Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Aktinik Keratoz Önleme ve Tedavi Yöntemleri

0 38

Aktinik keratozun nedeninden kaçınmak, cilt durumunun önlenmesinde anahtarıdır. Durumun birincil nedeni güneş ışığından gelen ultraviyole (UV) radyasyondur ve bu nedenle güneşten korunma, cilt durumunun önlenmesinde çok önemlidir. Bu cilt hastalığını önlemenin en etkili yolu, güneş ışığına maruz kaldığında yeterli cilt koruma yöntemlerini uygulamaktır. Uygulanan teknikler, cildi güneş ışığında UV ışınlarından korumaya ve önlemeye yardımcı olabilir. Aktinik keratozu önlemeye yardımcı teknikler aşağıdaki gibidir:
• Güneş ışığına uzun süre maruz kalmaktan kaçınmak
• Uygun koruyucu kıyafet giymek
• Cildin açıkta kalan bölgelerinde güneş kremi kullanmak
Genel olarak, güneş ışığı ve UV radyasyonunun en güçlü olduğu ve cilt hücrelerine zarar verme olasılığı en yüksek olduğu saat 10: 00-14: 00 arasında gölgeli alanlarda durmak en iyisidir.

Uygun Giyinmek

Cildi güneşten korumak için uygun kıyafetlerin giyilmesi, özellikle dış ortamda çalışan kişiler için önemlidir. Bu bireyler güneşte ortalamadan çok daha fazla zaman harcarlar ve kümülatif maruziyet bu hastalığa neden olur. Giyim önerileri arasında uzun kollu bir gömlek, geniş kenarlı bir şapka ve güneş gözlüğü yer alır. Güneş gözlükleri aktinik keratozu önlemeye yardımcı olmasa da, gözleri güneş ışığına maruz kalmaktan korumak için önemlidir.

Aktinik Keratoz Önleme ve Tedavi YöntemleriGüneş Koruyucu Uygulamak

Güneş kremi, cildi güneş ışığında UV radyasyonundan korumak için çok faydalıdır ve en iyi sonuçlar için güneş koruyucusunun kullanılması gereken şekilde birkaç önemli faktör vardır ve bu faktörler aşağıdaki gibidir:
• Hem UVB hem de UVA tarzı radyasyonundan koruyacak yüksek koruma faktörlü güneş kreminin kullanılması
• Normal durumda cilde maruz kalan bölgelerde güneş koruma faktörü (SPF) +15 veya daha yüksek kullanmak,
• Uzun süreli açık hava etkinlikleri için SPF30 + veya üstü kullanmak,
• Güneşe çıkmadan en az yarım saat önce güneş kremi sürmek,
• Kişi çok fazla yüzüyor veya terliyorsa, güneş kremini iki saatte bir veya daha sık uygulamak,
Aktinik keratoz en sık yaşlılarda ortaya çıksa da, hassas cilde sahip küçük çocuklar için güneşten korunma çok önemlidir. Bunun nedeni, ciltlerinin daha kolay hasar görebilmesi ve güneşe maruz kalmanın sonunda aktinik keratozun ortaya çıkmasına neden olabilmesidir. Güneş ışığına benzer şekilde, bronzlaşma yatakları için kullanılan radyasyon genellikle UV ışınları içerir ve cilde çok zararlı olabilir. Aktinik keratozun önlenmesine yardımcı olmak için bronzlaşma salonlarından kaçınılmalıdır.

Diğer Nedenler

Güneş ışığından gelen UV radyasyonuna ek olarak, aktinik keratozun çeşitli başka potansiyel nedenleri vardır. Durumu önlemek için, bu nedenlerden de kaçınılmalı veya yalnızca kesinlikle gerekli olduğunda kullanılmalıdır. Bu nedenler aşağıdaki gibidir:
• X ışınları
• Kemoterapi ve immünosupresanlar gibi ilaçlar
• Polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) gibi endüstriyel kimyasallar
Düzenli Kontroller
Hastaların, aktinik keratozun erken belirtilerini fark edebilmeleri için derilerindeki değişiklikleri takip etmeleri önemlidir. Bunu yaparken, skuamöz hücreli karsinom (SCC) gibi daha ciddi durumlara ilerlemeyi önleyebilirler. Ek olarak, aktinik keratoz belirtileri gösterme olasılığı en yüksek olan 40 yaş üstü yetişkinler için profesyonel cilt muayenesini içeren yıllık bir kontrol önerilir. Bu, özellikle güneş ışığına maruz kalan alanlara odaklanarak tüm cildin genel bir incelemesini içerir.

Aktinik Keratoz Tedavi Seçenekleri

Aktinik keratozun tedavisi, spesifik duruma ve semptomların şiddetine bağlı olarak değişir. Olası tedavi seçenekleri arasında topikal kremler, jeller, kriyoterapi, küretaj ve eksizyon bulunur. Aktinik keratozun karakteristik yamalarını tedavi etmek veya çıkarmak her zaman gerekli değildir. Hastalar için rahatsız edici semptomlara neden olmuyorlarsa, en iyi önleme yolu, daha fazla değişiklik olup olmadığını değerlendirmek için dikkatli bir bekleme tekniği uygulamak olabilir. Bu durumda, hastalara etkilenen bölgede yamaların hızlı büyümesi, kanama, ağrı veya ülser oluşumu gibi herhangi bir değişiklik fark edildiğinde daha fazla tıbbi tedavi almalılardır.

