EX Ağı Nedir?

7913_article-2288387-1872eb33000005dc-703_634x286Her gün yaşamımızı sayısız kolaylığa ve konfora erdiren araçlar, kötü niyetli ellerde ve emin olunmayan kişilerin yönetiminde birer ölüm makinesine dönüşebilmektedir. Özellikle gelişmiş ülkelerde polisten kaçan araçların oluşturduğu yürekleri ağza getiren kaçışlar o kadar sıklaşmıştır ki bunlara çeşitli şekillerde tanık olmayan yahut bunları izlemeyenimiz kalmamıştır. Savaş alanları ve toplu yaşam yerlerindeki güvenlik sorunları gelişen teknoloji ve öngörülemeyen güvenlik problemleri nedeniyle her gün biraz daha karmaşık ve asimetrik hale gelmektedir. Bu tehditlerin başında da kontrol edilemeyen araçlar ve araçlarla yapılan diğer saldırılar gelir. Normal şartlarda polisten kaçan bir aracı durdurmak için çoğu zaman yüzlerce güvenlik personeli ekibi seferber olmakta ve bu operasyonlar yapılırken çoğu zaman büyük maddi zarar ve can kayıpları ortaya çıkmaktadır. Ayrıca özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndaki Japon kamikaze geleneğinin bir tür devamı misali ortaya çıkan bombalı araçlar, modern savaş sahalarında orduların ve sivillerin baş düşmanı olmuş bunların önlenilmesi neredeyse imkansız olmuştur. İşte 21. yüzyılda ortaya çıkan bu duruma çözüm olarak İngiliz savunma teknolojileri ve inovasyon firması Qinetiq X-Net adlı araç durdurma teknolojisini geliştirmiştir.

X-Net – Ex ağı adlı bu teknolojide karbon ve çelik malzemeden üretilen bir ağ, çelik çiviler taşıyan bir aparatla kombine edilerek yola serilmekte bu ağın üzerinden geçmeye çalışan aracı ön lastikleri , ağdaki çivilere saplanıp ağa dolanarak araç 50—100 metrelik bir mesafe içinde adeta geri ve ileri manevra yapamayarak kilitlenir hale gelmektedir.Aracın lastiklerine dolanan ağ adeta bir kelepçe gibi aracın hareketsiz kalmasını sağlar.

7913_article-2288387-1872eb3d000005dc-190_634x340Toplam kurulum ekipmanlarıyla sadece 22 kg ağırlığında Ex ağının 3t versiyonu 1 ile, üç tona kadar araçları durdurmak için kullanılırken daha büyük araçları durdurmak için 10t versiyonu kullanılmaktadır. 10 t versiyonu 10 tona kadar araçları durdurma gücüne sahiptir. Ex ağının en büyük avantajı ölümcül olmayan yöntemler ve en az hasarla araçların durdurulmasına imkan sunmasıdır.Bu sistemde aracın ne motoruna ne de dış aksamlarına hiçbir şekilde zarar verilmemektedir.Bunlardan daha önemlisi de araç durdurulurken araç içindekilerin hiçbir şekilde zarar görmemesidir.

Bu sistemin esinlendiği teknoloji olan ‘’kapan yahut stinger’’ durudurma yöntemlerinde aracın lastiklerinin patlatılarak durdurlması sağlanır fakat bu yöntemlerle araç istenilen mesafede durudurulamadığı gibi öngörülemeyen bir sürü risk doğmakta büyük can ve mal kayıpları yaşanmaktadır.Ayrıca Ex ağı özellikleri itibariyle son derece kısa sürede kurulabilir, rahatlıkla taşınabilir ve oldukça kısa bir mesafe içinde aracın durudurulmasına imkan sağlar.

İngiliz teknoloji ve savunma sanayi şirketi QinetiQ tarafından üretilen Ex ağı şu an İngiltere’de yerel polis teşkilatlarında ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından özellikle Irak , Afganistan gibi ülkelerde intihar bombacıları karşı kullanılmaktadır.

Ex ağı üzerinde çalışan şirket mühendisleri ağı elekro uzaktan kontrol sistemlerine entegre ederek güvenlik ekipleri tarafından uzaktan da kontrol edilebilir olmasını sağlamışlardır.

ABD ordusu kendi askeri birimlerine yönelik araç bombalı saldırıları durdurmak için Irak ve Afganistan’da kullanmak üzere 2,000 kadar Ex ağı satın almıştır.Ex ağının yaklaşık maliyetinin 3000 euro olduğu belirtilmektedir.Ex ağına yönelik en önemli dezavantaj burada ortaya çıkmaktadır.Bu sistem 3000 euroluk maliyetine rağmen tek seferlik kullanılabilmektedir.

ZD YouTube FLV Player
ZD YouTube FLV Player
ZD YouTube FLV Player

Kaynakça:
http://www.gizmag.com/go/7150/
http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-1141022/Police-test-hi-tech-spiked-nets-stop-cars-tracks.html
http://www.qinetiq.com/services-products/survivability/infrastructure-and-base-protection/Pages/x-net.aspx

Yazar: Erdal Uğur