Halk arasında tavukkarası olarak da bilinen göz hastalığıdır. Işık azlığında veya gece görmenin belirgin azalmasıyla karakterizedir. Çeşitli nedenleri vardır. Tedavi edilebilen nedenleri; katarakt; şeker hastalığı, A vitamini yetersizliği, çinko yetersizliğidir. Tedavi edilemeyen nedenleri ise retinitis pigmentosa ve aileden kalıtsal olarak geçen durumlardır. Ailesel olanı nadir görülür; akraba evliliklerinden doğan çocuklarda görülme sıklığı daha fazladır. Her yaşta görülebilir.
A vitamini eksikliği beslenme yetersizliği, pankreas iltihabı (pankreatit), pankreas operasyonu, şişmanlık için yapılan kalınbağırsak operasyonu, kistik fibrozis, crohn hastalığı ve mide ameliyatlarında görülebilir.
Gözde ışığın düştüğü arka kısımda görmeyi sağlayan rodopsin pigmenti içerir. Rodopsin pigmenti A vitamini ile aktive olur. Işığın görsel olarak işlenmesinde sorun gelişmesi gece körlüğüne neden olur.
İlerleyici bir hastalıktır, körlüğe kadar gidebilir. Katarakt, göz tansiyonu gibi hastalıklar eşlik edebilir.

Bulgu, Belirti Ve Yakınmalar

Gece, alacakaranlık ve loş ışıkta görme azalması vardır. Kişi, bulanık görür. Hastalık ilerledikçe gündüz de görme problemleri başlar. Kişi net göremediği için etrafa çarpma ve düşmeler görülür. Çevrenin parlaması, ışık çakmaları, uzağı görememe şikayetleri de eşlik eder. Gözde kuruluk, okumak için daha fazla ışık ihtiyacı, karanlıkta görme uyumunun azalması, gece araba sürmede sorun yaşama ve bilgisayar başında birkaç saat geçirmeyle gözlerde yorulma bulguları ortaya çıkar.
Bu belirtileri olan hastalar mutlaka göz hekimine başvurmalıdır. Göz hekimi, göz dibi muayenesi ile tanı koyabilir. Görme keskinliğini ölçer. Görme alanı incelemesi ve elektro fizyolojik incelemeler yapar.

Tıbbi Tedavi

Gözlük ihtiyacı varsa gözlük verilir. A ve E vitaminlerine başlanır. Hastalık geriye dönüşsüzdür. Ancak hastalığın ilerlemesi durdurulmaya çalışılır. Eşlik eden katarakt veya göz tansiyonu mevcutsa tedavisi düzenlenir.

Diyet Değişiklikleri

Bol su içilerek organlara yeterli kan akımının sağlanması için gerekli tansiyon dengesi sağlanır.
Her gün en az 5 porsiyon taze pişmemiş meyve-sebze tüketilmelidir. Papaya meyvesi, ıspanak, havuç, mango ve koyu yeşil yapraklı sebzelerin günlük tüketimde bulunması A vitamini için iyi bir kaynaktır.
Özellikle şeker hastalığı olanların maküler hasarlanmanın ilerlemesi ile gece körlüğüne neden olan şekerli gıda tüketimini kısıtlamaları gereklidir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Göz zorlanmamalıdır. Yansımayı engelleyen gözlük kullanılmalıdır.
Gözlük numaralarının güncel ve uygun olarak kullanılması gereklidir.
Loş ışıkta okuma yapılmamalıdır.
Uzun sürelerle televizyon seyretme veya okuma işleminden kaçınmalıdır.
Okuma için yeterli ışık olan ortamlar seçilmelidir.
Az aydınlanan bölgelerde araba sürerken kazaya neden olmamak için görme yeteneği ile ilişkili değerlendirme yapılmalı ve riskli ortamlar belirlenmelidir. Özellikle geceleri araba sürmekten kaçınmalıdır.
Düzenli egzersiz yapılması kılcal damarlarda tıkanma gibi görmeyi bozucu ek faktörlerin riskini azaltarak ciddi fayda sağlar.

Önerilen Besin Takviyeleri

• A vitamini ve beta karoten: A vitamini eksikliğine bağlı olarak gece körlüğü gelişmiş olabilir. Yumurta, süt, et ve balık ürünleri A vitamini kaynağıdır. Beta karoten de vücutta A vitaminine dönüştürülmektedir. A vitamini eksikliği durumunda günde 10.000-25.000 IU A vitamini takviyesi önerilir.
• Çinko: Çinko eksikliği retinol dehidrojenaz enzim aktivitesinde azalmaya neden olabilir. Retinol dehidrojenaz, A vitamininin gözde aktif olmasını sağlayan enzimdir. Eğer çinko eksikliği varsa, 15-30 mg çinko takviyesi önerilir. Çinko takviyesine bağlı olarak bakır eksikliği görülmemesi için günde 1-2 mg bakır alınması da önerilmektedir.

Önerilen Bitkisel İçerikli Takviyeler

• Yabanmersini (Vaccinum myrtillus): Flavonoit grubundan antosiyanozit yapısında bileşikler içermektedir. Antosiyanozitler, gözde gece görüşünü sağlayan mor renkli rodopsinin yapımını hızlandırmaktadır. Yabanmersini meyve ekstresi gece körlüğü olan kişilerde karanlığa adaptasyonu sağlamaya destek olabilir. %25 antosiyanozit içeren standart yabanmersini ekstresinden günde 240-480 mg alınması önerilir.

Yazar: Fatih Bolelli

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here