasında hazırlanmış bir anlaşmalı boşanma protokolünün bulunması gerekir.
Bu şartların sağlanması halinde dava çoğu zaman tek celsede sonuçlanabilmektedir.
Mahkemenin yoğunluğuna göre anlaşmalı boşanma davaları ortalama olarak:
1 ila 3 ay arasında sonuçlanmaktadır.
Bazı mahkemelerde ilk duruşma günü daha erken verilebildiğinden süreç birkaç hafta içerisinde tamamlanabilmektedir.
Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Tarafların boşanma, velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı konularında anlaşamamaları halinde çekişmeli boşanma davası açılır.
Çekişmeli boşanma davalarında;
- Tanıkların dinlenmesi,
- Delillerin toplanması,
- Sosyal inceleme raporlarının hazırlanması,
- Bilirkişi incelemeleri,
- Ara kararların yerine getirilmesi
gibi işlemler nedeniyle süreç daha uzun sürmektedir.
Türkiye genelinde çekişmeli boşanma davalarının ortalama süresi:
1 ila 3 yıl arasında değişebilmektedir.
Özellikle büyük şehirlerde ve yoğun mahkemelerde bu süre daha da uzayabilmektedir.
Boşanma Davasının Süresini Etkileyen Faktörler
- Davanın Anlaşmalı veya Çekişmeli Olması
Anlaşmalı boşanma davaları çok daha kısa sürede sonuçlanırken, çekişmeli davalarda taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü zaman almaktadır.
- Mahkemenin İş Yükü
Bazı şehirlerde aile mahkemelerinin dosya yoğunluğu oldukça fazladır. Bu durum duruşmalar arasındaki sürenin uzamasına neden olabilir.
- Tanık ve Delil Sayısı
Çok sayıda tanığın bulunması veya çeşitli delillerin farklı kurumlardan istenmesi yargılamanın uzamasına yol açabilir.
- Velayet ve Çocukla İlgili Uyuşmazlıklar
Velayet konusunda anlaşmazlık bulunması halinde sosyal inceleme raporları ve uzman değerlendirmeleri gerekebilir.
- İstinaf ve Temyiz Süreci
İlk derece mahkemesinin kararına karşı kanun yoluna başvurulması halinde dava süresi önemli ölçüde uzayabilir.
İstinaf Süreci Boşanma Davasını Ne Kadar Uzatır?
Aile Mahkemesi kararına karşı belirli şartlar altında Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir.
İstinaf incelemesi;
- Dosyanın yoğunluğuna,
- Uyuşmazlığın niteliğine,
- Bölge Adliye Mahkemesinin iş yüküne
göre değişmekle birlikte genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında sürebilmektedir.
Bazı durumlarda kararın temyize götürülmesi de mümkün olabilir.
Boşanma Davasının Daha Hızlı Sonuçlanması İçin Ne Yapılabilir?
Boşanma sürecinin gereksiz şekilde uzamaması için;
- Dilekçelerin eksiksiz hazırlanması,
- Delillerin zamanında sunulması,
- Tanık bilgilerinin doğru verilmesi,
- Tarafların mümkün olan konularda uzlaşması,
- Sürecin uzman bir avukat tarafından takip edilmesi
önem taşımaktadır.
Özellikle nafaka, velayet ve tazminat konularında uzlaşma sağlanması, dava süresini önemli ölçüde kısaltabilir.
Sonuç
Boşanma davalarının ne kadar süreceği, davanın özelliklerine göre değişmektedir. Anlaşmalı boşanma davaları çoğu zaman birkaç ay içerisinde sonuçlanırken, çekişmeli boşanma davaları bir yıldan fazla sürebilmektedir. Ayrıca istinaf ve temyiz süreçleri de toplam yargılama süresini uzatabilmektedir.
Bu nedenle boşanma sürecine ilişkin hukuki hakların doğru değerlendirilmesi ve sürecin dikkatli yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.
Kaynakça:
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun.
Adalet Bakanlığı Yargı İstatistikleri.
Bölge Adliye Mahkemeleri aile hukuku içtihatları.
Yazar: Mesut KESKİNKILINÇ