Bilgiustam
Türkiye'nin Bilgi Sitesi

Mavi Işığın Sağlık Açısından Olumlu Etkileri

0 34

Gece mavi ışığına maruz kalmak sirkadiyen ritmi bozabilir. Hatta obezite, metabolik sendrom ve kanser dahil olmak üzere birçok modern kronik sağlık sorununun sebebi bile olabilir. Fakat diğer taraftan, gün boyunca mavi ışığa maruz kalma çok faydalıdır. Bu yazıda mavi ışığa maruz kalmanın sağlık açısından faydaları hakkında bilgiler bulunmaktadır. Gün boyunca mavi ışığa maruz kalmanın, terapötik kullanımına izin veren bazı sağlık yararları olabilir. Aşağıda mevcut araştırmanın bir özeti bulunmaktadır.

Aktinik Keratoz

Aktinik keratozlar, skuamöz hücreli karsinomlar gibi cilt kanserlerine dönüşebilecek ciltte kaba, pullu lekelerdir. Akinik keratozun giderilmesi için aminolevulinik asidi (bir fotosensitize edici ajan) ışık terapisi (özellikle mavi ışık) ile birleştiren fotodinamik tedavi onaylanmıştır. Mavi ışıkla aktivasyon üzerine, aminolevulinik asit bu lezyonların hücrelerine zarar vermektedir. Birden fazla klinik çalışma etkinliğini kanıtlamaktadır. Bu fotodinamik terapi, 15 kişi üzerinde yapılan klinik bir çalışmada ve 3 kişi üzerinde yapılan küçük bir pilot çalışmada bazal hücre kanseri (Gorlin sendromu) gelişme riskini artıran bir duruma karşı, alt dudaklardaki benzer lezyonlar (aktinik keilit) için de etkiliydi, ancak bu kullanımları desteklemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Akne

Mavi ışık, akneye neden olan bir bakteri olan Propionibacterium acnes’in büyümesini engellemektedir. Hafif ila orta derecede inflamatuar akne için günlük mavi ışık tedavileri, 200’den fazla insan üzerinde yapılan 6 klinik çalışmada akne lezyonlarının sayısını önemli ölçüde azaltmıştır. Evde sivilce için mavi ışık LED tedavileri kullanan 30 hasta üzerinde yapılan bir başka çalışmada, mavi ışık tedavisi, durumu düzeltmek için sahte tedaviden daha az zaman gerektirmiştir.
Mavi ve kırmızı ışık kombinasyonu, yaklaşık 150 kişi üzerinde yapılan 2 klinik çalışmada tek başına kullanılandan daha iyi çalışmıştır. Geniş spektrumlu sürekli dalga görünür ışık terapisi, hem mavi hem de kırmızı ışığın gücünü kullanmak için kullanılabilir. Benzer şekilde, mavi ışık tek başına sadece enflamatuar lezyonların iyileştirilmesinde etkiliydi, ancak kızılötesi ışık ile kombinasyonu , 20 kişilik bir deneyde enflamatuar olmayan lezyonları ve yağ üretimini (sebore) de iyileştirmiştir.
LED mavi ışık fototerapi ve foto-dönüştürücü kromoforlardan oluşan bir sistem, aknesi olan 90 kişi üzerinde 12 haftalık bir klinik çalışmada ve bu çalışmanın 12 haftalık bir uzatılmasında güvenli ve etkilidir. Sonuç olarak, kanıtlar mavi ışık tedavisinin akne ile yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Kişi tedavisinde tamamlayıcı bir yaklaşım olarak işe yarayıp yaramayacağını doktoru ile görüşmelidir.

Uyku Kalitesi

33 erkek öğrenci üzerinde yapılan klinik bir çalışmada , gün boyunca triptofan açısından zengin bir kahvaltının mavi ışığa maruz kalmasıyla birleştirilmesi, melatonin sekresyonunu ve geceleri uyku kalitesini artırmıştır. 60 yaşın üzerindeki 30 kişiyle yapılan bir başka çalışmada, gün boyunca parlak ışık tedavisi uykusuzluğu iyileştirmiştir. Kırk beş dakikalık ışık tedavisi 20 dakikadan daha etkilidir. Benzer şekilde, gündüz çalışma saatleri boyunca mavi ışıkla zenginleştirilmiş beyaz ışık, 94 kişide yapılan klinik bir çalışmada gündüz uykusunu azaltırken, uyku kalitesini de arttırmıştır.51 kişi üzerinde yapılan bir başka çalışmada primer uykusuzluk olan yaşlı erişkinlerde anlamlı değişiklikler bulunmamıştır. Ancak parlak ışığın sirkadiyen ritmi değiştirebildiğini bulmuştur. Sınırlı olmasına rağmen, kanıtlar gündüz mavi ışığının uyku kalitesini artırabileceğini göstermektedir. Eğer kişinin doktoru yardımcı olabileceğini tespit ederse, bu amaç için mavi ışık terapisi kullanılabilir.

Mevsimsel Duyuşsal Bozukluk

Dar bant genişliği mavi ışığı, bu durumdan mustarip 176 kişi üzerinde yapılan 5 klinik çalışmada mevsimsel duygulanım bozukluğu (SAD) semptomlarını tersine çevirmek için daha koyu kırmızı ışık vermiştir. Mavi ışık 18 depresif insan üzerinde yapılan küçük bir çalışmada geleneksel floresan kaynaklardan daha düşük yoğunlukta etkili olmuştur. Yine, sınırlı kanıtlar mavi ışık tedavisinin mevsimsel afektif bozukluğa yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Bu yaklaşımı doktoru ile görüşmeli fakat asla doktorunun önerdiği veya reçete ettiği tedavi veya ilaçlar yerine kullanmamalıdır.

Bilişsel Performans

35 sağlıklı insan üzerinde yapılan klinik bir çalışmada, gündüzleri mavi ışığa maruz kalma, çalışan bir bellek görevi sırasında bir beyin bölgesinin (prefrontal korteks) aktivasyonunu geliştirmiştir. 17 kişi üzerinde yapılan bir başka çalışmada sabah mavi ışığı bilişsel performansı, ruh halini ve genel refahı artırmıştır. Benzer şekilde, bellek konsolidasyonu sırasında mavi ışığa maruz kalma, 30 kişilik bir denemede uzun gecikmeli sözel bellek performansını artırmıştır. Okul öncesi 20 çocuk üzerinde yapılan klinik bir çalışmada, mavi ışıkla zenginleştirilmiş ışığa maruz kalma, görev değiştirme performansını artırmıştır.
Mavi ışık, uzun süreli bakımda 18 yaşlı insan üzerinde yapılan klinik bir çalışmada, bilişsel performansı kırmızı ışık ve plasebodan daha iyi geliştirmiştir. 29 sağlıklı yaşlı insan üzerinde yapılan bir başka çalışmada, sabah saat 8’den sabah 9’a kadar mavi ışık bilişsel işlevi geliştirmiş, ancak sadece kadınlarda bu durum geçerlidir. Öğle yemeğinden sonra parlak ışığa maruz kalmak, 25 kişilik bir klinik çalışmada kısa bir şekerleme ile bilişsel esneklik üzerinde aynı faydalara sahiptir. Bununla birlikte, mavi ışık 72 erkek atlet üzerinde yapılan klinik bir çalışmada reaksiyon süresini iyileştirmemiştir.
Sonuçlar genel olarak umut verici olsa da, tüm denemeler çok küçüktü ve olumsuz sonuçlarla bir çalışma içeriyordu. Mavi ışık terapisinin bu potansiyel kullanımını doğrulamak için daha büyük, daha sağlam klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Bilişsel Bozukluk

Parlak ışık melatonin ile birleştiğinde, 189 yaşlı üzerinde yapılan klinik bir çalışmada demans hastalarında ruh halini iyileştirdi ve bilişsel azalmayı azaltmıştır. Travmatik beyin hasarı olan 20 kişi üzerinde yapılan klinik bir çalışmada, mavi ışık tedavisi yorgunluğu ve gündüz uykusunu hafifletmiştir. İki klinik çalışma, mavi ışık tedavisinin bilişsel bozulmaya yardımcı olabileceğini iddia etmek için yeterli kanıt olarak kabul edilemez. Daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç vardır.

Cilt Enflamasyonu

Mavi ışık, sedef hastalığı olan 57 kişi üzerinde yapılan 2 klinik çalışmada ölçek, iltihap ve kızarıklığı geliştirmiştir. Bunlardan birinde kırmızı ışıktan daha etkilidir. Benzer şekilde, mavi ışıkla tam vücut ışınlaması, şiddetli egzaması olan 36 kişi üzerinde yapılan klinik bir çalışmada, kaşıntı, nüks ve kortikosteroid ihtiyacını azaltmış, uyku ve yaşam kalitesini artırmıştır. Yine, sonuçlar umut vericidir, ancak kanıtlar sadece 3 küçük klinik çalışmadan gelmektedir. Bu ön sonuçları doğrulamak için daha büyük popülasyonlar üzerinde daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç vardır.

Kadınlarda Üreme Hormonları

16 sağlıklı kadın üzerinde yapılan küçük bir çalışmada, sabahları mavi ile zenginleştirilmiş ışığa maruz kalma, kırmızı ışığa kıyasla folikül uyarıcı hormonu (FSH) biraz arttırmıştır. Tek bir klinik çalışma, daha fazla araştırma yapılana kadar bu potansiyel sağlık yararını desteklemek için yetersizdir.

Yara İyileşmesi

Hayvan çalışmalarında, düşük seviyeli ışık tedavisinin ( LLLT ) mavi LED versiyonu yara iyileşmesini geliştirmiştir.

Kanser

Hayvanlarda, gündüz mavi ışığa maruz kalma, prostat kanseri büyümesini önemli ölçüde yavaşlatan, geceleri melatonini yükseltmek için yardımcı olmuştur. Bununla birlikte, bu etkilerin insanlarda aynı olmayabileceğini unutmayın. Kanıtlanmış antikanser tedavilerinin yerine asla mavi ışık kullanılmamalıdır.

Kaynakça:
luckybirdz.net
bluelightexposed.com
allaboutvision.com

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Bunları da beğenebilirsin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.