Topikal Tedaviler

Topikal kremler ve jeller, hücrelerin nekrozuna neden olarak anormal deri yamalarını çıkardıkları için aktinik keratozu tedavi etmek için kullanılır. Birkaç hafta boyunca günlük olarak yapılması gereken, cildin etkilenen bölgelerine kolayca uygulanmasıdır. Kesin dozaj ve uygulama, kullanılan formülasyona bağlıdır ve kullanılabilecek birkaç ürün vardır. Bu ürünler aşağıdaki gibidir:
• Kremler: 5-florourasil krem veya imikimod krem
• Jeller: diklofenak jel veya ingenol mebutat jel
Jel kremi uygulamasından önce ve sonra elleri iyice yıkamak önemlidir. Kremin veya jelin bölgedeki normal cilt hücreleri üzerindeki etkisine bağlı olarak deride yanma veya su toplaması gibi yan etkiler oluşabilir.

Kaldırma Teknikleri

Aktinik Keratoz Önleme ve Tedavi YöntemleriÇoğu durumda, aktinik keratozun giderilmesi önerilmektedir ve bu en yaygın olarak skuamöz hücreli karsinoma dönüşebileceği endişelerinden kaynaklanır, ancak bazen kozmetik amaçlarla da yapılabilir. Sıvı nitrojen ile cilt lekelerinin dondurulmasını içeren kriyoterapi, hasarlı cilt hücrelerinin kabarmasına ve dökülmesine neden olarak çalışır. Küretaj, anormal deri yamalarının bir küret ile kazınarak çıkarılmasıdır ve hücreler kazınırken hissi azaltmak için genellikle lokal anestezi ile yapılır. Bu yöntem, daha kalın yamalar veya erken evre kanserler için idealdir. Koter, genellikle küretaj sonrası uygulanan, hücrelerin çıkarılmasından sonra kanamayı durdurmak için ısı kullanılan, genellikle arkasında küçük bir iz bırakan bir tekniktir.
Eksizyon, genellikle kanserli olabileceğine dair bir şüphe olduğunda, cilt yamasını kesmek için kullanılan bir tekniktir. Bu, lokal anestezi altında bir neşter ile yapılır ve daha sonra yara dikişlerle kapatılır. Hem küretaj hem de eksizyonla, genellikle kanserli tanıyı doğrulamak ve daha ileri tedavi önerilerini yönlendirmek için çıkarılan ve mikroskop altında incelenen kısımdan bir deri örneği alınır. Aktinik keratoz tedavisinde bazen kullanılabilen birkaç başka tedavi türü de vardır. Ve fotodinamik terapi (PDT), hücrelerin nekrozuna yol açan alana uygulanan ışığa duyarlı bir kremi etkinleştirmek için bir ışık kaynağı kullanır. Ek olarak, cilt yamalarını bir lazer ışınıyla çıkarmak için lazerle yüzey yenileme kullanılabilir.

Tedavi Sonrası

Aktinik keratoz tedavisinin ardından, durumu kötüleştirebileceği ve yeni yamaların oluşumuna neden olabileceği için, hastaların cildini gelecekte UV radyasyonuna maruz kalmaktan korumaları çok önemlidir. Hastaların UV radyasyonunun en güçlü olduğu saat 10.00 ile 14.00 arasında dışarıda kalmaktan kaçınmaları önerilir. Güneşte kalmak gerekliyse, uzun kollu gömlek ve geniş kenarlı şapka gibi uygun koruyucu giysiler giymelidirler. Güneş kremi uygulaması bulutlu günlerde bile önemlidir. Son olarak, hastalar ciltlerinde herhangi bir değişiklik olup olmadığını kontrol etmeli ve sıra dışı bir şey fark ederlerse tıbbi yardım almalıdır.
Aktinik Keratoz Önleme ve Tedavi YöntemleriÖzet olarak solar keratoz olarak da bilinen aktinik keratoz, kronik güneş ışığına maruz kalmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan kuru ve pullu bir cilt lekesidir. Bu duruma sahip çoğu kişi, önemli semptomlar göstermez ancak durum, ciddi vakalarda tedavi olmaksızın bir tür cilt kanseri, skuamöz hücreli karsinoma ilerleyebilir. Aktinik keratoz durumunda derideki lekelerin çapı birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişebilir ve genellikle pembe, kırmızı veya kahverengidir. Yamayı çevreleyen alan kalınlaşır ve bazı durumlarda yama deriden boynuz veya sivri uç şeklinde çıkar. Yeni yamaların ortaya çıkması gibi herhangi bir değişikliği değerlendirmek için hasta tarafından cildin kendi kendine kontrollerinin düzenli olarak yapılması da önemlidir. Ayrıca hastalar, herhangi bir önemli değişiklik fark ederlerse tıbbi yardım almalılardır.

Kaynakça:
nhs.uk/conditions/solar-keratosis/Pages/Introduction.aspx
aad.org/public/diseases/scaly-skin/actinic-keratosis
dermnetnz.org/topics/actinic-keratosis/
skincancer.org/skin-cancer-information/actinic-keratosis

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku