Blaise Pascal Kimdir?

4146_images

19 Haziran 1623 yılında Clermont’ta doğan Blaise Pascal, Etienne Pascal’ın üçüncü ve tek erkek çocuğudur. Babası Avukat ve aynı zamanda matematikle ilgilenen kültürlü bir insandı. Blaise Pascal; üç yaşındayken annesini kaybetmiştir. Aradan dört yıl geçtikten sonra babası Pascal’ı ve diğer üç kız çocuğunun alıp Clermont’dan Paris’e taşınmıştır. Blaise Pascal örgenim hayatına Paris’te başlamıştır.

Blaise Pascal’ın babası Etienne Pascal, oğlunun matematikten önce Latince ve Yunanca öğrenmesini istemiş ve on beş yasına girene kadar çalışmaması için evinde bulunan kendi çalıştığı matematik dokümanlarını ortadan kaldırmıştır. Fakat bu Blaise Pascal’ın matematiğe olan ilgisini ateşlenmiş ve on iki yaşındayken hiç geometri bilgisi olmadığı halde daireler ve eşkenar üçgenler çizmiş ve bir üçgenin iç acılarının toplamının, iki dik acıya eşit olduğunu kendi kendine uğraşırken bulmuştur.

4146_20110816_google-nin-logosu-unlu-matematikci-pierre-de-fermat-oldu_k

Hiçbir kitap okumadan Euclides; (Öklid’i bulan geometrici)’in birçok önermesini ispatlayan bu küçük yaşta ki dahi için kız kardeşi Gilbert; Euclides’in ilk otuz iki önermesini Elemente adlı kitabındaki sıraya göre bulduğunu söylemiştir. Son önermenin ispatı da bir üçgenin iç acılarının toplamının ispatıdır. Blaise Pascal, kendi gibi matematikle uğrasan babasıyla birlikte Paris Mersenne Akademi’sini kabul edilmiştir. On dört yaşındayken Mersenne tarafından düzenlenen ilmi tartışmalara davet edildi. Bu tartışmalar Fransız İlimler Akademi’sinin doğmasına neden oldu. On altı yasına geldiğinde konikler üzerine bir yazı yazdı ve on sekiz yaşındayken bir hesap makinesi icat etti. Fizikte de, havanın ağırlığını, sıvıların basıncını ve denge hali hakkında bulduğu bilgisi eşliğinde Pascal kanunlarını çıkarmıştır.

4146_2

Blaise Pascal’ın bilimsel olarak çok parlak ve iyi giden hayatının yanında, özel hayatında sağlığı tam tersine çok kötü gidiyordu. Mide ağrıları, hazımsızlık, uykusuzluk ve bu ağrıların verdiği gece kabusları onun hayatını yiyip bitiriyordu. Fakat Pascal, hiç durmadan bilim adına çalışmalara devam ediyordu. 1642-1645 yıllarında ablasının isteği ve baskısıyla Hıristiyan dininin altında bazı tarikatlara girmiştir. 1646 yılında Jansenci mezhebine ilgi duymuştur. Din konusu epey bir sarsıntıya sokmuştur Pascal’ı, fakat Blaice Pascal’ da matematik ağır basmış ve 1653 yılında matematik ve fizik üzerine çalışmalar yaparak sıvıların kararsızlığı üzerini kitap yazmıştır. Aynı yıl babasının vergi toplama memuru olarak tayini çıkar ve Paris’ den taşınarak tayin yeri olan Rouen şehrine yerleşmişlerdir.

1658 yılında kendini kötü hisseden uyuklamalar ve şiddetli bas ağrılarıyla dört yıl geçirdi ve 1662’’de Haziran ayında vefat etti. Yapılan otopsi sonuçlarında ciddi beyin hastalığı olduğu ortaya cıktı. Pascal’ın din, bilim ve hayat üzerine yazdığı ve Felsefik acıdan en meşhur olan kitabı Pensees (Düşünceler)’ dir. Bu kitabında ağır basan kısım, Pascal’ın Allah inancıdır. Hatta kitabında gecen su cümleyle anlayabiliriz; “If God does not exist, one will lose nothing by believing in him, while if he does exist, one will lose everything by not believing”. (Eğer Allah yoksa insan ona inanmakla hiç bir şey kaybetmeyecek, fakat varsa inanmamakla çok şey kaybedecek.). Yasadığı zamanda bu kitabın yayınlanmasına izin verilmediği için ölümünden üç dört yıl sonra yayınlanmıştır. Blaice Pascal’ın en ünlü buluşlarından bir tanesi de matematik, biyolojik uygulamalar ve birçok modern fizikte kullanılan ve kendi buluşu olan herkesin bildiği Pascal üçgenidir. 1, 11, 121, 1331, 14641 şeklindedir.

Yazar: Elif Açıkgöz