Kaşıntı Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Derideki sinir uçlarının uyarılması sonucu kaşınma isteği oluşur. Deri hastalıklarında en sık görülen şikayettir. Kaşıntı, toplum içinde hastayı rahatsız eden bir durumdur.
En sık kaşıntı nedeni deri kuruluğu olarak karşımıza çıkar. Yaşla birlikte derinin salgılarında azalmaya bağlı deri kuruluğu arttığı için yaşlılarda daha fazla görülür. Aşırı sıcak veya aşırı soğuk gibi durumlarda deri nemliliği azalır. Uzun süreli klima veya merkezi havalandırma kullanılması, yoğun banyo yapılması gibi durumlarda deri kuruluğuna neden olur.
Egzama, mantar, uyuz, bitlenme, kuru deri, isilik, deri lezyonları, deri iltihabı, böcek ısırıkları, kurdeşen, zona ve deri tümörleri kaşınmaya neden olur. Deri hastalıkları dışında psikolojik sıkıntılar, üremi, böbrek hastalıkları, siroz, sarılık, safra yolları hastalıkları, kansızlık, kan yüksekliği, şeker hastalığı, polistemia vera, AIDS, lenfoma, lösemi, beyin kanserleri ve diğer kanserler, kalsiyum ve fosfor yüksekliği, bağırsak parazitleri, hormon bozuklukları, tiroit hastalıkları, kolesterol yüksekliği de kaşıntıya sebep olur. Yün, kimyasallar, sabun, kozmetikler ve gıda alerjileri de kaşıntıya neden olabilir. Aspirin, penisilin, amiadaron, uyuşturucu sınıfı ağrı kesiciler, gibi ilaçlarda kaşıntı yapabilmektedir. Birçok ilaca karşı gelişen alerjilerde kaşıntı olmaktadır. Gebelikte karın, göğüs, meme ve kollarda kaşıntıya neden olabilir.

BULGU, BELİRTİ VE YAKINMALAR

Vücudun tamamı kaşınıyorsa ve özellikle geceleri kaşıntı varsa ilk olarak uyuz düşünülür. Uzun süreden beri var olan inatçı ve yaygın kaşıntılarda kanser ya da sistemik bir hastalık akla gelir. Gece uyandıran kaşıntılar genellikle bir nedene bağlı olarak meydana gelir. Psikolojik nedenli kaşıntılar gece uykudan uyandırmaz. Polistemia vera hastalığında banyo sonrası kaşıntı olur.
Kaşımaya bağlı olarak deri renginde koyulaşma ve deride kalınlaşmalar oluşur. Şiddetli kaşımalara bağlı kızarıklık, sivilcelenme, deride tırnak izleri, nodüller oluşur.
Kaşıntı sebebini araştırmak için tam kan sayımı, üre, kreatinin, kalsiyum, fosfor, kan şekeri, karaciğer fonksiyon testleri, tiroit hormonları bakılır. Dışkıda parazit araştırılır. Kanser şüphesi varsa ileri tetkikler yapılır.

TIBBİ TEDAVİ

Kuru deri varsa uygun nemlendiriciler kullanılır. İltihap olmayan kaşıntılarda kortizonlu kremler verilebilir. Kalamin, kaşıntıyı rahatlatır. Mentollü kremlerin serinletici etkisinden faydalanılır.
Kaşıntı için antihistaminikler (desloratadin, setirizin, loratadin gibi) kullanılabilir. Böcek ısırığı ve alerjilerde etkilidir. İnatçı kaşıntılarda fototerapi uygulaması yapılabilir.
Kaşıntı nedeni saptanarak hastalığa yönelik tedavi uygulanır.

DİYET DEĞİŞİKLİKLERİ

Derinin nem derecesinin korunması için günlük sıvı alımına dikkat edilmeli, en az 8 bardak su tüketilmelidir. Yaz döneminde ve egzersize bağlı terleme ile ekstradan sıvı ihtiyacı artar.
Bazı gıdalar deride kızarma, kaşıntı yapabilir. Buğday, süt, yumurta, balık, soya, fıstık, domates, çilek, ananas, kavun ve gıda katkı maddeleri sık alerjik kaşıntıya neden olan besin faktörleridir. Kişilerin buna dikkat edip kaşıntı ile ilişkili buldukları gıdaları tüketmemeleri gereklidir.

YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ
Stres, kaşıntı yakınmalarını artırabilir. Stresi olan kişilerde stres ile mücadele etmek için meditasyon, ılımlı egzersiz gibi yaklaşımlar yararlıdır.
Kaliteli nemlendirici kremler kaşıntının şiddetli olduğu veya kuru olduğu bölgelere günde 1-2 defa sürülmelidir.
%1 kortizon içeren kremlerin kısa süreli kullanımı kaşıntıyı azaltabilir. Mental, kamfor ve kalamin içeren kremler de yararlıdır.
Lidokain içeren bölgesel ağrı kesicili kremler de yararlı olabilir.
Kaşımadan mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. Cilde zarar verilmemesi için tırnaklar kesilmeli, geceleri kaşınma oluyorsa eldiven ile yatılmalıdır.
Yumuşak, kokusuz çamaşır deterjanları tercih edilmeli ve çamaşır makinesinde ekstra durulama programı seçilmelidir.
Nötr pH değerine sahip sabunların ve şampuanların tercih edilmesi, sabunun vücuttan iyice temizlenmesi, banyo sonrası nemlendirici krem sürülmesi yararlıdır.
Banyoda suyun sıcak olmasından ziyade ilik olmasına dikkat edilmelidir. Sıcak su cildi daha da kurutup kaşıntıyı artırır.
Ciltte alerjik yakınmalara neden olabilecek mücevher, nikel, parfüm, kozmetik veya cilt temizleme ürünleri gibi maddelerden uzak durulmalıdır.
Kaşıntı bölgesinin bandajla kapatılması ve serin uygulama yapılması yararlı olabilir.
Düz dokumalı pamuklu kıyafetler tercih edilmelidir. Sentetik kıyafetler ve iç çamaşırı kaşıntıyı artırabileceği için giyilmemelidir.
Yaz aylarında güneş ışığında uzun süre kalmamalıdır, cildin kuruyup kaşıntı yakınmalarının artmasına neden olur. 11.00-15.00 saatleri dışındaki saatlerde açık tenliler 15-20 dakika, koyu tenliler 30 dakika yüz kapatılarak sırt, göğüs, kol ve bacakların güneşlendirilmesi yeterlidir.

ÖNERİLEN BİTKİSEL İÇERİKLİ TAKVİYELER

• Hercai menekşe (Viola tricolor): Kaşıntı giderici ve rahatlatıcı etkisi bulunmaktadır. Hem dahilen hem haricen kullanılır. 3 tatlı kaşığı drog, 1 litre kaynar suda 5 dakika ağzı kapalı olarak demlenir ve süzülür. Üzerine 3-4 litre kaynar su ilave edilir. Suyun sıcaklığı 30-35 dereceyken yıkama suyu olarak günde 3 kez kullanılır.
• Bir başka uygulama şekli ise gazlı bez ile kompres uygulamasıdır. 1 tatlı kaşığı drog 1 bardak kaynamış su içinde 5 dakika demlenir ve süzülür. Süzüntü ile kaşıntı olan yerlere bir gazlı bez yardımıyla kompres yapılır.
• Atkuyruğu (Equisetum arvense): 10 gram drog 1 litre su içinde 5 dakika kaynatılır ve süzülür. Süzüntü ile bir bez vasıtasıyla kompres yapılır.

Yazar: Fatih Bolelli

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This div height required for enabling the sticky sidebar
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :