Cemal Gürsel Kimdir?

4149_cemal_gursel

Türkiye Cumhuriyeti’nin dördüncü cumhurbaşkanıdır. 10 Haziran 1895 tarihinde, Erzurum Hınısta dünyaya gelmiştir. Babası asker olduğu için öğrenimini farklı şehirlerde sürdürmek zorunda kalmıştır. İlköğrenimini Ordu ve Erzincanda tamamlamıştır. Ardından da İstanbul Kuleli Askeri Lisesine giderek askeri öğrenci olmuş ve 1. Dünya Savaşının başlaması dolayısıyla son sınıfa kadar okuyabilmiştir. Savaşın başlaması dolayısıyla, 4. Kolorduda subay olarak savaşa dâhil olmuştur. 1922 yılında yüzbaşı rütbesine yükselmiş ve ardından da 1 yıl boyunca Harp Okulunda eğitim alarak kurmay subay olarak akademiden mezun olmuştur. Askeri hayatı boyunca Topçu subayı olarak Çanakkale Savaşlarında, Filistin ve Suriye Cephesinde ve Kurtuluş Savaşında da Batı Cephesindeki bütün savaşlarda görev almıştır.

4149_cemal_gursel

1960 askeri müdahalesinin ardından Milli Birlik Komitesi’nin başına geçmiştir. 28 Mayıs 1960 tarihinde, Devlet Başkanlığı, Hükümet Başkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı görevlerini üstlenerek hükümeti kurma görevini üzerine almıştır. 1961 Anayasasının hazırlanması ve yürürlüğe girmesinde çok büyük emeği geçmiştir. 10 Ekim 1961 tarihindeki seçimlerin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, Türkiye Cumhuriyeti’nin dördüncü cumhurbaşkanı seçilmiştir ve 1966 yılına kadar bu görevini sürdürmüştür.

Cumhurbaşkanlığı görevini yürüttüğü süre boyunca, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine geçici üyeliğine kabul edilmesini sağladı. Türkiye Büyük Millet Meclisinde çoğunluğa sahip olan partilerin istedikleri gibi keyfi bir şekilde hareket etmelerini engellemek için Anayasa Mahkemesi’nin kurulmasını sağladı. Kutsal Emanetler olarak adlandırılan, Hz Muhammedden kalan eşyaların depolardan çıkarılarak müzelerde sergilenmesini ve bütün insanların bu emanetleri görmesini sağladı. Diyanet İşleri Başkanlığında yeni yapılanmaya gitmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Türklere uygulanan baskı üzerine Türk Hava Kuvvetleri’nin jetleri 8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıstaki yabancı ve tehlikeli hedefleri bombalamaya başlamış ve 10 Ağustos 1964 tarihinde bombalamayı bitirmiştir. Ankara ve İstanbul radyolarının Doğu Anadoluda dinlenebilmesini sağlamak amacıyla Erzurum Radyosunun kurulmasını sağlamıştır. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun kurulmasını sağlamıştır. Planlı Ekonomiye geçişin temellerinin atılması, Ortak Pazar üyeliğine giriş, Milli İstihbarat Teşkilatının kuruluşu, Avrupa ve Orta Asya ülkelerinin birbiriyle iletişimini sağlayan mikrodalga radyo iletişim ağını kurulması Cemal Gürselin Cumhurbaşkanlığı dönemlerinde uygulanmaya başlanmıştır.

4149_cemal_gursel_mezari

Ayrıca, Basın Yayın Yüksek Okulunun kuruluşu, Cumhurbaşkanının onayına sunulan yasa tekliflerini tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderme uygulaması, nüfus kontrol planlama çalışmaları ülkedeki ilk bilgisayar kullanımı, petrol boru hattı inşaatı ve demir çelik üretiminin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi çalışmaları da Cemal Gürsel döneminde gerçekleştirilmiştir. 16 Eylül 1966 tarihinde sabah 06:45te vefat etmiştir. Vefat ettiğinde ilk olarak Anıtkabirdeki devrim şehitleri bölümüne defnedilmiştir. Ardından da devlet mezarlığına nakledilmiştir.

Yazar: Hikmet Akyol