Bağırsak Gazı Nedir, Nedenleri ve Tedavisi Nelerdir?

Bağırsakta aşırı gaz oluşmasına meteorizm ya da flatus denmektedir. Her yaşta görülebilir.
Sindirim, ağızda başlar. Mideye ulaşan gıdalar 2-4 saat midede kaldıktan sonra ince bağırsağa ulaşır. İnce bağırsakta emilim gerçekleşir. Artık maddeler ve emilemeyen maddeler kalın bağırsağa iner. Kalın bağırsakta gıdaların suyu emilir. Kalan posa dışkı ile dışarı atılır. Gaz, sindirimin herhangi bir aşamasında az miktarda oluşabilir, normaldir. Kalın bağırsakta sindirilmemiş beyinler, yararlı bakteriler tarafından parçalanırken aşırı gaz oluşur. Rahatsızlık veren bağırsak gazı bu şekilde oluşur.
Bağırsak gazının içeriği oksijen, hidrojen, karbondioksit, nitrojen, hidrojen sülfür gibi maddelerden oluşur. Gaz kokusu da bu maddelerden ileri gelmektedir.
Günümüzde birçok insan gaz ve şişkinlikten şikayetçidir. Hızlı yemek yeme, sigara içme, sakız çiğneme hava yutulmasına sebep olur. Az su içilmesi, dengesiz beslenme, hazır gıda tüketimi, uzun süre açlık sonrası fazla yemek, stres ve sinirlilik gibi haller gaz oluşumuna katkıda bulunur.
Bağırsak iltihapları, İBS denilen hassas bağırsak hastalığı, laktoz içeren süt ürünleri gibi gıdalara karşı hassasiyet, safra kesesinin alınmasından sonra görülen sindirim enzimi yetersizliğinde, bağırsak damarları dolaşım bozulduğunda aşırı bağırsak gazı oluşur. Kullanılan her türlü antibiyotik bağırsaklardaki yararlı bakteri dengesini bozarak gaz oluşumuna katkıda bulunur. Bağırsak hastalığı olan çölyak hastalığında da aşırı gaz meydana gelir.

Bulgu, Belirti Ve Yakınmalar

Karında ağrı vardır. Ağrı karnın herhangi bir yerinde olabilir. Keskin, batıcı bir ağrı vardır. Ağrı yeri değişebilir. Ağrının şiddetine bağlı olarak bulantı eşlik eder. Şişkinlik çok rahatsız edicidir. Eğer kalp damarlarında bir tıkanıklık söz konusu ise şişkinlik nedeniyle kalp ağrılarını artırabilir. Kalp sorunu olmayan insanlarda gaz ve şişkinlik nedeniyle ayni, sol omza ve sırta vurabilir, bu da kalp ağrısı ile karışır. Aşırı şişkinlik nefes almada zorluğa neden olur. Geğirme ve yellenme şeklinde bolca gaz çıkışı olur.

Tıbbi Tedavi

Simetikon ve aktif kömür içeren ürünler gaz yakınmalarının azaltılmasında yarar sağlayabilir. Aktif kömür bağırsak gazının emilmesini sağlar, yemekten hemen önce ve hemen sonra kullanılması tavsiye edilmektedir.
Laktoz içeren süt ürünlerine hassasiyetten kaynaklanıyorsa, süt ve süt ürünleri diyetten çıkarılır. Safra kesesi ameliyatı sonrası gelişmişse pankreatin gibi sindirim enzimi içeren ilaçlara başlanır. Ağrı için parastemol gibi analjezikler verilir. Buğday, pirinç, mercimek, kuru fasülye gibi kabuklu baklagiller, fazla ekmek tüketimi sınırlandırılır. Gereksiz antibiyotik tüketimi önlenmelidir. Bol su içilmelidir.

Diyet Değişiklikleri

Karbonhidrat miktarı yüksek gıdalar sindirim esnasında gaz oluşumunu artırdığı için daha az tüketilmelidir. Bazı gıdalar da şişkinliğe neden olabilen maddeler içerebilir. Yapay tatlandırıcı içeren gıdalar, şeker içermeyen tatlılar, sakız ve gazlı içecekler gaz oluşumunu artırabilir.
Alkol ve karbonatlı-gazlı içecekler gazı artırabilir. Tüketilmemelidir.
Özellikle yaşa bağlı olarak, sütte bulunan laktozu parçalayan laktaz enzimi azalır. Yaşlılarda süt ürünleriyle daha fazla gaz oluşur. Gaz oluşumunu artıran bakliyat ve süt ürünlerinin azaltılması yarar sağlayabilir.
Sağlıklı ve dengeli beslenme için günde meyve ve sebze içeren en az beş porsiyon tüketilmelidir. Bu öğünlerde sindirimi kolay olan karbonhidrat içeren patates, pirinç, marul, muz, üzüm, portakal gibi turunçgiller, yoğurt gibi gıdalar seçilmelidir;
İnsanların belirli yiyeceklere farklı tepki verebilmesi nedeni ile yukarıda sıralanan bazı gıdalar da şişkinlik nedeni olabilir. Herkes kendisine dokunan gıdalar ile ilgili notlar alıp değerlendirebilir.
Ayrıca 3 büyük öğün yerine 6 küçük öğün alınmalıdır. Daha az yemeğin sindirimi kolay olup daha az gaz üretebilir.
Nane çayı mide gazı belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Zencefil, birkaç çay kaşığı gibi az miktarda sindirim veya şişkinlik yakınmalarını azaltabilir.
Yemeğin hızlı yenmesi hava yutulmasına neden olacağı için yemek yavaş yavaş yenmelidir. Sakız çiğnemek de hava yutulmasını artıracağı için kaçınılmalıdır. Yemekten büyük lokmalar yerine küçük lokmalar alınmalıdır. Böylece mideye hava kaçması engellenir.
Yemek yerken çok konuşulmamalıdır, hava yutulmasına ve gazın artmasına neden olabilir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Sigara içilmesi daha fazla hava yutulmasına neden olabilir, ayrıca sigara dumanındaki maddeler sindirim sistemi hücrelerine zarar verip yakınmaların artmasına neden olabilir.
Egzersiz, bağırsak hareketlerini düzenleyip dışkının dışarı atılmasını kolaylaştırır. Bağırsak yakınmalarını azaltır.
Özellikle uçuşlarda, kabin basıncı değişikliklerine bağlı olarak bağırsak gazı artmakta, bu da dar alanda koku ve rahatsızlık hissini artırmaktadır. Özel tasarımlı aktif kömür içeren petli külotların giyilmesi kötü kokunun emilmesi sağlanıp gaz çıkarma esnasında diğer insanların rahatsız olmasının önüne geçilebilir. Aktif kömür parçacıkları kötü kokuyu emmektedir. Aktif kömür içeren pet veya kıyafetler bulunmaktadır.

Kaynakça:
https://www.bagirsak.gen.tr/bagirsak-gazi.html

Yazar: Enes Eker

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :