Rumeli Hisarı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

5431_r2 Rumeli Hisarı, İstanbul’un en önemli tarihi simgeleri arasında yer almaktadır. Bu tarihi eserin yapımını emreden kişi ise, İstanbul’u fetheden Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet’tir. Rumeli Hisarı bir kale olmakla birlikte, bu kale savaşta kullanabilmek amacıyla yapılmıştır.

Hisarın kapladığı alana baktığımızda karşımıza 30 bin metrekarelik bir alan çıkmaktadır. Yani bu hisar, İstanbul’da 30 dönümlük bir alan üzerine inşa edilmiştir. Rumeli Hisarı’nın, tarihte oldukça büyük fonksiyonları bulunmuştur. Bu fonksiyonların başında ise, kalenin İstanbul’un fethi sırasında oynamış olduğu rol gelmektedir. Bu kale, fetih sırasında askeri anlamdaki manevra yeteneklerini oldukça artırıcı bir etkide bulunmuştur. Bu kale, Fatih Sultan Mehmet’in üstün askeri strateji bilgisinin bir ürünü olarak değerlendirilmekle birlikte, Rumeli Hisarı İstanbul’un fethinin gerçekleşmesini sağlayan eserlerden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Anadolu Hisarı da İstanbul’da bulunur ve Rumeli Hisarından daha önce yapılmıştır. Rumeli Hisarı, tam olarak Anadolu Hisarının karşısına yapılmıştır. Bu iki hisar karşı karşıya bulunmaktadır.

5431_r1Anadolu Hisarı ve Rumeli Hisarlarının yapılma amacı, askeri amaçlarladır. Fakat Osmanlı Devleti, İstanbul’u fethedince bu hisarların askeri manada bir fonksiyonu kalmamıştır. Çünkü Rumeli Hisarı, İstanbul’u fethetmek için inşa edilmiştir. Anadolu Hisarı da savunma amaçlı inşa edildiğinden, bu iki hisarın İstanbul’un fethiyle birlikte Osmanlı topraklarına katılmasıyla birlikte bu hisarların askeri fonksiyonları sona ermiştir. Rumeli Hisarı, Avrupa yakasında bulunan Sarıyer ilçesinin kıyısında bulunmaktadır. Bu iki hisar arasındaki mesafe ise, 850 metre kadardır. İki hisar arasındaki bu mesafeye dayanaraktan, bilim insanları tarafından Rumeli Hisarı’nın İstanbul Boğazı’nın en dar bölgesine kurulduğu ifade edilmektedir.
Rumeli Hisarı savaş amacıyla inşa edilse de, bu yapının sanatsal değeri göz ardı edilemeyen başka bir olgudur. Bu hisarın mimari özelliklerine bakıldığında karşımıza öncelikle bu yapının 16 burçtan meydana geldiği çıkmaktadır. Bu burçlardan 3 tanesi büyük, 13 tanesi ise küçük yapıdadır. Bu 16 burcun her birine ayrı isimler verilmiştir. Bu isimler ise, dönemin komutanlarının isimlerinden gelmektedir. Bu komutanlar ise rastgele olarak seçilmemiştir. Her bir burca ismi verilen bu komutanlar, bizzat hisarın inşasında çalışmışlardır. Osmanlı padişahı olan Fatih Sultan Mehmet de, hisarın yapımında baş koordinatör olarak görev almış ve hisarın inşası sırasında sürekli çalışanların yanlarında olmuştur. Bu özellik nedeniyle, Rumeli Hisarı’nın bambaşka bir kimliğe bürünmektedir. Çünkü, Osmanlı Devleti’nin en önemli padişahlarından birisi olan ve İstanbul’u fetheden Fatih Sultan Mehmet, Hisarın inşası sırasında görev olarak önderlik etmiştir.

5431_r3Rumeli Hisarı günümüze gelinceye kadar, 3 kez büyük bir onarım geçirmiştir. Bu onarımların ilkine büyük İstanbul depremi neden olmuştur. Bu onarın kısa bir sürede tamamlanmıştır. 2. Onarım ise 3. Selim zamanında gerçekleştirilmiştir. Bu dönemdeki onarım, askeri sebeplerden dolayı gerçekleştirilmiştir. 3. Onarım ise Cumhuriyet döneminde Celal Bayar’ın emriyle gerçekleştirilmiştir. Bu onarım ise, askeri değil turizm amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu dönemden itibaren, Rumeli Hisarı artık turizm faaliyetleri amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca günümüzde hisar daha çok konser faaliyetleri ile de anılmaktadır.

Yazar: Erdoğan Gül